Жапония – күншығыс елі ХІХ ғ.
Атырау қаласы, Б. Момышұлы атындағы №25 орта мектептің
тарих пәні мұғалімі Қуатова Жанат Қарақойшықызы
Сабақтың тақырыбы:Жапония – күншығыс елі XIX ғ
Мақсаты:Оқушыларға ХІХ ғасырдағы Жапонияның саяси-экономикалық жағдайы, Еуропалықтардың “Жапонияны ашуы” 1867-67 жылдардағы МЭЙДЗИ
төңкерісі, капитализмнің дамуы, туралы ұғымдарды әнгімелей отырып, ұғындыру.
– Саяси көзқарастарын дамыту.
– Салыстыра білуге.
– Пікірлерін айтуға.
– Іскерлікке баулу.
Көрнекілігі: Тақырыпқа сай презентация(слайд)
Саяси карта
Жүрісі: І.Ұйымдастыру
ІІ. «Ой шақыру»
1.Мына ұғымдар нені білдіреді?
Микадо –
Сегун –
2.Тарихи даталарды анықтаңдар:
1192-1333 ж–
1335-1592ж –
1603-1867ж –
Микадо – Император
Сегун – Әскери қолбасшы
Сегундық билік атадан балаға мұрагерлікпен беріліп отырған
Ең алғашқы сегундықты енгізген : 1192-1333 – Миномото мен Ходзе
Екінші әулет : 1335-1592 – Асикага
Үшінші әулет : 1603-1867 – Токугава
3“Си-но-ко-се” бұл ұғым қандай жүйені білдіреді?
Си- самурай . но- шаруалар . ко- қолөнер . се- саудагерлер.
11Жаңа сабақты әңгімелеу :Сабақ жоспары:
1. ХІХ ғасырдағы Жапонияның экономикалық жағдайы Токугава сегундарының дағдарысы.
2. Еуропалықтардың “Жапонияны ашуы”.
3. МЭДЗИ төңкерісі және реформалары 1867-68 ж.
4. Жапонияда капитализмнің дамуы.
5. Жапонияның басқыншылық соғыстары.
6. ХХ ғасырдың басындағы
мемлекеттің дамуы.
ХІХ ғасырдағы Токугава әулетінің соңғы сегундарының билігі кезінде:
1Жапонияда экономикалық дағдарыс басталды:
- Ауыл шаруашылығы күйзеліске ұшырады
- Өңделетін жер көлемі азайды
- Халық саны азайды
- Жерсіз қалған шаруалар қайыршылық күй кешті
- Мануфактуралардың саны 180 нен асты
- Сауда дамыды, шаруаларды кәсіпкерлікке тәуелді етті
Жапонияда капитализм дами бастады, феодалдық қоғамның іргесін шайқалтты:
нен асты
2.Сауда қолөнер дамыды
3.Елдің осындай салаларға бөлінуі ішкі рынокты қалыптастырды
Ауыл шаруашылығында жаңа салалар пайда болды.
Жібек
Қағаз
Кант
1.Мануфактуралар-дың саны 180
Қыш
Фарфор
Тоқыма
Жаңа қалалар:
Эдо
Осака
Киото
Нагасаки
Хаката қалалары пайда болды.
Шаруалар мен қала кедейлерінің наразылығы өсті
Елдегі шаруалар көтерілістері сегунат билігін әлсіретті.
1837 ж Осио Хайхатиро бастаған көтеріліс Осака қаласында болды. Себебі: күріш бағасының қымбаттауы.
Мақсаты: Сегундық билікті құлату
Жапон самурайы Токугава Сегунатының саясатына қарсы
көтеріліс бастады. Өз кітапханасындағы кітаптарын сатып, көрші селолардан шаруалар жалдаған.Көтеріліс кезіндеМицуи менКоноикэ фирмаларының қоймалары тоналды.
Сегундық бірқатар реформалар жасауға мәжбүр болды.Ел астанасы Эдодан Киотаға көшірілді.
2Еуропалықтардың Жапонияны ашуы
Алғашқы ретЖапонияға келген;
1.1542 жылы Португалдар
2.Ағылшындар
3.Голландықтар
Еуропалықтардың келуіменЖапониядасауда дамыды. Христиан дінін таратты .
ХVІІ ғасырдың ортасындаТокугава Иэмуцу “Жабық есік” саясатын ұстады.
ХVIII ғасырдың соңы ХІХ ғасырдың І жартысында АҚШ, Англия, Франция, Ресей
“Жабық есік” саясатын бұзуға әрекеттенді.
АҚШ 1791-1849ж жеті экспедиция аттандырғанмен нәтижесіз аяқталды.
Ресей 1 1792-93 ж А.Лаксман 2.18О4 ж Н.Резанов елшіліктері сәтсіз оралды.
3 1855 ж орыс Жапон келісімі
4 1858 ж Француз жапон келісімі
5 1856 ж Голланд Жапон келісімі
6 1854 ж Жапон ағылшын келісімі.
7 1854 ж АҚШ командоры М.Перри әскери елшілік келісім жасады. Симода, ,Хакодатэ портын ашты.
- Мэйдзи “Қайта қалпына” келтіру дәуірі 1867-1912ж . Астанасы- Токио қаласы.
3Мэйдзи реформалары
| Мемлекеттік құрылысындағы өзгерістер | Қоғамдық қатынастардағы өзгерістер | Экономикалық қайта құрулар | Білім саласындағы өзгерістер |
Жапонияны ұлы державаға
айналдырған реформа болды
| Мемлекеттік құрылысындағы өзгерістер | Қоғамдық қатынастардағы өзгерістер | Экономикалық қайта құрулар | Білім саласындағы өзгерістер |
| Жерді сату.
Сатып алу еркіндігі жарияланды. Жаңа әскер құрылып, әскери міндеттер енгізілді. Орталықтанған мемлекеттік аппарат пайда болды. 1898ж конституция қабылданды. |
Жер салық реформасы қабылданып, ақшалай салық енгізілді. | Аграрлық реформа жүргізілді. Темір жолдар, зауыттар мен фабрикалар салынды. | 1872 ж бастауыш білім беру енгізілді. Сауатсыздық жойылды. Токио университеті ашылды. Шетелге балаларды оқытты. Шетелден мамандар шақырылды. |
1898жКонституция бойынша император—жеке басы қасиеттіжәне кепілді саналды. Император-
Армиямен флоттың қолбасшысы болды.Соғыс жарлықтарын шығарды.
Заңдарды бекітті. Парламентті таратуға тең құқтары болды.
Парламент2палаталы:
1Жоғары палата- императордың туыстары мен отбасынан , олардың тағайындаған өкілдерінентұрды. 2Төменгі палата – жергілікті өкілдерді сайлау арқылы жүргізілді.
Сайлау құқығына:
25 толған ер азаматтар,15 иеннен кем емес салық төлеу
міндеттелген. Халықтың 1 пайызы қатынасқан.
Мэидзи үкіметі капиптализмді дамыту үшін шикізат пен тауар өткізу рыногы қажет деп басқыншылықсаясатын ұстанды.
4Жапонияның басқыншылық саясаты
Жапония-
1.1894 Қытайға соғыс ашты
2.Тайвань, Пэнху аралын басып алды.
3.Орыс Жапон соғысының нәтижесіндеКорея мен Маньчжурияны басып алды.
.
5Дүниежүзіндегі әскери державаға айналды. Дүниежүзіндегі экономикасы дамыған ірі державаға айналды.Отар елден отарлаушы елге айналды. Артты қалушылықты жойды.
Жапония-Қазақстан: 1 млрд 60 миллион құрайды
111.Сәйкестендіру кестесі:
1867-1912 Мэйдзи императордың билікті “Қалпына келтіру кезеңі”.
1867-68 Мэйдзи билеуші кезеңі.
1869 Жалпыға бірдей бастауыш мектеп.
1872 Киотодан Токиоға көшірілді.
Рафт. Жапония- Азияның ғана емес, бүкіл Әлемнің ірі державасына айналды.
Үйге тапсырма