Қызықты математика 4-сынып

Мусурманова Бақытгүл Төкенқызы.
ШҚО Аягөз ауданы Бозай ауылы.
Сергиополь жалпы білім беретін орта мектеп

Тақырыбы: Деректер бойынша есептер құрастыру.

Мақсаты:математика пәнінің теориялық материалын сапалы түрде меңгерту,өздерінің есеп құрастыруы арқылы шығармашылығын дамыту,қоршаған ортаны сүйіп,аялап,адамдардың тіршілігі табиғатпен байланысты екенін түсіну,пәнді қоршаған ортамен сәйкестендіре өту,оқушылардың табиғат алдындағы жауапкершілігін арттыру.

Көрнекілігі:парашюттер,жазылған сөздер,деректер,слайд,ағаш діңдері.

Сабақтың түрі:конференция

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру.

2.Сабақтың тақырыбымен таныстыру.Балалар екі топқа бөлінеді.

-Балалар,сабағымыздың тақырыбы «Деректер бойынша есептер құрастыру».Сабағымыз табиғатқа байланысты болмақ.Ендеше тақтадағы мына бір өлең шумағына көңіл аударайық

Тапсырмалар беріп,оның салдарын түсінсін деген мақсатпен жазып отырмыз.» -деп жазған.

-Балалар,табиғат қорғаушылары бізге мынадай тапсырмаларын беріп жіберген екен.Мұнда тек деректер берілген,екен,осыған өзіміз сұрақ қойып,салдарын анықтап көрейік.

-Енді мына суретке көңіл аударайық.Монитордан орман суреті көрсетіледі.

-Орманның қандай түрлерін өттік?

-Ормандар не себепті азаюы мүмкін?

Орманшы тапсырмасы:Бір жылда 2га жердің орманы кесіледі.Балалар осы дерек бойынша есеп құрастырады.

Есептер тыңдалып,құрастырылған есептердің ең қиыны алынады.

Оқушыларды сұрақтары:10 жылда қанша? 100 жылда қанша?

-Суреттегі ағаштар қандай ағаштар?

-Ағаштың биіктігіне байланысты есептер құрастырайық.

Экологтың тапсырмасы:Ағаштардың биіктігі:қайың-20м, емен-40м,шырша -30м,қараағай -36м.

Оқушылардың сұрақтары:Қайың қарағайдан қанша метр аласа? Емен қайыңнан неше есе биік?

Сергіту сәті: «Ағашқа неше жас?» ойыны.Берілген дің бойынша жасын анықтайды.

Суреттен ағаштар көрсетіледі,тақтаға тапсырма ілінеді.

Жасыл ел бағдарламасының өкілі:Шырша-300жыл,қарағай-350ж,балқарағай-850ж,терек-100ж өмір сүреді.

Оқушылардың сұрақтары:Шырша теректен неше есе ұзақ жасайды?Балқарағай қарағайдан қанша жыл артық жасайды?

Монитордан «Барсакелмес» қорығы,аңдары ,өсімдіктері көрсетіледі.

:

-Суретте қай қорық көрсетілген?

-Енді осы қорыққа байланысты орманшының деректерімен танысайық.

Орманшы:Барсакелмес қорығында 1948жылы қарақұйрықтар саны 2000-ға жуық жетті.1949ж қыстың қатты болуынан 60 бас қана қалды.

Оқушылардың сұрақтары:Қанша бас қарақұйрық қырылды?

-Сендер білесіңдер,біздің жерімізде 40жыл бойы атом бомбасының сыналғандығын,оның әкелген зардаптарын.Соған байланысты көріністерге зер салайық.

Атом жарылыстары ауада,жер бетінде,жер астында сыналған екен.Олай болса экологтың мына деректеріне сүйене отырып,есеп құрастырыңдар.

Эколог:1949-1963ж дейін жер бетінде 160 жарылыс,1963-1988ж арлығында жер астында жылына 18 атом жарылысы болып отырған.

Оқушылардың сұрақтары:1949жылдан 1988 жылға дейін қанша жарылыс болды?

1949-1963 жылмен салыстырғанда 1963-1988 жылда болған жарылыс қанша?

Орманшы:64 млн. га жер жылына эрозияға ұшырайды екен.

Оқушылардың сұрақтары:10жылда қанша?

4. «Тез есепте» ойыны.Оқушыларға алдын ала есептеуге арналған өлеңдер құрастырып келу берілді.Балалар бір-бірінің өлеңдерін оқып шешеді.

1) Ұшып келді бес торғай,

Ұшып кетті бес торғай.

Қайтып келді екі торғай,

Бұтақта тұр неше торғай?

Пір тұтып табиғат ананы,

2)Отыр едік үш адам

Жетіп келді бес адам.

Ренжіп кетті атам да,

Кіріп келді апам да,

Адам санын санашы,

Біліміңді сынашы.

3)Екі ешкіде төрт лақ,

Бір ешкіде екі лақ.

Өліп қалды бір лақ,

Малдың санын өзің тап. Бақтыбекова М.

4)Тал үстінде қос торғай,

Ұшып келді бес торғай.

Осылайша жеті есе,

Қанша болды бұл торғай? Дәлелбекова Жаңагүл

5)Отбасында бес адам,

Кетіп қалды екі адам.

Қонаққа келді жеті адам,

Отбасында неше адам?

6) Бір-бірімен жарысқа

Түсті аңдар барын сап.

Төрт аю,бір арыстан,

Екі қой мен бір түлкі.

Бәрі нешеукім білді? Захариянова А.

7)Бір сыныпта алты қызбыз,

Ұлдардан келді үшеуі.

Қыздардан кетті екеуі.

Қалды сонда нешеуі.

Болды бес алма,

Алма алды екі алма.

Мен де жедім үш алма,

Әжем әкелді бес алма.

Әпкем берді алты алма,

Сонда қалды неше алма. Ермұхамедова Ж.

8)Су құйдым мен астауға,

Бес қаз ұшып келеді.

Бес қаз ұшып кетеді,

Қалды сонда нешеуі?

9)Жайылып жүр алты лақ,

Қосылды кеп жеті ат.

Бөбектерім айтыңдар,

Қанша болды бар тұяқ. Қалкенова Ш.

-Міне,балалар, өздерің көріп отырғандай табиғат осылай құлдырай беретін болса,бүкіл халық көз жұмып қарап отыра бретін болсақ,ертеңгі күніміздің не болатынын ойлаудыңөзі қорқынышты.Бұған қалай жауап берер едіңдер?

Балалар хормен:Ұлан-байтақ дала-туған ұямыз,

Ұямыздан қанаттанар ұланбыз.

Ұранымыз «Туған жерді түлету»,

Ұямыздың қорғаны да мына біз.

5.Бағалау.

Пұшайман күйге оны түсірме.

Пайдалы іс істе саналы,

Пәк болып,жер-суға түсірме.

-Өлеңнен не түсіндік?Оқушылардың ойын тыңдау.

3.Осы кезде аспаннан парашюттер түсіріледі,онда «Эколог,орманшы ,жасыл ел бағдарламасының өкілі» деп жазылған.Сонымен бірге хат жіберілген.

Хатта:

-Балалар,бұл табиғатымыздыңжағдайы күннен-күнге нашарлап бара жатқандықтан,сендер жауапкершілікпен қарасын деп,