Жай сөйлем
Сапарова Венера Базарғалиқызы
Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданы Жалпы білім беретін Д.Нұрпейісова атындағы орта мектептің жоғарғы санатты қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі.
| Мақсаты | Оқушылардың жай сөйлем туралы түсінігін қалыптастыру. | ||
| Күтілетін нәтиже | Жай сөйлемнің анықтамасын біледі. Жай сөйлемді құрмалас сөйлемнен ажырата біледі. Жай сөйлемнің түрлерін нақты мысалдар арқылы ажыратып, тлдік қолданысымызда пайдалана алады. | ||
| Түрі | Жаңа білімді меңгерту | ||
| Әдісі | Топтық жұмыс. Блум таксономиясы бойынша жұмыстар. Тренингтер | ||
| Сергіту сәті | Сәлемдесу . Жылы сөздерімен бір-біріне тілек айту | ||
| Ұйымдастыру | |||
| Үй тапсырмасын сұрау | «Жылы орындық әдісі арқылы үй тапсырмасын қайталау. Сұрақ өлшемін жай сұрақтан күрделі сұраққа дейін жеткізу. | ||
| Жаңа сабақты меңгерту | Мұғалімнің іс-әрекеті | Оқушының іс-әрекеті | |
| 10 минут | Мұғалім жаңа сабақты түсіндірмес бұрын өткен сабақтардан есте қалғандарды «Миға шабуыл»әдісі бойынша еске түсіру керек.
Ол үшін сұрақтар алып келуіміз керек Мұғалім жай сөйлем түрлерін түрлі мысалдар арқылы түсіндіреді |
Оқушылар сұрақтар арқылы жауап береді. Жалпы жай-құрмалас, жалаң-жайылма, толымды-толымсыз, жақты –жақсыз, атаулы деген сөздің мағынасын ашуымыз керек. | |
| Ұйымдасқан жұмыс түрлері.
Аз топтардағы жұмыс. Үштік топтар. 20-минут |
1-жұп.
Жай сөйлем мен құрмалас сөйлемге мысал келтіреді. 2-жұп. Жалаң-жайылма сөйлемге сұрақ дайындап келесі жұпқа қояды 3-жұп. Толымды –толымсыз сөйлемге диалог құрастырады 4-жұп. Жақты –жақсыз сөйлемге тест құрастырады 5-жұп. Атаулы сөйлемді қатыстырып ,сөйлем құрайды. |
Әр топтың оқушылары өздеріне берілген тапсырмаларды орындап , әуелі өз топтарында бр-бірін толықтырып, қателерін түзейді, содан-соң біреуі шығып, келесі топқа барып таныстырады. | |
| Дәптермен жұмыс | Жақсыз сөйлемнің баяндауыштарының жасалу жолдарын жазып алу
1.-қы,-ғы,-кі,-гі жұршақтары қалау райлы ет.болады 2.Барыс септікті жалғаулы тұйық ет-тн соң,бол, жара, тура, кел деген көмекші ет-дің жасалу жолдары арқ. |
3іАтау,барыс септік тұлғалы тұйық ет-тен соң,керек, жөн, мүмкін деген бейтарап сөздердің тіркесіп келуі арқылы жұмсалады.
4.,ып,-іп,-п жұрнақт. Кейін бол көмекші ет-тің болымсыз тұлғада келуі. 5.Идиомалар арқылы. |
|
Кейінгі тапсырмалар10 минут |
1.Жұптар бір-бірінің тапсырмаларымен алмасады да, әр тптың тапсырмасына жауап береді, бағаны тапсырма беруші топтар өздері қояды. | ||
| 2.Беркіту тапсырмаларын оқушылар өздері дайындайды. | |||
Үй тапсырмасы |
Ережені жаттау.
Тест құрастыру Мәтіннен не әдебиет пәнінен жай сөйлем түрлерін табу. 74, 75, 76-жаттығуларды орындау |
||