Кері тригонометриялық функциялар,оларды есепте р шығаруда қолдану
| Пәні: | Мектеп математикасы |
| Тобы: | 1п МК, |
| Уақыты: | |
| Сабақтың тақырыбы: | Кері тригонометриялық функциялар,оларды есептер шығаруда қолдану. |
| Құзыреттілікке жеткізетін сабақтың мақсат-міндеттері: | |
| А) ақпараттық құзыреттілік
Ә) коммуникативтік құзыреттілік Б) проблеманы шешу құзыреттілігі |
Кері тригонометриялық функциялар және олардың графиктері туралы ақпарат беріп оның қасиеттерімен танысып олардың мәндерін есептеуді және кері функцияларды өрнектерді ықшамдауда, тепе-теңдікті дәлелдеуде қолдана білуге үйрету.
Оқушылардың матеатикаға қызығушылығын артыру интерактивті технологияны қолдана отырып есептер шығарып,білімін жетілдіру арқылы дамыту. Оқушыларды өз бетіен жұмыс жасауға ,қортынды шығаруға,белсенділігін арттыру,ізденуге дағдыландыру. |
| Сабақтың түрі: | Дәстүрлі емес. Жаңа сабақты түсіндіру, бекіту. |
| Сабақта қолданылатын педагогикалық технологиялар: | Тірек сигналдары арқылы оқыту. Көрнекілік. Түсіндірмелі иллюстративті практикалық.СТО –технологиясы. |
| Сабақтың әдісі: | Практикалық жұмыс,өз бетімен жұмыс |
| Пәнаралық байланыс: | Жоғарғы математика, геометрия ,тригонометрия. |
| Сабақтың барысы: | Оқытушының қызметі | Студенттің қызметі | Күтілетін нәтиже. |
| І. Ұйымдастыру бөлімі | Амандасу.түгедеу.
Сынып тазалығы. Оқу құралдары мен дайындығын, кезекшінің жұмысын. тексеру.Студентті сабаќтың мақсат-міндетімен таныстыру. Бүгінгі сабаққа студенттердің қызығушылығын ояту. |
Амандасу .Оқу құралдарын дайындау,кезекшілік міндетін атқару.Сабақтың мақсат-міндеттерімен танысады.
Көңіл-күйі көтеріңкі болады. Өз бетімен жұмыстанып жауапты шешім қабылдап өз нәтежесінне сенімді жауап беруге жұмыстанады. |
Студенттер сабаққа дайын болады,кезекшілік міндетін дұрыс
атқарады,мұғалімен студент арасында ынтымақтастық қарым -қатынас орнайды.Сабаққа дайын болу. |
| ІI.Үй тапсырмасын тексеру.
«Ой қозғау»Топтастыру стратегиясы. |
Анықталу обл
Триг.ф Мән жиыны Кемімелі Функция Периоды Тақ Өспелі Жұп |
Студенттер функция туралы
ойларын топтастырады, қажетті материялдарды еске түсіріп,сұрақтарға жауап береді. |
Студенттер білімдерін анықтап,өз ойларын . жинақтау арқылы жауап береді. Тірек схеманы, мектеп оқулықтарын қолданады. |
| ІII.Өткен ма териялды қайталау. | Тригонометриялық функцияларды ата?
Анықталу облысы? Мәндерінің жиыны? Жұп функцияны ата? Тақ функцияны ата? Функцияның қспелі, кемімелі аралықтары? Функцияның периоды? |
1.синус,косинус,катангенс,тангенс
2.функция тиянақты мән қабылдайтын тәуелсіз айнымалының нақты мәндер жиынын функцияның анықалу облысы деп атайды.(D) 3.Анықалу облысынан алынған әрбір тәуелсіз айнымалыға сәйкес табылған функцияның мәндерін оның мәндер жиыны деп атайды. (Е) 4. А н ы қ т а м а. Егер f функциясының анықталу облысынан алынған кез келген х үшін f (–х) = f (х) болса, онда f функциясы жұп функция деп аталады (28-сурет). 5.А н ы қ т а м а. Егер f функциясының анықталу облысынан алынған кез елген х үшін f (–х) = –f (х) болса, онда f функциясы тақ функция деп аталады. 6. Егер кез келген х1 <х2 болатын х1,х2 е Х үшін f(х1)<f(х2) қысқаша А х1,х2еХ: х1<х2=>f(х1)<f(х2) болса, онда у=f(х) функциясы Х жиынында өспелі функция деп аталады.Егер кез келген х1<х2 болатындай х1,х2еХ үшін f(х1)>f(х2) (қысқаша А х1,х2еХ:х1<х2 =>f(х1)>f(х2)) болса, онда у=f(х)функциясы Х жиынында кемімелі функция деп аталады 7.Егер f функциясы периоды Т болатын периодты функция болса, онда кез келген бүтін n # 0 болғанда nТ саны да осы функцияның периоды болады. |
Әртүрлі жағдайдағы проблемаларды анықтайды, жауапты шешім қабылдайды, өз шешімінің нәтижесін табады. |
| IV. Ж аңа материалды түсіндіру. | Кері тригонометриялық функциялар (аркфункциялар; лат. arc — доға) — тригонометриялық функцияларға кері функциялар. Керi тригонометриялық функцияларға алты функция жатады (әр тригонометриялық функцияларға сәйкес).
арксинус (белгіленуі: arcsin) арккосинус (белгіленуі: arccos) арктангенс (белгіленуі: arctg; шетелдiк әдебиеттерде arctan) арккотангенс (белгіленуі: arcctg; шетелдiк әдебиеттерде arccot немес arccotan) арксеканс (белгіленуі: arcsec) арккосеканс (белгіленуі: arccosec; шетелдiк әдебиеттерде arccsc) Қасиеттері (тақ функция). 0 \,” width=”99″ height=”15″ border=”0″ data-mce-src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image021.gif”> , егер <img src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image022.gif” alt=”0 < x \leqslant 1.” width=”88″ height=”17″ border=”0″ data-mce-src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image022.gif”> , егер <img src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image025.gif” alt=”\arcsin x < 0\,” width=”99″ height=”15″ border=”0″ data-mce-src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image025.gif”> , егер <img src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image026.gif” alt=”-1 \leqslant x < 0.” width=”103″ height=”17″ border=”0″ data-mce-src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image026.gif”> 0 <img src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image030.gif” alt=”\arcsin x = \left\{\begin{matrix} \operatorname{arcctg}\, \frac{\sqrt{1-x^2}}{x},\qquad 0 < x \leqslant 1 \\ -\operatorname{arcctg}\, \frac{\sqrt{1-x^2}}{x}-\pi,\qquad -1 \leqslant x < 0 \end{matrix}\right.” width=”364″ height=”60″ border=”0″ data-mce-src=”file:///C:/Users/337CCD~1/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image030.gif”> Арккосинус – косинуске Kepi функция. Арккосинус Arccos z деп белгіленеді. Арккосинус – көпмәнді (ақырсыз көпмәнді) функция. Арккосинуслогарифм және квадрат түбір арқылы мына Arccos z = ]Арккотангенс – котангенске кері функция. Арккотангенс Arcctg z – деп белгіленеді. Арккотангенс – көпмәнді (ақырсыз көпмәнді) функция. Арккотангенс – логарифм арқылы мына формула бойынша өрнектеледі: Arcctg z = [4] Арксеканс Арксеканс – секанске кері функция. Арксеканс Arcsec z деп белгіленеді. Арксеканс – көпмәнді (ақырсыз көпмәнді) функция. Арксеканс логарифмжәне квадрат түбір арқылы мына формула бойынша өрнектеледі: Arcsec z = [5] Арккосеканс Арккосеканс – косеканске кері функция. Арккосеканс Arccosec z деп белгіленеді. Арккосеканс көпмәнді (ақырсыз көпмәнді) функция. z-тің нақтымәндерінде Арккосеканс [-π/2;π/2] аралығында жататын бірмәнді тармағы арккосеканс бас мәні деп аталады. Логарифмдік функция арқылы Арккосеканс мына формула арқылы өрнектеледі: Arccosec z = [6] |
53.Өрнек мәнін есептейік
Шешуі: |
Өз беттерімен жаттығуларды орындап,оқуға және жазуға дағдылануы.Жаңа тақырып бойынша білімін практикамен ұштастыра білу.
Тапсырманы орындау қадамдарының логикалық және бірізділігін сақтайды. Түсініктердің белгілерін, қажеттісін бөліп алады және олардың бастысын нақты есептейді. |
| V.Жаңа материалды бекіту
«Ой толғаныс» |
1.Есептеңдер.
2. 3.arcsin. = 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.= |
1.
2. 3. 0 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. |
Іскерліктерін өз бетімен тапсырма орындау қабілеттіктерін көрсету.Сұраққа жүйелі түрде,тиянақты жауап беру. Тапсырманы орындауда нұсқаулықпен қатаң сәйкестікте жүргізеді. |
| VI.Қорытынды.
«Өзіңді тексер» |
Өзіндік жұмыс
Есепте 1. 3. 4. = |
Жауабы
1.0.8 2.0.28 3. 4. 5. |
Өз бетімен жұмыс жасайды, өз жауабын берілген өлшемдерге сәйкес бағалайды. |
| ҮІ. Үйге тапсырма | Түсінігін айту. Теориялық білімдерін практикалық тапсырмаға қолдана білу. | Үй тапсырмасын орындап келуге жауапкершілік қалыптастыру |
