Егінші мен қасқыр
Маңғыстау облысы. Бейнеу ауданы. “Атамекен”
орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі :
Елубаева Ақмарал Молдагалиевна
Сабақтың тақырыбы: Егінші мен қасқыр
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі:Ас атасы-нан, нан адам өміріндегі ең маңызды ас екендігін, оның оңайшылықпен келмейтіндігін ертегі мазмұны арқылы айтып ұғындыру.
Дамытушылығы: Өмірден алған білімдерін, түсініктерін шығармашылық тапсырмалар арқылы жетілдіру. Оқушылардың артистік, шығармашылық қабілеттерін шыңдау, дүниетанымын кеңейту
Тәрбиелігі: Нанды ысырап етпеуге, еңбекшіл болуға, маман иелерінің еңбегінбағалай білуге, жалқаулықтан аулақ болуға, ата-баба мұрасы ертегіні оқуға, тыңдауға тәрбиелеу
Көрнекілігі: АКТ, ертегі кейіпкерлерінің суреті, ұн, нан
Әдісі:сахналық көрініс, ой қозғау, сұрақ-жауап
Сабақтың барысы:
Ұйымдастыру
Құрметті оқушылар, ұстаздар! Бүгінгі ашық тәрбие сағатымызға қош келдіңіздер!
Е Р Т Е Г І
тұрмыс-салт қиял-ғажайып хайуанаттар туралы
ертегілері ертегілері ертегілері
Әжем менің көп біледі ертегі,
Ерінбестен ертегіні шертеді.
Ерте, ерте, ертеде деп бастйды,
Бірнешеуін қатар айтып тастайды.
Еліктіріп, ертек бізді баурайды,
Қызықпасқа ешбір амал қалмайды
Айта берсе, айта берсе екен деп,
Отырмыз «ұйқыға»-әлі ерте деп.
«Ертегі бізге не үшін қажет» деген сұраққа Ахмет Байтұрсынов атамыз былай жауап берген екен:
1. Халықтың ұмытылған сөздері ертегіден табылмақ. Олай болса, ертегі тіл жағынан керек емес.
2. Бала әдебиеті жоқ жерде баланың рухын, қиялын тәрбиелеуге зор керегі бар нәрсе. Баланы қиялдауға, сөйлеуге үйретеді.
Ән: Ертегілер еліне саяхат
Ия, тілге шешен, ойға жүйрік дана халқымыз дүниетанымдық деңгейін көтеруге ауыз әдебиетін мұра етіп қалдырған.
Сахналық көрініс: «Егінші мен қасқыр»
Автор: Егінші таңсәріден егін орп, шаңқай түсте демалды. Аздап тыныққан соң, қолына нан алып жей бастады. Дәл сол кезде бір үлкен қасқыр егіншінің қасына келіп:
Қасқыр: -Адам, не жеп отырсың? Автор:-деп сұрады.
Егінші:-Нан
Қасқыр:-Мағанда наныңнан берші!
Автор:-Егінші нанынан бір үзіп алды да, қасқырға берді. Нан қасқырға ұнады. Сондықтанда ол егіншіге мынадай тілек білдірді:
Қасқыр: -Сенің тамағың дәмді екен. Менің де күн сайын тамақ жегім келеді. Сен маған оны табудың жолын үйретші….
Егінші қасқырға: -Алдымен жер жыртасың, одан соң тырмалайсың, Автор:-деді.
Қасқыр:-Содан соң нан болама?
Егінші:-Жоқ, жерді жыртып, тырмалап, боласыңда, тұқымды әзірлейсің, себесің…
Қасқыр:-Содан соң нан болама?
Егінші:-Жоқ, жоқ! Күзде қара бидай егесің! Ол көктемде көгерәп жер бетіне шығады, ал жаз ортасында піседі.
Қасқыр:-Содан соң нан болама?
Егінші:-Қайда әлі! Қара бидайды ору, оны баулау крек. Ол бауларды жақсылап жер бетіне қағып, күзге кептірген соң қырманға апарып, маялау керек…
Қасқыр:-Содан соң нан болама?! Автор:-деп айқайлап жіберді.
Егінші:-Жоқ қара бидайды жинап алған соң, бастыру керек, бастырып болған соң, бидайды диірменге апарып, ұн қылып тарту керек.
Қасқыр:-Сонда жеуге болама?
Егінші:-Жоқ алі! Қамыр ашытып, оны илеп, пісіру керек…
Қасқыр:-Содан соң нан болама?
Егінші:-Иә,сонда нан болып, жеуге жарайды, Автор:-деді егінші.
Қасқыр:-Бұл өте ауыр әрі көп уақыт кететін жұмыс екен. Мұны кәсіп етпей-ақ қояйын,
Автор:-деді қасқыр.
Ертегіні талдау: (оқушылардың ой-пікірі тыңдалады)
Сызба арқылы көрсету:
Күзде жер жыртады, тырмалайд, тұқым әзірлейді, себеді, күзде егеді, көктемде шғад, күтіп-баптайды, піседі, орады, баулайды, кептіреді, маялайды, бастырады, ұн тартады, қамыр илейді, нан пісіреді.
Осы ертегінің мазмұнына сай қандай мақал-мәтел айта аласыңдар?
Қорытындылау:
Ертегі:-бала жанын қоректендіретін рухани қор. Мейірім мен махаббатты, сұлу сезім мен ұлы сенімді жүрекке егетін де осы ертегі. Ендеше біздер, үлкендер балаларға ертегі оқудан жалықпайық.
Ән: «Ертегі»
-Ал, балалар сендерге айтарым:
Тыңда балам, ертегі
Ертегі сыр шертеді-дегендей, ертегіні көп тыңдап, есті болып өсіңдер!