Жетім
Маңғыстау облысы. Бейнеу ауданы. “Атамекен”
орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі :
Елубаева Ақмарал Молдагалиевна
Сабақтың тақырыбы: Жетім
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: Мұхтар Әуезовтың өмірі, шығармашылығы жайлы мәлімет бере отырып, «Жетім» әңгімесін мәнерлеп оқып, мазмұнымен таныстыру
Дамытушылық: Оқушылардың байланыстырып сөйлеу қабілетін, көз алдына елестету, сезіне қабілеттерін дамыту, қорын молайту, ойлау, сезіну қабілеттерін арттыру
Тәрбиелік: жақсы мен жаман әдет-қылықтарды ажырата білуге, қамқоршы бола білуге, ұлы адамдарды құрметтеуге тәрбиелеу
Көрнекілігі: М.Әуезов ХІІ томдығы 1-кітап «Жазушы» 1997 ж «Қазақ тәлім-тәрбиесі», М.Әуезовтың суреті, тірек сызба, сөзжұмбақ, слайд, А.Имановтың суреті
Түрі: аралас сабақ
Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелесу, деңгейлік тапсырмалар
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру: оқушылармен амандасып, сынып тазалығын көзден өткізіп, сабаққа қатысын тексеріп, оқушылар назарын сабаққа аудару.
Үй тапсырмасын сұрау: Ә.Жангелдиннің «Амангелді батыр» тақрыбында әңгімелеп келу.
Деңгейлік тапсырмалар:
1. Мәтінге сүйеніп А. Имановқа мінездеме бер? (10 ұпай)
2. Шығарма кімнің атына аяндалады? (10 ұпай)
3. Әліби Жнгелдинге қандай ат берілді? (10 ұпай)
4. «Болаттай берік, алмастай өткір», «батыр келбетті кесек тұлға» деген жодар кімнің бейнесін береді? (20 ұпай)
5. Ә.Жангелдин қай елдерді жаяу аралап саяхатқа шығады? (30 ұпай)
6. «Амангелді» фильмінің сценарин кімдер жазған? (30 ұпай)
7. Орыс отаршылдығына қарсы жалпы халықтық көтерілістің көсемі А.Имановтың бейнесін кім жасады?
8. А.Имановтың көтерілісіне байланысты Дина Нұрпейсова қандай күй шығарды? (40 ұпай)
9. Ә.Жангелдин А.Имановқа жазған хатында не дейді? (50 ұпай)
10. «Амангелді» фильмінде Амангелдінің және оның зайыбы Балымның ролін кімдер сомдайды? (50 ұпай)
Үйге тапсырманы бекіту:
Кейіпкерлердің бойында қандай қасиеттер бар?
| Адалдық | Жанашырлық | Ақылдылық | Кішіпейілділік |
| Шындықты жақтаушы | Елдің жайын ойлау, әдіс-тәсілдерін үйрету | Елді соңына еріте білуі, өзіне жақын серік іздеу | Құрдастарына ақ жарқын мінезі, көңілді жүруі |
Ә.Жангелдин А.Иманов
Өжет, талантты, байдың қойын екеуіде Батыр, көсем, көңілді, ақжарқын,
баққан, қашып кетіп оқыған, батыр, атпен жүруді, ән айтуды ұнатады,
білімді қоғам қайраткері, ауылдас, мерген, жаныашығыш, ұйымдастыра
жазушы, жаяу саяхатқа шығып, ұлтжанды, білгіш, өз білгенін үйретеді,
ел аралаған. зорлық- еңбекқор, жігерлі.
зомбылыққа
жаны қас.
Жаңа сабақ:
Ой қозғау: сөзжұмбақтың жауабын тапсақ бүгінгі тақырыптың аты келіп шығады.
| Ж | ы | л | қ | ы | ||
| е | т | і | с | т | і | к |
| т | ө | р | т | |||
| і | р | і | м | ш | і | к |
| м | е | ш | і | т |
Ой қозғау: «Жетім» дегенде нені түсінесіңдер?
Ж Е Т І М
Автормен таныстыру:
| Ұлы жазушы, әдебиет зерттеуші, драматург, қоғам қайраткері, ұстаз, абайтанушы |
| Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген |
| Атасы Әуез, әжесі Дінәсіл |
| Мұхтар Әуезов
(1897-1961 жж) |
| 30-дан астам драмалық шығармалары бар |
| «Абай жолы» романы 30 шақты тілге аударылған |
| Шығармалары:
«Кешкі дөң басында», «Әке арманы», «Боран», «Көксерек», «Бала Абай», «Әбілмансұр» |
| «Абай жолы» романы |
| «Қоңыр қозы» |
Мұхтар Әуезовтың өмір жолдарын, еңбектерін, шығармалары туралы мәлімет беру
М.Әуезов 1897 жылы 28 қыркүйекте қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген. Қазақтың ұлы жазушысы, әдебиет зерттеушісі, драматург және қоғам қайраткері.
Бала күнінен Абай тағылымынан нәр алып өскен Мұхтар ұлы ақын шығармасымен сауат ашып, хат таниды. Оны бұл дәстүрге тәрбиелеп өсірген атасы Әуез еді. Мұхтар бала кезінде өте алғыр, зерделі, ынталы шәкірт болады. Оның тұңғыш әңгімесі 21 жасында жарияланды. Алғашқы әңгімесі «Қорғансыздың күні». 1942-1947 жылдар арасында «Абай жолы» 4 томдық роман-эпопеясын жазады. «Абай жолы» әлемнің 30 шақты тіліне аударылды. Абай өлеңін жинаушы, зерттеуші, жариялаушы болды. 30-дан астам драмалық шығармалары бар.
1961 жылы 27 маусымда ұлы жазушының жүрегі соғуын тоқтатты.
Оқулықпен жұмыс:
Жаңа тақырыпта оқып беру.
Жаңа тақырыпты бөлімдерге бөліп түсіндіру
І бөлім: «Жалғыз жаяу»
ІІ бөлім: «Қасымның қаралы күйге түсуі»
ІІІ бөлім: «Қасымның ағайыны Исаның қолына баруы»
ІV бөлім: «Қасымның тауға жөнелуі»
V бөлім: «Тау ішіндегі қорқыныш»
Дәптермен жұмыс:
Сөздік жұмыс:
Қиянат-әділетсіздік, зорлық, өктемдік
Қаға беріс-шеттеу, бұрылыс, тасалау жер
Жаңа сабақты бекіту:
Ж – үш салт атты және жалғыз жаяу бала келе жатқан кездегі табиғат көрінісі қандай?
Е – табиғат балаға қалай көрінді?
Т – Қасым жеті түнде жалғыз, жаяу келе жатыр?
І – Қасымның тағдыры неліктен қиын болды?
М – әңгіме неліктен «Жетім» деп аталған? Бұл әңгімеге тағы қандай ат қоюға болады?
Үйге тапсырма: «Жетім» тақырыбын оқып әңгімелеп келу
Бағалау:
Ана тілі
Сабақтың тақырыбы: Жетім
Сабақтың мақсаттары:
Білімділік: Мұхтар Әуезовтың өмірі, шығармашылығы жайлы мәлімет бере отырып, «Жетім» әңгімесін мәнерлеп оқып, мазмұнымен таныстыру
Дамытушылық: Оқушылардың байланыстырып сөйлеу қабілетін, көз алдына елестету, сезіне қабілеттерін дамыту, қорын молайту, ойлау, сезіну қабілеттерін арттыру
Тәрбиелік: жақсы мен жаман әдет-қылықтарды ажырата білуге, қамқоршы бола білуге, ұлы адамдарды құрметтеуге тәрбиелеу
Көрнекілігі: М.Әуезов ХІІ томдығы 1-кітап «Жазушы» 1997 ж «Қазақ тәлім-тәрбиесі», М.Әуезовтың суреті, тірек сызба, сөзжұмбақ, слайд, А.Имановтың суреті
Түрі: аралас сабақ
Әдісі: сұрақ-жауап, әңгімелесу, деңгейлік тапсырмалар
Сабақтың барысы:
І.Ұйымдастыру: оқушылармен амандасып, сынып тазалығын көзден өткізіп, сабаққа қатысын тексеріп, оқушылар назарын сабаққа аудару.
Үй тапсырмасын сұрау: Ә.Жангелдиннің «Амангелді батыр» тақрыбында әңгімелеп келу.
Деңгейлік тапсырмалар:
1. Мәтінге сүйеніп А. Имановқа мінездеме бер? (10 ұпай)
2. Шығарма кімнің атына аяндалады? (10 ұпай)
3. Әліби Жнгелдинге қандай ат берілді? (10 ұпай)
4. «Болаттай берік, алмастай өткір», «батыр келбетті кесек тұлға» деген жодар кімнің бейнесін береді? (20 ұпай)
5. Ә.Жангелдин қай елдерді жаяу аралап саяхатқа шығады? (30 ұпай)
6. «Амангелді» фильмінің сценарин кімдер жазған? (30 ұпай)
7. Орыс отаршылдығына қарсы жалпы халықтық көтерілістің көсемі А.Имановтың бейнесін кім жасады?
8. А.Имановтың көтерілісіне байланысты Дина Нұрпейсова қандай күй шығарды? (40 ұпай)
9. Ә.Жангелдин А.Имановқа жазған хатында не дейді? (50 ұпай)
10. «Амангелді» фильмінде Амангелдінің және оның зайыбы Балымның ролін кімдер сомдайды? (50 ұпай)
Үйге тапсырманы бекіту:
Кейіпкерлердің бойында қандай қасиеттер бар?
| Адалдық | Жанашырлық | Ақылдылық | Кішіпейілділік |
| Шындықты жақтаушы | Елдің жайын ойлау, әдіс-тәсілдерін үйрету | Елді соңына еріте білуі, өзіне жақын серік іздеу | Құрдастарына ақ жарқын мінезі, көңілді жүруі |
Ә.Жангелдин А.Иманов
Өжет, талантты, байдың қойын екеуіде Батыр, көсем, көңілді, ақжарқын,
баққан, қашып кетіп оқыған, батыр, атпен жүруді, ән айтуды ұнатады,
білімді қоғам қайраткері, ауылдас, мерген, жаныашығыш, ұйымдастыра
жазушы, жаяу саяхатқа шығып, ұлтжанды, білгіш, өз білгенін үйретеді,
ел аралаған. зорлық- еңбекқор, жігерлі.
зомбылыққа
жаны қас.
Жаңа сабақ:
Ой қозғау: сөзжұмбақтың жауабын тапсақ бүгінгі тақырыптың аты келіп шығады.
| Ж | ы | л | қ | ы | ||
| е | т | і | с | т | і | к |
| т | ө | р | т | |||
| і | р | і | м | ш | і | к |
| м | е | ш | і | т |
Ой қозғау: «Жетім» дегенде нені түсінесіңдер?
Ж Е Т І М
Автормен таныстыру:
| Ұлы жазушы, әдебиет зерттеуші, драматург, қоғам қайраткері, ұстаз, абайтанушы |
| Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген |
| Атасы Әуез, әжесі Дінәсіл |
| Мұхтар Әуезов
(1897-1961 жж) |
| 30-дан астам драмалық шығармалары бар |
| «Абай жолы» романы 30 шақты тілге аударылған |
| Шығармалары:
«Кешкі дөң басында», «Әке арманы», «Боран», «Көксерек», «Бала Абай», «Әбілмансұр» |
| «Абай жолы» романы |
| «Қоңыр қозы» |
Мұхтар Әуезовтың өмір жолдарын, еңбектерін, шығармалары туралы мәлімет беру
М.Әуезов 1897 жылы 28 қыркүйекте қазіргі Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданында дүниеге келген. Қазақтың ұлы жазушысы, әдебиет зерттеушісі, драматург және қоғам қайраткері.
Бала күнінен Абай тағылымынан нәр алып өскен Мұхтар ұлы ақын шығармасымен сауат ашып, хат таниды. Оны бұл дәстүрге тәрбиелеп өсірген атасы Әуез еді. Мұхтар бала кезінде өте алғыр, зерделі, ынталы шәкірт болады. Оның тұңғыш әңгімесі 21 жасында жарияланды. Алғашқы әңгімесі «Қорғансыздың күні». 1942-1947 жылдар арасында «Абай жолы» 4 томдық роман-эпопеясын жазады. «Абай жолы» әлемнің 30 шақты тіліне аударылды. Абай өлеңін жинаушы, зерттеуші, жариялаушы болды. 30-дан астам драмалық шығармалары бар.
1961 жылы 27 маусымда ұлы жазушының жүрегі соғуын тоқтатты.
Оқулықпен жұмыс:
Жаңа тақырыпта оқып беру.
Жаңа тақырыпты бөлімдерге бөліп түсіндіру
І бөлім: «Жалғыз жаяу»
ІІ бөлім: «Қасымның қаралы күйге түсуі»
ІІІ бөлім: «Қасымның ағайыны Исаның қолына баруы»
ІV бөлім: «Қасымның тауға жөнелуі»
V бөлім: «Тау ішіндегі қорқыныш»
Дәптермен жұмыс:
Сөздік жұмыс:
Қиянат-әділетсіздік, зорлық, өктемдік
Қаға беріс-шеттеу, бұрылыс, тасалау жер
Жаңа сабақты бекіту:
Ж – үш салт атты және жалғыз жаяу бала келе жатқан кездегі табиғат көрінісі қандай?
Е – табиғат балаға қалай көрінді?
Т – Қасым жеті түнде жалғыз, жаяу келе жатыр?
І – Қасымның тағдыры неліктен қиын болды?
М – әңгіме неліктен «Жетім» деп аталған? Бұл әңгімеге тағы қандай ат қоюға болады?
Үйге тапсырма: «Жетім» тақырыбын оқып әңгімелеп келу
Бағалау:
