УӘЖ технологиясының математика пәнінде қолдану тиімділігі
Бахытова Рысжан Оралбайқызы
математика пәні мұғалімі
Шалқар қаласы №6 орта мектебі
УӘЖ технологиясының математика пәнінде қолдану тиімділігі
Мен сіздерге бір сабақтың тақырыптық жоспарын, тапсырмалар үлгісін (жұмыс дәптерінің мұғалімге арналған кілті нұсқасын), ұсынғалы отырмын. Ұсынылып отырған кілт нұсқасы негізінде оқушыға арналған жұмыс дәптері дайындалады.
І кезең. «Көпір» тапсырмалары (бұлар өтіп кеткен тақырыптардан бүгінгі сабаққа негіз болатын тапсырмалар).
Мысалы, 6-сыныпта өткізілген «Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесін алмастыру тәсілімен шешу» тақырыбындағы сабақта оқушылар үйден өз бетімен жаңа тақырып бойынша дайындалып келеді.
| І кезең: | |
| «КӨПІР»тапсырмаларын оқушылар үйде орындап, бүгінгі сабаққа дайындалып келеді | Бос орынға тиісті сөздерді жазып сөйлемді толықтыр:
1.аx +bу =с түріндегі теңдеулерді екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер деп атайды. 2.Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеуді тура санды теңдікке айналдыратын аинымалылардың мәндерінің жұбы осы теңдеудің шешімі деп аталады 3.Координаталары теңдеудің шешімдері болатын нүктелер жиыны теңдеудің графигі деп аталады. 4.аx +bу =с екі айнымалысы бар сызықтық теңдеудің ең болмағанда бір айнымалысының коэффиценті нөлге тең болмаса , оның графигі түзу сызық болады. 5.Теңдеулер жүйесін шешу дегеніміз – оның барлық шешімдерін немесе шешімдерінің болмайтынын дәлелдеу.. |
ІІ кезең. Синектикалық бөлім (өз бетімен жаңа тақырыпты меңгерту). Бұл жерде мұғалім әдеттегідей сабақты өзі түсіндіруден бастамайды, ол 5-7 минуттық өзіндік топтық жұмыс ұйымдастырады. Мысалы, оқушыға зерттеушілік әдістің алгоритмі бойынша іріктелген сұрақтарға жауап беру ұсынылады. Сұрақтарға жауап беру үшін оқушылар алдымен өз бетінше мәтінді (жаңа тақырып бойынша) оқиды, жауап табады немесе оқулықтағы мәтінмен жұмысты төмендегі әдістер бойынша ұйымдастыруға болады.
Мысалы: «Теңсіздіктер жүйесі» тақырыбының ІІ кезеңі:
| ІІ кезең: Жаңа тақырып бойынша тапсырмалар | |
| Теориясы:
«БІЛУ» (Кім? Не? Қашан? Қандай? Қалай? Не істеді?) |
Бос орынға тиісті сөздерді жазып сөйлемді толықтыр:
8х < 56 6х-18 ≥ 0 8х < 56 6х ≥ 18 х < 56:8 х ≥ 18: 6 х < 7 3 7 х х ≥ 3 Жауабы: 3≤ х <7 немесе [3;7) |
| Теориясы:
«ТҮСІНУ» (Неліктен? Себебі?) |
Бос орындарға тиісті сөздерді жазып, ТҮСІНДІР:
Неліктен теңсіздіктер бір жүйеге біріктіріледі?
|
| Теориясы:
«ТАЛДАУ» (салыстыр, айырмашылығы неде? т.б.талдау тап) |
Дұрыс сызбаны таңдап сызбаға мән бер:
3х+7 > 16 х+5 > 0 3х > 16-7 х > -5 3х > 9 х > 3 3х+7 > 16 -5 3 х х+5 > 0 -5 3 х -5 3 -5 3 |
| Теориясы:
«ЖИНАҚТАУ» (Қорытынды шығар, анық-тама бер.) |
Схеманы толтыр: |
| Практикасы:
«ҚОЛДАНУ» |
Есепті шығар: №1579
х-берілген сан 24 саны |
| Практикасы:
«БАҒА БЕРУ» (сен қалай ойлайсың? не істер едің?) |
Бос орындарға тиісті сөздерді жаз:
Сен қалай ойлайсың? Бір айнымалысы бар сызықтық теңсіздіктер жүйесін шешу күнделікті өмірде қандай жағдайларда қолданылады? Жауабы: Менің ойымша, тұрмыстық жағдайларында, оның ішінде сауда және құрылыс жүйелерінде көбірек қолданылады.қолданбай есептеу жүргізу қолданбасын жасауға болады ма? |
ІІІ кезеңінің (кері байланыс) негізгі мақсаты: деңгейлік тапсырмаларды орындау барысында оқулықтағы 2-ші кезеңде алған білімдерін дәлелдеп, қабілетіне қарай тереңдету және оқу жетістіктерін 12-ұпайлық рейтинг жүйесі бойынша әділ бағалау болып табылады. Оқушыларға стандарт көлеміндегі үш деңгейлік тапсырмалар ұсынылады. Мысалы, «Қиылысатын түзулер» тақырыбының ІІІ кезеңі:
| ІІІ кезең: Деңгейлік тапсырмаларды орындап, балл жинау | |
| Теориясы:
«БІЛУ» (Кім? Не? Қашан? Қандай? Қалай? Не істеді?) |
1-деңгей ( 5балл)
Түзулерді сызып, әріппен белгілеңдер 1.ә – суреттерде неше түзу кескінделген? а) 2 ә) 3 б) 4 2.Түзулерді әріптермен белгілеңдер. (б – сурет) а) а,b ә) а,b,c, б) а,b,c,d 1.Мына суреттен: а) вертикаль бұрыштарды жазыңдар 2 Жауабы:1 және 3, 2және 4 1 4 3 ә ) Барлық бұрыштардың қосындысы нешеге градус Жауабы: 3600 |
| Практикасы:
«ҚОЛДАНУ» |
Оқулықтан есеп № 1064
О нүктесінде неше түзу қиылысады? Осы түзулердің қиылысуынан пайда болған вертикаль бұрыштарды тауып жазыңдар. 2 0 3 Шешуі: Үш түзу қиылысады. Ж/бы: ∠1 = ∠4, ∠2 = ∠5, ∠6 = ∠36 5 |
| ІІ деңгей: (5 балл + 4 балл = 9 балл) | |
| Теориясы:
«ТҮСІНУ» (Неліктен? Себебі? Не үшін? Неге?) |
1. Екі түзу қиылысқанда пайда болған бұрыштардың біреуі 750 –қа тең. Қалған бұрыштардың градустық өлшемін табыңдар.
Шешуі: ∠1 = ∠3= 750 (вертикаль бұрыштар)3600-1500=2100 2100 : 2 = 1050 Жауабы: 750, 1050, 1050 2. Оқулықтан № 1072 есеп АВ, СD және ЕF түзулері О нүктесінде қиылысады.∠АОЕ = 400 ;∠DОF= 800. СОВ бұрышының градустық өлшемін табыңдар 400 А D.Шешуі: ∠АОD = 1800- (400+800) = 600Е О 800 ∠АОD= ∠СОВ = 60 (вертикаль бұрыштар) С ВF Жауабы: ∠СОВ = 600 |
| Теориясы:
«ТАЛДАУ» (салыстыр, айырмашылығы неде?) |
Сен қалай ойлайсың?
Қиылысушы түзулер мен перпендикуляр түзулердің айырмашылығы неде? Жауабы: айырмашылығы перпендикуляр түзулер тік бұрыш жасап қиылысады, ал тузулер қиылысқанда вертикаль бұрыштар жұптары шығады. |
| Практикасы:
«ҚОЛДАНУ» |
Тест жұмысын орында:
1. Екі түзу қиылысқанда неше бұрыш пайда болады? А.1 В.2 С.3 Д.4 2. Қиылысқанда пайда болған бұрыштар тең болса, әрқайсысының шамасы неше градус? А.450 В. 600С. 900 Д. 1800 3. Екі нүкте арқылы неше түзу жүргізіледі? А. 1 В. 2 С. 3 Д. 4 |
| ІІІ деңгей: (5 балл + 4 балл + 3 балл = 12балл) | |
| Теориясы:
«ЖИНАҚ-ТАУ» (Қорытынды шығар.) |
Тапсырманы орында:
1. Екі түзудің қиылысына пайда болған бұрыштардың үшеуінің қосындысы 1900. Бұрыштардың әрқайсысы табыңдар. 23 Шешуі: 3600-1900 =1700;∠1 = ∠4= 17001 1900 ∠2 = ∠3= 200; Жауабы: 1700, 1700, 200, 2004 |
| Практика- сы:
«БАҒА БЕРУ» (сен қалай ойлайсың?) |
Тапсырманы орында: A 1100
бұрышының градустық өлшемін табыңдар. D B Шешуі: ∠АОF= ∠АОС + ∠СОF ∠AOC= 1100- 400 =700 ; ∠AOC= 700 ; ∠DOB = ∠АОС =700Жауабы: 700 |
.
Өз тәжірибемдегі оқушының ойлау қабілетін арттыру үшін қолайлы деп санайтын әдістерім: оқушының қиялын, бақылауын қолдану, танымдық ойын және шығармашылықпен орындауға арналған тапсырма. Мәселен сұрақтар қоя отырып сабақ өткізу.
Рысжан Осындай сабақтарың көп болсын Рауза