Химиялық реакцияның жүру заңдылықтарының маңыз ы
Батыс Қазақстан Облысы
Жәнібек ауданы, Жақсыбай ауылы
М.Б.Ықсанов атындағы орта жалпы
білім беретін мектеп – балабақшаның
химия пәнінің І санатты мұғалімі
Таженғалиева Баян Қанатқызы
Сабақтың тақырыбы: Химиялық реакцияның жүру заңдылықтарының маңызы
Сабақтың мақсаты: 1) Оқушылардың химимялық реакция жылдамдығы, тепе-теңдіктің ығысу жағдайлары, химиялық реакция жылдамдығына әсер ететін факторлар туралы білімдерін жүйелеу , тереңдету.
2) Тарау ішіндегі негізгі түсініктерге сараптама жасап, салыстыра алуға теңдеу құрып, есеп шығару біліктіліктерін дамыту.
3) Топтасып жұмыс істеуге , белсенділікке , іскерлікке,ғылымға , пәнге қызығуға тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: білім дамыту
Сабақтың әдісі: топтық, сұрақ- жауап, ой-жарыс.
Сабақтың типі: бірнеше кезеңді сабақ.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру. Класс оқушыларын топтарға бөлу, сабақ мақсатын түсіндіру.
ІІ. «Бақытты сәт» ойыны бойынша тарауға шолу.
І-топқа
1) Химиялық реакцияның жылдамдығы әсер ететін факторлар қандай?
2) Өршіткі деген не ?
3) Қайтымсыз реакция деген не ? Мысал келтір.
4) Вант-Гофф ережесінің формуласын жазыңыз
5) Қысым артса, тепе-теңдік қалай ығысады?
ІІ-топқа
1) Химиялық реакцияның жылдамдығы деген не?
2) Автокатализ деген не ?
3) Қайтымды реакция деген не ? Мысал келтір.
4) Гомогенді жүйенің жылдамдығын өрнектейтін формуласын жазыңыз
5) t° артса, химиялық тепе-теңдік қалай ығысады?
ІІІ-топқа
1) Гетерогенді жүйенің катализді қандай теория мен анықталады?
2) Ингибитор деген не ?
3) Лимиттеуші саты деп нені айтады?
4) Тепе-теңлік константасын өрнектейтін формуласын жазыңыз
5) Зат концентрациясының өзгеруі химиялық, тепе-теңдікті қалай ығысады?
ІІІ. Деңгейлік есептер шығару.
“5”ұпай есебі.
І-топқа. N2+O22NO °180 кДж
Егер реакция нәтижесінде 5400кДж жылу бөлінсе, реакцияға түскен азот пен оттектің (қ.ж) көлемін есептеіңіз.
ІІ-топқа . 4Р+5О222O5°3010кДж
152 г фосфор жанғанда қанша жылу бөлінеді?
ІІІ-топқа. S+O2SO2297 кДж
0,5 моль күкірт жанғанда қанша жылу бөлінеді ?
“4”ұпай есебі.
І-топқа. Бастапқы концентрация 0,238 моль/ 60 секундтан соң қанттың гидролиз реакциясының жылдамдығы қалай өзгереді.
ІІ-топқа. Температуралық коэфицент ( ) 4-ке тең болса температураны 30 С тан 50 С- қа көтергенде реакция жылдамдығы неше есе өсетін есептеңіз.
ІІІ-топқа. Температуралық коэфицент () 4-ке тең болса,реакция жылдамдығы 64 есе артса, температураны қаншаға жоғарлату керек ?
“3”ұпай есебі. Тепе- теңдік константасын өрнектеу.
І-топқа. 2O+SO32SO4
ІІ-топқа. S(қ)+22S
ІІІ-топқа. 2NO+O22NO2
IV. «Егер де мен …»
Реакция қандай жағдайларда жүргізілетін топтың шешімі бойынша бір оқушы жауап береді.
І-топқа. N2+322N3+Q
ІІ-топқа. 2S2+SQ
ІІІ-топқа. 2SO2+O22SO3+Q
V. Логикалық тапсырма
| Формула | Гомогенді жүйе | Гетерогенді жүйе | Вант –Гофф формуласы |
| UT2T1 / 10 | 1 | 2 | 3 |
| Uc / t | 4 | 5 | 6 |
| Un / S•t | 7 | 8 | 9 |
Дүрыс жауап сандарының қосындысы фосфор элементінің реттік нөміріне тең болуы керек.
| Р2О5 | Р2О3 | Nа3РО4 |
| Са3Р2 | Н3РО4 | РН3 |
| НРО2 | К2НРО4 | НРО3 |
Қай қосылыстарда фосфордың тотығу дәрежесі +5 ке тең? Көлденең , не тігінен не горизанталь сызылуы керек.
VІ. Қорытынды бағалау.
V. Үйге тапсырма .§4.1 – 4.5 қайталау.