Қазақстанның ХІV-XV ғасырлардағы сәулет өнері.

Оңтүстік Қазақстан облысы

Шымкент қаласы

№25 Т.Рысқұлов атындағы метеп-гимназиясы

Тарих пәнінің мұғалімі Г.Б. Алтаева

Сабақтың тақырыбы: Қазақстанның ХІV-XV ғасырлардағы сәулет өнері.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік

Еліміздегі ХІV-XV ғасырлардағы сәулет өнерінің

ескерткіштерін баяндау. Оның өнер туындыларында алатын

орнының ерекшеліктері мен құндылықтарын ұғындыра білу.

2. Дамытушылық

Жаңа сабақ материалдарын оқып-үйренуге оқушылардың

өздерін белсенді қатыстыра отырып, олардың ойлау қабілеттерін

дамыту.

3. Тәрбиелік

Ұлтжандылыққа, Отанын сүюге, мәдени мұраларды сақтауға

және оған құрметпен қарауға тәрбелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдісі: баяндау, сұрақ-жауап, оқулықпен жұмыс, топпен жұмыс.

Пәнаралық байланыс: сызу, сурет, география, дүние тарихы

Сабақтың көрнекілігі: карта, суреттер,интерактивті тақта

Сабақтың барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі

2. Үй тапсырмасын сұрау

а) «Кім алғыр» сұрақ-жауап

3. Жаңа сабақ

1. Мағынасын тану (Оқулықпен жұмыс)
2. «Тарихи сынақ хат»
3. Термин сөздермен жұмыс
4. «Ой толғаныс» сұрақ-жауап

Жаңа сабақты бекіту

а) сәйкестендіру тесті

ә) жылдар сөйлейді

2. Үй тапсырмасын сұрау

«Кім алғыр» сұрақ-жауап

1. Материалдық мәдениет дегеніміз не?
2. Рухани мәдениет деп қандай мәдениетті айтамыз?
3. Ауыз әдебиетінің қандай жанрларын білесің?
4. Жазбаша әдебиет өкілдері кімдер?
5. Мусылман діні қай хандар кезінде кеңінен тарала бастады?
6. Шаманизмнің қандай наным-сенімдері сақталған?
7. Қазақстанның байырғы тұрғындардың түсінігіндегі аспан әлімінің мағынасы?
8. Тіл-көз тиюге байланысты сақталып қалған нанымның атауы?
9. Қасиетті бұлақ басына ақ құйып көктен жаңбыр сұрау ырымының атауы ?
10. 14-15 ғ. аралығында белгілі болған өзбек ханы Хорезмидің әдеби шығармасының

аты ?

11. 14 ғ. ислам дінінің таралуына қатты көңіл бөлген хандар?
12. Ислам діні Қазақстанда 8 ғ. тарай бастағанымен, халықтың жүрек түкпіріне

19ғ. аяғына дейін толық жете қоймағаны жөнінде өз пікірін жазған қазақтың тұңғыш ғалымы?

13. 14-15 ғ. материалдық игіліктер негізделген шикізат көзі неден алынады?
14. 13 ғ. қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын, құртты, қымызды, қалай жасайтындарын таңдана жазғандар қай жақтың саяхатшалары еді?
15. Шөлдеп келе жатқан қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қышқыл сусын бергенін, оны айран деп айтатындарын жазған?
16. 13ғ. соңындағы жазба деректерге қарағанда, пайдаланылған киіз үйдің түрлері?

5. Жаңа сабақ

1. Сәулет өнері
2. Арыстан-баб
3. Қожа Ахмет Иасауидің кешенді кесенесі
4. Көккесене
5. Алаша хан кесенесі
6. Қолданбалы өнер

Хансарайлары Медресе Монша Қонақүй Жеке адамға Мешіт

арналған ескерткіш

ғимараттары

1. Оқулықпен жұмыс

І топ

1.Қожа Ахмет Иасауи құрылыс жүйесі туралы не білесіздер?

2. Бұл кесені кім салғазды?

3. Кесенені салғызуда қандай мақсат көзделді?

ІІ топ

1. Арыстан –баб кесенесі қайда орналасқан?
2. Кесенені кім салғызған?
3. Арыстан-баб кесенесі неше рет қайта тұрғызылды? Неге?

ІІІ топ

1. Алаша хан кесенесі қай жерде?
2. Кесененің өзіне тән қандай ерекшелігі бар?
3. Көккесене қай жерде орналасқан? Қандай ерекшелігі бар?

ІV топ

1. Рабиға Сұлтан Бегімнің кесенесі туралы не білесіңдер?
2. Археологиялық зерттеу жұмыстарының барысында қандай сәулет өнерінің ескерткіштері белгілі болған?
3. Қолданбалы өнер дегеніміз қандай өнер?

2. «Тарихи сынақ хат»

1. Сәулет өнері Қазақстанда Х-ХІІ ғасырларда