Ауылдағы тәрбие көзі.
Есенова Бағытгүл Қалыбайқызы
I-ші санатты бастауыш сынып мұғалімі
Боран Нысанбаев атындағы орта мектеп
Атырау қаласы, Бірлік селосы
Дүниетану 3 сынып
Сабақтың тақырыбы: Ауылдағы тәрбие көзі.
Мақсаты:1. Ауылдағы тәрбие көзіне түсінік беру.
Салт-дәстүр, әдет-ғұрыпты ұғындыру.
2. Қазақтың салт-дәстүрлерін қорғауға, ұмытпауға тәрбиелеу.
3. Оқушыны ізденуге, талаптануға дағдылау
Көрнекілігі: суреттер, оюлар, интер.тақта
Әдісі: сұрақ-жауап
Типі: іскерлік пен дағдыны меңгерту
.
Қуаныш мектебіне жиналып,бір-бірімізге жылы тілек айтып, мұғалім рахмет айтып, оюлар сыйлады. Алған оюы бойынш
а сол топқа отырады.
III-топ шаршы
IV-т
п сұқ с
ау
сақ
II.Өткен сабақты
пысықтау:
1)Әр топтан бір оқушыдан шығып, мәтінді айтып береді
2)Жасырынған сөзді табу
1)ата-анаң қандай ұжымда еңбек етеді?
2)өзің қандай ұжымда жұмыс істегің келеді?
3)жаңарған еңбек дегенді қалай түсінесің?
4)Ауылды жердегі жұмыс түрлерін ата
Жасырынған сөзді оқиық
III.Жаңа сабақ
Ауылдағы тәрбие көзі дегенді қалай түсінесіңдер? Ортадағы қалам-әдісімен талдау
IV Кітаппен жұмыс
1)Іштей оқу
2)Дауыстап оқу
3)Әр топ жалғастыра түсіндіреді
3-слайд: Ауыл тұрмыс тіршілігі-сурет
4-слайд: Қала тіршілігі-сурет
5-слайд: Әдет-ғұрып-сызба
6-слайд: Салт-дәстүр-сызба
V. Сергіту сәті:Өлең айту.Қазағымның дәстүрлері.
Екі жақты күнделік
| Сөздер | Түсініктемесі |
| Шілдехана | Жаңа туған нәрестенің |
| Тоқым қағар | Жас адам алғаш жолға |
| Көгентүр(көгендік) | Жақын туыс жұрағат |
| Бастаңғы | Үйдің үлкендері жол жүріп кеткенде ауыл жастары сол |
| Ашамай | Атқа мінгізу дәстүрі |
VII.Дәптермен жұмыс
Слайд
I-топ: Ырымдар
II-топ: Тыйым сөздер
III-топ: Әдет-ғұрып
IV- Салт-дәстүр
VIII.Суретпен жұмысы 8-слайд
Саят туралы.
Сонымен осы салт-дәстүрді, әдет-ғұрыпты, ырым-тыйым сөздерді ауылды жерде көп қолданамыз.
Қалада да кездестіруге жол ашуымыз керек.
IX. Қорыту.
9 слайд
Тақтаға назар аударайық.
Сан жазылған парақшаларды ашу арқылы, жасырынған сөзді табамыз.
1.Ауылда тұрсаң ондағы үй жайлар туралы әңгімеле.
2.Қандай әдет-ғұрып өзіңе ұнайды?
3.Қалада осылардың өайсысын кордің?
4.Әдет-ғұрып қалай қалыптасады?
5.Қазақ халқының әдет-ғұрпы туралы әңгімеле.
Текемет туралы ой
XX. Үйге; Мәтінді түсініп оқу.
«Ауылдағы тәрбие көзі» эссе жазу.
XI.Бағалау; ою өрнектерді санап бағалау.
Сабақтың тақырыбы: Су. Судың қасиеттері.
Сабақтың мақсаты:
Білімділігі: Оқушыларды судың қандай күйде болатынымен таныстыру. Практикалық жұмыс барысында бақылау, талдау, салыстыру және қорытынды шығара білуге үйрету.
Дамытушылығы: Оқушылардың өз ойларын жүйелі түрде баяндауын, түсініп оқуын, ойлауын, есте сақтау қабілеттерін дамыту.
Тәрбиелілігі:Табиғатты сүюге, оны қорғауға тәрбиелеу.
Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайдтар, суреттер, жарты шарлар картасы, үнтаспа, тәжірибеге қажетті заттар.
Сабақтың типі: Жаңа материалды меңгерту сабағы.
Сабақтың әдісі: Сұрақ – жауап, түсіндіру, әңгімелеу, топтастыру, сызба, топпен жұмыс, практикалық жұмыс, тест.
Пәнаралық байланыс: Әдебиеттік оқу
Сабақтың жүрісі:
- Ұйымдастыру бөлімі:
Психологиялық дайындық? Суды үнін естіп,сол көніл күйге қозғалыс жасау.
Сынып оқушыларын топқа бөліп отырғызу.
- Үй тапсырмасын тексеру.
Топпен жұмыс.
Ауа
Ауаның қасиеттері
Ауаның маңызы
І топ. 1. Ауа туралы не білеміз?
ІІ топ. 2. Ауаның қандай қасиеттері бар?
ІІІ топ. 3. Ауаның табиғаттағы және адам өміріндегі маңызы қандай?
ІІ бөлім. Не көрдік?Не білдік?
Бұл бөлімде өткен сабақтарда ауаның қасиеттеріне жасалған тәжірибелерді еске түсіреміз.
І топ. Ауаның орын алатындығы туралы тәжірибені еске түсіру.
ІІ топ. Ауаның сығылып серпілетіндігі туралы тәжірибені айту.
ІІІ топ. От жану үшін ауаның қажеттілігі туралы тәжірибені еске түсіру.
ІІІ бөлім. Не үйрендік?Не білдік?
І топ. Ауаның табиғаттағы маңызы.
ІІ топ. Ауаның адам өміріндегі маңызы.
ІІІ топ. Ауаны қорғау.
ІV бөлім. Ой қорыту.
Кесте құрып, оны толтыру.
Негізгі сөз: ауа
Ауаның қасиеттері:мөлдір, түссіз, салмағы жоқ, пішіні иісі жоқ, сығылады, серпіледі, жылы, салқын, ыссы, суық ауалар. Ауасыз от жанбайды.
Ауаның құрамын сұрау. (азот, көмірқышқыл газы, оттегі және басқа газдар)
Ауа – газдардың қоспасы.
Ауаның ластану себептерін анықтау:( түрлі қалдықтар, улы газдар, түтіндер, радиация, ормандағы ағаштарды кесу, орман-тоғайлардың өртенуі т. б)
Таза ауаны сақтап қалу үщін не істеу керек?
Завод фабрикалардың суреттерімен жұмыс жүргізу.
3 топтан бір-бір оқушы өз ойларын ортаға салады.
Су туралы жұмбақтар шешу.
1. Аяғы жоқ жорғалайды, жүреді,
Аузы да жоқ сыңғырлайды, күледі.
Онсыз бірақ жер бетінде тірлік жоқ
Айтыңдаршы осыны кім біледі? (су)
2. Көзге көрінбейді
Қолға ілінбейді (ауа)
3. Көзге көрінгенмен
Ұстасақ қолға ілінбейді. (бу )
Үнтаспадан Е. Өтетілеуұлының “Су“ атты өлеңін тыңдау.
Су – тіршілік негізі
Онсыз өмір сүрмейсің
Гигиена егізі
Су деп және білгейсің
Су – табиғат байлығы
Өзен-көлге барғайсың
Кемі екі рет әр күні
Суға түсіп тұрғайсың.
Үйде ванна, душ болса
Салқын сумен құйынғын
Ыстық сумен шомылсаң
Суық сумен жуынғын
Су сергітер бойыңды
Онымен дос болғайсың
Судан кейін сен енді
Ісіңді оңай жалғайсың
Айналаңды қоршаған
Табиғатты сүйе біл
Қауіп-қатер төнсе оған
Қамқорға алып сүйе біл
Білгін мұны балалар
Сусыз құрғақ далалар
Сусыз қараң далалар
Ескертеміз бар ұлға
Ескертеміз бар қызға
Суды босқа ағызба.
Өлеңнің мазмұны бойынша қойылатын сұрақтар
І топ. “Су–тіршілік көзі” дегенді қалай түсінесің?
ІІ топ. Судың қандай пайдасы бар?
ІІІ топ. Суды қорғау үшін қандай шаралар жүзеге асырылады?
Су туралы түсіндіру, әңгімелеу.
Жарты шарлар картасымен жұмыс.
Картада су көк түспен белгіленген. Су жердің төрттен үш бөлігін алып жатыр. Сусыз өмір жоқ. Су тіршілік көзі. Ол сұйық зат. Өзен, көл, теңіз, мұхиттарды құрайды. Аспаннан жаңбыр түрінде түседі. Күн суытқанда су қатып мұзға айналады. Мұз бен қар – судың қатты күйі.
Дымқыл шүберекпен үстел үстін сүртсек, бірнеше минуттардан кейін ол кеуіп қалады. Оның бетіндегі су буға айналып ұшып кетеді.
Бу – мөлдір, түссіз газ. Бу – судың газ түріндегі күйі. Судың өзіне тән қасиеттері болады. Оны тәжірибе жасау арқылы анықтауға болады.
Тәжірибе жасау.
1. Судың нақты пішіні болмайды.
2. Судың түсі жоқ. Ол түссіз.
3. Су – мөлдір.
4. Судың дәмі жоқ.
5. Судың иісі жоқ.
6. Су сұйық. Ол ағады.
Су сөзіне топтастыру жұмысы:
шық
бу
мұз
шық, мұз, бу, тұман, мұздақ, қар, жаңбыр, сел, көл, өзен, теңіз, мұхит.
Қорытынды.
Сатылай талдау:
Тақырып
Су
Қасиеттері
Пайдасы
Өз ойым
Бағалау: Су тамшыларын санау арқылы бағалау.
Сабақтың тақырыбы: 7-ге көбейту және бөлу
Мақсаты:1) Оқушыларға көбейту және бөлу кестесін жатқа білуге үйрету,
7-нің кестесін түсіндіру, есептеп шығару, логикалық
тапсырмаларды орындау.
2)Шеберлікке, сыйластыққа тәрбиелеу.
3)Ауызша есептеу дағдысын дамыту.
Көрнекілігі:
Әдісі:
Типі:
Жүрісі:1.Ұйымдастыру бөлімі:
-Сәлематсыздар ма, оқушылар!
-Біз қай елде тұрамыз?
-Қазақстан Республикамыздың рәміздерін атайықшы.
-Әнұраны, елтаңба, ту.
-Әнұранның әнін, сөзін жазған кім?
-Шәмші Қалдаяқов, Жүмекен Нажмиденов, Нұрсұлтан Назарбаев.
Ал, оқушылар орнымаздан тұрып әнұранды айтайық.
1-слайд. Ал енді мына тулардың ішінен өз туымызды табайық, ту артындағы тапсырманы орындайық.
-Үй тапсырмасын сұрау.
Мына елтаңба ішінен өз еліміздің елтаңбасын табу тапсырмасын орындау. Жұмбақ шешу.
Өзі тақ сан,
Өзі бір сан
6 мен 8-дің
Ортасында тұратын сан.(Жеті)
2.Жаңа сабақ:
Жеті санын көбейту және бөлу.
2-слайд. 7-Бір таңбалы сан
-Тақ сан
-7 апта, 7 ата, 7 дәм, 7 шелпек, 7 қазына
Кестені жазу, түсіндіру.
1)7-ге көбейту, сол санды 7 рет қосу.
2)6-ның кестесін еске түсіреміз.
3)7 7-ден бастағанын түсіндіру.
1-тапсырманы талдау.
3-слайд Ал оқушылар біздің еліміздің ел басшысы кім?
Нұрсұлтан Назарбаев:-1940ж Алматы обл.Қаскелең ауданы.Шамалған ауданы.
-1990ж Қазақ ССР-і президенті
-1991ж 1желтоқсан Президент болып сайланды.
-1991ж 10 желтоқсан Республика сарайында ант берді.
-Инженер, металлург.Экономика ғылымының докторы.
Ел басшымыз сендерге Электронды почтамен тапсырма жіберіпті, соны орындайық.
- 7-атаны атау.
4-слайд. 2-тапсырма орындау. «Дәл жауап»
а) Шарты: Барлығы-63 тері а)46
Әр тон- 7тері ә)56
7тон-? б)14
Қалғаны-?
ә)Шарты:Әр – 2суыр а)26
7құлақшын-? ә)34
Қалғаны – 12тері б)23
Барлығы – ?
5-слайд.
–Біз қай облыста тұрамыз?
-Атырау облысының әкімі кім?
-Бергей Рысқалиев
1.1967жылы Мақат ауданында дүниеге келген
2.Білімі жоғары. Алматы архитекторы құрылысшы оқып бітіреді.
3.мамандығы юрист, құрылысшы
4.1992-2003жж Ақтөбе акиматында
5.2006ж Атырау қаласы әкімі
6.2006ж қазан Атырау обл.әкімі.
Тапсырма:
1.7-аптаны атау
2. «Неге? Неліктен? Дәлелдеу.» 3тапсырма
6-слайд.
Ал, оқушылар біз қай қалада тұрамыз?
-Атырау қаласы
-Атырау қаласының әкімі кім?
-Сәләмжан Нақпаев
1.1966ж Доссор селосында дүниеге келген.
2.Алматы Нархоз-экономист бітірген
3.Мақатта машинист – 4жыл
4.Ауданда экономист.
5.2005ж Жылыой ауданында әкім
6.2006ж қазан Атырау қаласының әкімі
Тапсырма:1.7-қазынаны атау
2.Семантикалық карта толтыру
7-слайд. 5-тапсырма
| Өрнектер | 4х3 | 5х4 | 9х2 | 7х4 | 4х6 | 5х3 |
| 20:2+5 | ||||||
| 90:3-2 | ||||||
| 120:10 | ||||||
| 200:10 | ||||||
| 30:5+12 | ||||||
| 40:4+14 |
8-слайд.
-Тұратын ауылымыз калай аталады?
-Бірлік селосы.
-Бірлік селосы әкімі кім екенін атайық.
-Жұмаханов Нұржан Қалыбайұлы.
1.1964жылы Атырау обл. Зауральный селосында дүниеге келген.
2.1985 жылы Қарағандыда КарГУды оқиды
3.1990ж Б.Нысанбаев орта мектебінде мұғалім болады.
4.1995ж Бірлік селосы әкімінің орынбасары
5.2002жылы Бірлік селосының әкімі болады
6.2008жылы Жыл әкімі атағына ие болды.
Тапсырма:1. 7-шелпек туралы айт
2.«Ұқсастық пен даралық» 7-тапсырма
9-слайд.
4 6
6 4
3 8
8 3
- 24
24 1
10 слайд
-Сендер оқитын мектеп қалай аталады?
-Осы мектептің басшысы немесе директоры кім?
-Гүлшара Досанқызы Сүлейменова
1.1946ж 27-қазанда Челябі облысы Қарталы ауданы Қарманова селосында дүниеге келген.
2.1963ж Гурьев музыкалық училищесін оқыды.
3.1967ж №21 Новостройка 8жылдық мектебінде саз мұғалімі
4.1969-1976жж Гурьев педагогика институтына түсіп, орыс тілі және әдебиеті пәнінен сабақ береді.
5.1969ж ҚР «Құрмет грамотасымен» марапатталады, 1969-1978 жж Білім жетілдіру институтының тұрақты лекторы.
6.1986ж бастап Б.Нысанбаев атындағы орта мектебінің директоры.
7.1992ж «Еңбек ардагері» 1997ж «Білім беру ісінің үздігі» 2006ж Республикада баяндама жасап, табысты оралды.
8.Аяулы ана, мейірімді аже.
Тапсырма:1. Наурыз көжеге салатын 7-дәмді ата
2.Жасырынған суретті табу.
6-тапсырманы өз бетімен орындау, нәтежиесін атау
11-слайд.
| 10 | 8 | 14 |
| 770 | 4 | 71 |
| 19 | 9 | 210 |
| 40 | 200 | 80 |
3.Галерияға саяхат
1-топ 2х3х7=42
2-топ 15-4:2=13
3-топ 7х3:7=3
4-топ 20х5-2х5=90
5-топ 5х7:7х8=40
12-слайд.
–Сендер нешінші сыныпта оқисыңдар, сынып жетекшілерің кім?
-Есенова Бақытгүл Қалыбайқызы
1.1975ж 20қазан Гурьев қаласында, Придорожный селосында туған
2.1997ж пед.колледж, 2000ж АГУ-ді бітірді
3.1997ж Б.Нысанбаев орта мектебінде бастауыш сынып мұғалімі.
Тапсырма:1.Үйге тапсырма беру 4-т
2.Бағалау.(Семантикалық карта б/ша)