: БАЯНДАМА
6 сынып
Тарау: Сәндік қолданбалы өнер
Сабақтың тақырыбы: Сырға жасау
Білімділік мақсаты: Саналы ойлау қабілеттерін ашу, жеке қабілеттеріне қарай еңбектің әр түрімен таныстыру.
Тәрбиелік мақсаты : Тәуекел бар жерде, ой бар, ой бар жерде нәтиже бар. Батылдыққа, табандылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық мақсаты: Технологиялық картамен үлгіде көрсетілген бұйымның дизайнын жетілдіру.
Көрнекілік: Технологиялық карталар, үлгілер.
Құралдар: Қалыңдығы (S) 0,2 мм қаңылтыр, диаметрі 2 шеге, балға, қайшы, біз, шаблон, ұзындығы 20 мм сым.
Ұйымдастыру кезеңі:
1. Оқушыларды тізім бойынша тексеру.
2. Оқушылардың сабаққа дайындықтарын бақылау.
Міндеттері:
1. Сырға туралы ақпаратты іздеу.
2. Дайындаманы бұйымның пішінінің нобайын, материалын және өлшемін анықтай отырып таңдау.
3. Техникалық және технологиялық міндеттерді, оларды шешудің мүмкін жолдарын анықтау.
Практикалық жұмыс.
Технологиялық карта бойынша сырға жасау.
Қорытынды:
Сән және қосалқы өнер деген, кәдімгі тұрмыста қолданылатын кәсіп деген ұғым бар. Кез келген кәсіпке кімде кім болмасын күнделікті іс тәжірибе арқылы машықтана, мамандана алады.
Сәндік қолданбалы өнер элементтері негізінде материалдардан сырға жасау.
Сырға жасаудың технологиялық картасы
Жұмысты орындау реті
Нобайы
Жабдық
Құрал -саймандар
1. Қалыңдығы 0,2мм қаңылтырға сырғаның пішінін сызу
Слесарлік үстел
Кронциркуль
2 . Дайындаманы қиып алу
Қосымша жабдық
Қайшы
3 . Сырғаның құлақшаларын тесу
Қосымша жабдық
Шеге диаметрі 2,балға
4 . Диаметрі 1,5 сымнан ұзындығы 20мм кесінді қиып алу
Қосымша
жабдық
Сызғыш, қайшы
5 . Дайындамадан ілгек жасау
Қосымша жабдық
Қысқаш
6 . Сырғаны жинау
Қосымша жабдық
Сыр ғ а жасауды ң технологиялы қ картасы
Жұмысты орындау реті
Нобайы
Жабдық
Құрал- саймандар
1 . Қалыңдығы 0,2мм қаңылтырға сырғаның пішінін сызу
Слесарлік үстел
Кронциркуль
2 . Дайындаманы қиып алу
Қосымша жабдық
Қайшы
3 . Сырғаның құлақшаларын тесу
Қосымша жабдық
Шеге диаметрі 2,балға
4 . Диаметрі 1,5 сымнан ұзындығы 20мм кесінді қиып алу
Қосымша жабдық
Сызғыш, қайшы
5 . Дайындамадан ілгек жасау
Қосымша жабдық
Қысқаш
6 . Сырғаны жинау
Қосымша жабдық
5сынып.
Тарау: Шығармашылық жоба үлгісі
Сабақтың тақырыбы: Жоба. Үй макетін жасау. Отбасылық қаражат. Пайда мен үнем.
Білімділік мақсаты:
Оқушылар осы уақытқа дейін алған білімдерін еске түсіріп дұрыс пайдалана отырып нақты бұйым жасап нәтижеге жету.
Тәрбиелік мақсаты:
Өз беттерімен саналы ойлауға, нақтылыққа. өлшеуге, есептеуге, ұқыптылыққа тәрбиелеу.
Дамытушылық мақсаты:
Материалды дұрыс таңдап, үнемді пайдаланып, табыс табуға, отбасының қаражатының корын нақты есептеуге дағдыландыру.
Көрнекі– құралдар: қылара, сызғыш, сым, желім, фанера, ара, бұрыштық, зімпарағы. Лак, білекше, т.б.
Сабақтың барысы:
1 – Ұйымдастыру кезеңі.
2 – Оқушыларды журнал бойынша тексеру.
3 – Сабаққа дайындықтарын бақылау.
Жаңа сабақ жоспары.
1 – Тараудың мазмұнын түсіндіру.
2 – Жобаның басты мақсатын ұғындыру.
3 – Тапсырманы оқушының деңгейіне қарай жас ерекшеліктерін ескере отырып беру.
4 – Экономикалық есепті шығартып нақты өлшеуге, есептеуге үйрету.
5 – Экономикалық сөздік – анықтамалары.
6 – Практикалық жұмыс. Үй макетін жасау.
7 – Бағыт-бағдар бере отырып, бұйымды істеп шығып нәтижеге жетуін бақылау.
8 – Қорытынды.
9 – Бағалау.
Жаңа сабақ. Үй макетін жасау.
Технология сабағында ағаш кесуді, сүргілеуді үйрендік. Бірақ қанша мөлшерде кесуді не үшін сүргілейтінімізді есептегеніміз жоқ. Біз енді ағаштан жасалатын бұйымға қанша тақтай, материал керектігін өзіміз есептеп жасау әдістерін үйреніп, құнын шығарамыз. Егер дұрыс жасап үнемдеп ұқыптай білсек, табыс табуға болады. Жалпы бала нақтылық пен ұқыптылықты жақсы көреді. Баланың осы қасиеттерін үлкендер жағы үнемі жетілдіріп те, жүйелендіріп отырулары қажет. Бұл ересек болып қалған балалардың ойын үстіндегі бір-біріне қоятын талабы мен ұқыптылықтары ерекше байқалады.
Оқушылар білуі тиіс.
1. Өлшемін анықтау.
2. Отбасылық қаржыны есептеу. 3. Жерді қоршауға пайдаланатын материалдарды дұрыс таңдау.
Оқушылар игеруі тиіс.
Материалды үнемдеу жолдарын және ақшаны, уақытты үнемдеу.
Тапсырма: Қостанай қалалық әкімшілігі азаматтардың өтініштері бойынша тегін үй салып алуларына жер бөлінді. Жерді материалмен қоршау және аула ішіне үй салу.
Берілген жерді қоршау үшін, ең алдымен оның өлшемін анықтап аласыңдар, содан кейін ғана қажет тақтайды, қаңылтыр шиферді даярлап аласың. Үнемдеу мақсатында қайсы материалдың арзан, оның құнының қанша болатынын, ақшаның мөлшерін шығарып алу қажет.Тақтаймен қоршау керек болса, қалыңдығы 2см, ұзындығы 4.5м жұқа тақтай керек.Оған кететін тақтайдың мөлшерін қаншаға бөлуге болады, қанша метр жерді қоршау керек соны есептеп, сатып алу керек. Осы іске балалардың назарын аударуы үшін мектеп жанындағы хоккей алаңын қоршауға кеткен тақтай санын есептетіп шығарттым.
1-нұсқа
Мысалы: Аула ұзындығы 40х30, яғни 80х60=480 метр жерді қоршау керек .Биіктігі 1,5 метр тақтайдың ені 20см, қанша тақтай, қанша ақша керек? 1- тақтай бағасы- 2500 теңге.
2-нұсқа.
Қаңылтыр шифер өлшемі 2метр х 75см.
1 дана қаңылтыр шифер бағасы – 5000 теңге.
Жауабы: тақтай 4 млн. тенге. Шифер 2,4 млн. теңге.
Қорытынды: Бұл жердегі жұмыс отбасындағы еңбек тәрбиесіне келіп тіреледі. Әрбір отбасы мүшесі еңбек етуге міндетті десек, 5 сынып оқушысы 12-13 жастағы бала. Өз бетінше жұмыс істеуге қабілеті бар. Оған әке жағынан тәрбие болу керек. әкесі балаға жоғардағыдай тапсырма берсе немесе әкелінген материалды даярлауды, кесуді, өлшеуді тапсырса, оны бала орындайды. Жалдама жұмысшыны қажет етпейді. Оқушы бос уақытын дұрыс пайдаланады. Отбасына пайда келтіреді. Өзі еңбекке, тіршілік жасауға үйренеді. Мұны жүзеге асыру әрбір ата-ананың борышы, онсыз бала икемсіз, еңбекке қабілетсіз, жалқау болып өседі.
Экономикалық сөздік анықтамасы.
Құн – тауарлар мен көрсетілетін қызметті сатып алуға жұмсалған ақша құжаттары.
Баға – тауар бірлігіне төленетін немесе сол үшін алынатын ақша көлемі.
Қаржы – мемлекет иелігіндегі барлық ақша қаражаттары.
Табыс – коммерциялық қызметтің барлық түрлерінен түсетін қаржылық түсімдер.
Пайда – табыстың шығыннан артықтығын көрсететін сома.
Практикалық жұмыс.
Технологиялық карта бойынша үй макетін жасау.
Ағаш үйшікті жасаудың технологиялық картасы
9 сынып
Жоба тақырыбы: Самауыр мұржасын жасау .
Мақсаты:
1. Технология және сызу сабағынан алған білімдерін, іс тәжірибеде пайдалануға үйрету.
2. Білім –әрбір адамға білімнің өмірлік қолданылу жолдарын табуға көмектесетін ойлау құралы, ойлау мәдениеті екендігіне оқушының көзін жеткізу.
3. Берілген тапсырманы жақсы орындап қана қоймай, шығармашылық жұмыстарды заманауи сапалы білім берудің жүйесін жетілдіру, дамыту.
Мазмұны:
Бұрынғы орындалған жобаларға сүйене отырып күрделенуі тиіс. Жобалау жұмысы оқушыларға меңгерген теориялық білімдерінің күнделікті тұрмыста қажеттілігін сезінуіне көмектеседі.
Міндеті:
1. Жоба жұмысын орындау барысындағы техникалық шығармашылық тапсырмалар туралы түсінік беру.
2. Жобалау жұмысын жоспарлау.
3. Жобалық жұмыс пен экономикалық есептеулерді орындау барысында, тақырыпқа сәйкес терминологиялық сөз қорын қалыптастыру, оқушыларды өз бетінше жол табуға баулу.
4. Жоба орындау барысында оқушылардың шығармашылық ойлауын дамыту.
Көрнекілік:
Сызба, технологиялық карта, үлгі.
Пән аралық байланыс: Сызу, бейнелеу өнері, математика, геометрия.
Ескерту:
1. Ақауы бар құрал жабдықтарды пайдаланбаңдар.
2. Тапсырмаға берілген құжаттаманы оқып білу, пайдалануды үйрену.
3. Еңбек қауіпсіздігі ережелерін қайталау.
4. Жұмыстың орындалу ретін ойластыру.
5. Жұмыс кезінде еш нәрсеге алаңдамау.
Жоба:
9 сынып 5 сағат
Р/С
Тақырыбы
Сағат саны
1
Тақырыпты таңдау. Технологиялық картасын жасау.
1
2
Деталь сызбаларын сызу.
1
3
Дайындама дайындау, белгілеу, слесарблық қайшымен кесу.
1
4
Бұйымды технологиялық картада көрсетілген ретпен жасау.
1
5
Бұйымды құрастыру, қорғау.
1
Жоба тапсырмалары
Мұғалімнің іс -әрекеті
Жобаны орындау
Оқушы іс – әрекеті
Тақырып ұсынады
Жобалық
Талдайды
Алдына мәселе қояды
Тапсырманы орындау
Салыстырады
Кеңес береді
Нәтижелерді шығару
Зерттейді
Бақылайды
Қорғау
Ойларын нақтылайды
Көмектеседі
Көркемдейді
Тексереді
Жобаны қорғайды
Толықтырады
Жобаны бағалайды
Экономикалық есеп
Бір самауыр мұржасын дайындамадан жасау үшін өлшемі 217х570 мм жұқа жабындық жайма металл қажет. Дүкенде қалыңдығы 0,3 мм ақ түсті жайма металдың бір данасы өлшемі 1.5х4 метр бағасы 3000 теңге тұрады. Тұтас бір жайма металдан материалды үнемдеп нақты қанша самауыр мұржасын жасауға болады?
Жауабы: Бір жайма металдан 40 дана мұржа жасауға болады.
Қорытынды:
Сабақта жұмыс аралық рефлексия арқылы оқушы нені біліп, нені меңгергендігін,
тұрмыстық және әлеуметтік жағдайлардағы осы білімнің қажеттілігін сезіну.
Самауар мұржасын жасаудың технологиялық картасы
Жұмысты орындау реті
Нобайы
Жабдық
Құрал- саймандар
1. Қалың дығы 0, 5мм қ а ң ы л тыр ғ а м ұ ржаны ң ұзын бөлігінің пішінін сызу
Слесарлық үстел, баспа
Кронциркуль
сызғыш
2. Дайындаманы қ иып алу
Слесарлық үстел
Қайшы
3. Бүгу сызығын белгілеу
Бұрынғы жабдық
Кронциркуль
сызғыш
4.Біріне-бірі қосылатын екі жағын бүгу
Слесарлық үстел, қысқыш, бұрыштық
Ағаш балға
5. Фальцаны жасау
Слесарлық үстел, қыспақ, бұрыштық
Ағаш балға
6. Мұржаның тұтқасын орнатуға арналған тесіктерді тесу. Диаметрі 4
Бұрғылау станогі
Кронциркуль, сызғыш,кернер, балға
7.
Қаңылтырға тұтқанын пішінін салу
Слесарлық үстел
Кронциркуль, сызғыш
8.Дайындаманы қиып алу
Слесарлық үстел
қайшы
Дайындаманы ұзын бойымен екіге бүктеу.
Слесарлық үстел,қыспақ, бұрыштық
Ағаш балға
10 . Тойтармаға арналған тесіктерді белгілеп, оларды тесу. Диаметрі 4
Слесарлық үстел, бұрғылау станогі
Кронциркуль, сызғыш, кернер, балға
11. Бүгу орындарын белгілеп, тұтқаны өңіне келтіру.
Слесарлықүстел, қыспақ, бұрыштық
Кронциркуль, ағаш балға, сызғыш
12 . Тұтқаны бірінші дайындамаға тойтармамен бекіту
Слесарлық үстел, тәс
балға
13 . Қаңылтырға мұржаның қысқа бөлігінің пішінін сызу
Слесарлықүстел
Кронциркуль, қайшы
14 . Дайындаманы қиып алу.
Слесарлық үстел
Қайшы
15 . 3,4 және 5 жұмыстарды орындау
16 . Дайындаманы орап, шеттерін қосу
Слесарлық үстел, құбыр
Ағаш балға
17 . Фальц түйінін нығыздау
Слесарлықүстел, құбыр
Ағаш балға, білеуше
18 . Мұржаның екі бөлігінің қосылатын жерлерін бүгу
Слесарлық үстел, қыспақ, бұрыштық
Ағаш балға, қысқыш
19 . Бөліктерді қосу, түйіндерді нығыздау
Слесарлықүстел, қыспақ, бұрыштық
Ағаш балға, қысқыш