Есмағанбетова Гүлжан Жұмабайқызы
Атырау облысы Атырау қаласы
№ 4 облыстық шипажайлы
мектеп-интернатының тәрбиешісі
Есмағанбетова Гүлжан Жұмабайқызы
Тақырыбы: Рахмет, саған Отаным!..
Мақсаты: балалардың «сыйластық» құндылығытуралытүсініктерінкеңейту
Міндеттері:
– ризашылық пен алғыс туралы түсінік беру;
– үлкен – кішіге деген сүйіспеншілігін, сыпайылыққарым – қатынасындамыту;
– әдептілікке, кішіпейілділікке, ізеттілікке тәрбиелеу
Әдістері: сынитұрғыданойлаутехнологиясыныңстратегиялары, ойын, түсіндіру, әңгімелесу.
Көрнекіліктері: электрондытақта, слайд,
Барысы:
І. Ұйымдастыру
Шаттық шеңбері:«Мен Отанымды сүйемін»
Отан деген – атамекен,
Отан деген – туған жер.
Отан –Ана,
Отан –үлкен,
Қазақстан – туған ел!
«Орынын тап» ойыны
Оқушыларға әріптер беріледі. Осы әріптердің артында жұмбақтар жазылған. Олардың жауаптары тақтада ілінеді. Әріптерді дұрыс жауаптардың орнына орналастыра отырып, сабақтың тақырыбы ашылады.
Шаңырақ – күн,
Уықтары – нұр, шашқан.
Екі пырақ, көк аспанға ұласқан.
Жарқырайды темірқазық жұлдызы,
Жол көрсетіп, алға бас – деп, Қазақстан! (Герб)
Ыстық дейді оны оттан,
Патриот оны ұнатқан.
Оңбайды бұл өмірде,
Адам оны жоғалтқан. (Отан)
Баспана көшпендіге өте ыңғайлы,
Әдемі мекен екен, жанға жайлы.
Тентектік істеп қойсаң, әке – шешең,
Сені тағы бұрышқа қоя алмайды. (Киізүй)
Егізқайың,
Бой – бастарытеңөскен.
Іскедайын,
Бұтақтары бес – бестен. (Қол)
Бірмалғаекі бала мінгеседі,
Айлап – жылдаптүспестенкүнкешеді. (Түйе)
Тұмсығыменояды,
Ағашқұртынжояды. (Тоқылдақ)
Қиналмайтауларды, орманды,
Теңізді, дария, жондарды,
Ауылды, қаланы, халықты…,
Ойлап тап, көтергеналыпты. (Жер)
Қабырғадабиіктұр.
Нансаң, кел, өзіңкөр –
Бірқағазғасыйыптұр. (карта)
Емесолкітап та, дәптер де,
Жүредібірақ та портфельде.
Көрсетіпондағыбағаңды,
Қуантыпқоясыңағаңды. (күнделік)
Тақырыптыңмақсатынтүсіндіру.
Әңгімелесу
Ризашылықдегеніміз не?
Алғысдегендіқалайтүсінесіңдер?
– Адам өзініңризашылығын, алғысынқандайсөздерменбілдіреді?
– Сендергекімқандайжағдайдаалғысайтты?
– Өздеріңқандайжағдайдаалғысайтыпкөрдіңдер?
Балалардыңжауаптарытыңдалады.
Негізгібөлім. Слаидпен түсіндіру.
Ризашылық – адамныңбасқаадамнанкөргенжақсылығы, көмегі, көңіліүшінқанағаттанушылықжәнеалғысбілдірушіліксезімі. – Алғыс – адамныңадамғажасағанжақсылығы, көмегі, көңіліүшінризашылықбілдіруі, сондай – ақоныңойы мен іс – әрекетіне, жасағаністерінежоғарыбағаберуі.
Алғысайтукүнінмерекелеудіңжаңадәстүрі «Мәңгілік Ел» бірлігінортақтарихжәнетарихи сана негізінденығайту мен дамытудыңмән-мәтініндеқазақстандыққұндылықтардыбейнелейді.
Алғысайтукүні – бұл, еңалдыменеліміздетыныштық пен үндестік, өзарасенімділік пен барлыққазақстандықтарғадегенқұрметтіңорнығуынанегізболғанПрезиденттіңбейбітшілік пен келісімсаясатыныңсалтанатыкүні. Бұл – тағдыртәлкегіменҚазақстанжерінееріксізқонысаударғантүрліэтностардыңмиллиондағанөкілдерініңқұттықонысынаайналғанқасиеттіқазақжері мен қонақжайқазақхалқынатереңтағзымныңбелгісі. Қазақхалқықиын-қыстаузамандаолардыңбасынатүскенауыртпалықтықайыспайбіргекөтеребілді, бұлбүгінгітаңдаеліміздегітүрліұлтөкілдерініңарасындағыадамгершілікқарым-қатынастыңөнегеліөлшемінеайналды.
Ризашылықұғымыментағықандайұғымдарбайланысты? Адамдарарасындағыынтымақтықарым – қатынастыңорнауыәрадамныңөзінежәнеқоршағанортасынатікелейбайланысты. Сондықтан «Ризашылық» аттыҚазақстанелініңбарлықоқушылары мен отбасыларықатысатынакциясыөткізіледі. Осы акция төңірегіндекөмектіқажетететінбалалар мен ересекадамдарғаақшалай, тұрмысқақажетқұралдар мен киім – кешектүріндекөмеккөрсетіледі. Осы акцияныңнегізінсалушы Сара Алпысқызы.
Бүгін – Рақмет айту (ThanksgivingDay) күні. Күннің халықаралық дәрежесі жоқ, мұны АҚШ және Канада халықтарықараша айының әрбір төртінші бейсенбісінде атап өтеді. Көзалдыңызғаамерикалықбақыттыотбасылардыңдастарқанбасынажиналып, дәмдібәліштерменкүркетауықетінжепотырғансәтікелдіме? Алайда, бұлмерекедастарқанменғанашектелмейді. Мерекеніңешбірдінменбайланысыжоқ, адамдартекқанаәрбіркүнсайыннеүшінрақметайтукерекекендігінойланады.
Атаулыкүналғашрет 1621 жылыағылшындықколонистердіңбастамасыментойланған. Қысмезгіліөтеауырболып, адамдараштыққаұшырағандықтангубернаторУильямБрэдфордқоластындағылардыңкөңіл-күйінкөтеруүшінАлғысайтукүнінбелгілейді. Айналадағыбасқадакөршілербұлдәстүрдіжылықабылдап, қаһарлықыстыаман-есенөткереді. Рақметайтукүнініңбастынышандарыныңбірі – түйетауық. Себебі, ағылшындықколонистермерекеніалғаштойлағандаормандаатылғантөрттүйетауықтыжегенекен.
Кейіннен, яғни, 1789 жылыДжорджВашингтонРақметайтукүнін “Ұлттықмереке” депжариялайды.
Бұлкүнібарлықотбасыміндеттітүрдедастарқанбасынажиналып, туыстарынажақсылықжасауғаасығады, жақындарынқуантуүшінтүрлітосынсыйларойлаптабады. Қаладағыметролардаерекшеүстелдерорнатылып, адамдарақша, азық-түліктерінқайырымдылыққаәкеліпқояды. ХVІІғасырданкележатқанәртүрлікиімдердікигентұрғындаршеругешығып, думандыкештерұйымдастырады.
Әрине, мерекебіздіңменталитеткесайемесдеушілертабылар. Дегенмен, жылдыңбіркүнінденеүшінрақметайтукерекекеніміздіойланажүрсекартықетпейтінсекілді. Көптегенадамдарматериалдықжағынантолыққамтамасызетілгенболсада, алғысайтабілмегеніүшінруханикедейболыпқалыпжатады.
ҚазақстанхалқыАссамблеясының “МәңгілікЕл: бірел – біртағдыр” тақырыбыменбасталғанХХІІсессиясыныңашылусалтанатындасөзсөйлейотырып, Назарбаевхалықтардыңтүгелдейжераударылғанынескеалды.
Сонымен, рақметкелайықтыкімдер? Тізімдібіргеқұрайық! Бастысы – алғысайтабілу…
Анаға – өмір сыйлағаны үшін,
Әкеге – қорған болғаны үшін,
Далаға – гүлдері мен көк шалғыны үшін,
Сөзге – жанды жылытатыны үшін,
Күнге – шуағы мен назары үшін,
Жұлдызға – қараңғы түндегі жарығы үшін,
Досқа – құшағы мен иығы үшін,
Әжеге – ыстық алақаны үшін,
Суға – тіршілік көзі болғаны үшін,
Жерге – махаббаты мен бар болғаны үшін,
Отқа – жылулығы үшін..
Камал:
Отаным – алтын бесiгiм
Тербеттiң менi төсiңде.
Жүредi сенiң есiмiң
Ер жеткен кезде есiмде.
Махамбет:
Қазақстан туған өлкем
Жер көп пе сендей көркем
Көрсiн деп күллi әлемге
Жалауыңды желге желпем.
САИДА:
Бақытты боп жүргенім,
Сенің арқаң, Ұлы Отан.
Елім менің тірегім,
Құшағыңда гүл атам.
Айкөркем:
Сарқылмайтын қуатым,
Тірегімсің сен, Отан!
Мәңгі соғып тұратын,
Жүрегімсің, сен Отан!
Медина:
Отан – менің өзегім,
Қиының болса төземін.
Алдағы бақыт шақтарды,
Жүрегіммен сеземін.
ХОР: Өзіңдікі – еліңде
Өзіңдікі- жерің де
Тәуелсіздік төрінде
Жаса Қазақстаным!
Хор «Атамекен»
«Балалық шақ» тренинг.Сандықшада екі билет бар.Екі оқушы шығып,екі билетті алады. «Балалық шақ», «Балалық шақтағы қызықты оқиғам».
Дәйексөздің мағынасын түсіндіреді. «Өмірге риза болып, алғыс айт»
«Адам өз ісіне қанағаттанып, сүйсінген кезде ризашылық сезімге бөленеді.
Өзіне жасалған жақсылыққа ризашылық білдіруді алғыс дейміз»
Проблемалық сұрақ: «Жақсылық жасаудың біз үшін қандай пайдасы бар? Біз неліктен басқаларға жақсылық жасауымыз қажет?»
Видео ролик. «Жақсылығың қайтар өзіңе»
ІҮ. Қорытындылау
– Балалар, жылы сөз, қайырымды іс, жақсы ой, кіршіксіз сезімдеріңді ешкімнен ешқашан аямаңыздар. «Рахмет» деген қасиетті сөзді жиі айтыңдар. Адам алғыс пен ризашылықты естіген сайын, жақсылық жасағысы келіп тұратынын есте сақтаңдар. Өмірдің әрбір сәтін бағалай білуге үйреніңдер және Табиғат – Анаға мейірімді күні үшін, көңілді жаңбыры мен ақ қары үшін, жұмсақ ақ ұлпа бұлты үшін, жақын адамдарға қайырымдылығы мен риясыз махаббаты үшін алғыс айтуды ұмытпаңдар.
Хор: «Рахмет саған Отаным!»