Худайбергенова Тогжан Жолдасбаевна

мақсаты (мақсаттары)

2.1.4.4 қоғамдық көліктегі өзін өзі ұстау ережелерін түсіндіру

Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.

уақыт

ескертпелерді жазыңыз)

Суреттерді құрастыру арқылы 3 топқа бөлініп отырады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру:

3 минут

2-топ Әуе

3-топ Су

Сабаққа керекті құрал – жабдықтар: машиналардың макеттері, суреттер (слайд), 101, 102, 103, 104 машиналары, «Біздің көлік», «Арнайы көліктер» деген жазу, кесте
ІІІ. Жаңа сабақ. Психологиялық дайындық. Ойын «Немен баруға болады?»
Тақтада сурет, онда ауыл мен қаланың ортасында өзен, өзеннің үстінен көпір өтеді. Аспан, жол, темір жол бейнеленген. Жұмбақты шеше отырып суретті толықтыру.
Басып озып құсты,
Қанатын қақпай ұшты. (Ұшақ)

Төбесінде ебелек,
Ұшады өзі керемет (Тік ұшақ)

Жүргіздім бір үйімді,
Жүйткісе жұрт сүйсінді.
Бар жолмен жұртты тасып жүр,
Жылдамдыққа басып жүр. (Автобус)

Жалы – темір,
Жолы – темір.
Темір атты, зымыраттым.(Трамвай)

Қос ішекке қонақтаған каланы
Қара тұлпар алға сүйреп барады. (Поезд)

Үтікке міндім,
Мұхитқа жүздім. (Кеме)

Қамшыласаң жүрмеймін,
Мініп алып тебінсең,
Кідіруді білмеймін. (Велосипед)

Кеудесінде қаны жоқ,
Тамырында қаны жоқ.
Май жейді,
Су ішеді. (Машина)

Ендеше, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Біздің көлік» тақтада көлік суретінің арасынан тақырыптың атауы шығады. Мақсатын айту.

ІҮ. Топтастыру
– Сонымен бізге көліктер не үшін керек?( жауап алу) Мына суреттерге қарап отырып, көліктерді қандай топтарға бөлуге болады? Көліктер қай жерде? тақтадан кесте шығады:
Көлік түрлері
Жер
Әуе
Су

(жер көліктері, әуе көліктері, су көліктері) кестеге машина, автобус, такси, трамвай т. с. с.; ұшақ, тікұшақ; кеме, қайық деген сөздер жазғызу.
– Балалар, бұдан басқа ауылда қандай көліктерді қолданады? (Түйе, есек, ат) Олар жүкті қалай тасиды? (арба жегіп алады) Бұлар көліктің қандай түріне жатады? (арба көлігі) суреттерін слайдпен көрсету.
– Біз қалада тұрамыз. Елімізде жыл сайын машина, автомобиль түрлері көбеюде. Соған байланысты, жолда, көшеде қозғалыс та күрделенуде. Мұндай жағдайда жүргізушілер де, жаяу жүргіншілерде өте сақ болу керек. Егер сақ жүрмесе жазымға ұшырауы мүмкін. Әсіресе сендердей кішкентай балалар! Ал жазымнан аман болу үшін не істеу керек? Нені білу керек? (көше тәртібін) – Жолдан қалай өту керек? (суретпен жұмыс)

Ү. Сергіту сәті: ойын «Бағдаршам»
Қызыл түсті көрсетсе – тоқта (бәрі тұрады)
Сары түс көрсетсе – дайындал (екі жағына кезек қарайды).
Жасыл түс көрсетсе – жүр (орнында біраз жүреді)

ҮІ. Оқулықпен жұмыс: 101 беттегі «Біздің көлік» тақырыбын ашып, тізбектеп оқып шығу.
– Қандай көліктерді арнайы көліктер дейді? Тақтадан көрсету (оқулықтағы суретті көрсету)
– Олар неге солай аталады? (адамдарға көмек көрсету үшін көрсететін қызметіне байланысты жабдықталған. Мысалы «өрт сөндірушілердің» өрт сөндіруге арналған су, саты, т. с. с заттары бар, «жедел жәрдемде» адамның өмірін сақтап қалуға арналған неше түрлі аппараттар, тез арада көмектесетін дәрі – дәрмектер бар)

. Жағдайлар шешу
– Кездейсоқ жағдайлар туындағанда қандай арнайы машиналар шақырамыз?
– Қазір сондай кездейсоқ жағдайларды өзіміз шешіп, қайда телефон шалу керек, қандай машина шақыру керек екенін үйренеміз.
Топтарға жағдайларды қағазға жазып, таратып беру. – Бұл жағдайларды топпен отырып шешесіңдер де, біреуін жауап бересіңдер!

Шашыраңқы сөздерден сөйлем құрастыру.

1.Темір жолмен трамвай,пойыз жүреді.

2.Ауамен ұшақ, тікұшақ, зымыран ұшады.

3.Алғашқы автобус 20 ғасырдың басында пайда болды.

4.Жүргізуші көлікті асықпай, баппен жүргізеді.

5.Машина жолымен емес, жаяуға арналған жолмен жүр.

6.Жол бойында шаңғы, коньки, шана теппе

Оқушылар оқулықтағы негізгі тақырыппен танысады.

Ертеде адамдар бар ауыр жүкті өздері арқаларына салып баратын жерлеріне жаяу барған. Содан адамдар көлік ретінде ең алғаш үй жануарларын пайдаланған. Қазақ халқы ат,түйені көлік қылып мінсе,үндістер пілді,ал кейбір шығыс халқы есек,бұқаларды көлік қылған екен. Содан кейін адамдар ең алғаш көлікті ойлап тапқан оған күйме-онымен адамдар баратын жерлеріне барған,ат арба онымен адамдар шөп,ауыр жүк тасыған. Қазіргі таңда бұл көліктердің маңызы төмендеді.

Қазір көліктердің түрлері өте көп оларды бірнеше топқа бөлуге болады мысалы:суда жүзетін,жерде жүретін,әуеде ұшатын және жер асты көліктері.

Жерде жүретін көліктерге:

Жеңіл көлік,велосипед, пойыз, автобус,троллейбус, жүк көлігі.

Әуеде ұшатын көлік түрлеріне:

Ұшақ,тік ұшақ,зымыран.

Суда жүзетін көлік түрлеріне:

Кеме,қайық жатады.

Жер асты көліктеріне: метро.

Қолдану 8 минут «Интервью» әдісі

Жалпыға арналған тапсырма:

Оқушылар тақырып аясында сұрақтар құрастырады. Сұрақтар тақтаға ілінеді. Оқушылар бір-бірінің сұрақтарына жауап береді.

Көлік түрлерін адамдар не үшін қолданады?

Тест тапсырмалары.

1. Әуе көлік түрін көрсетіңіз.

А) пойыз; В) тікұшақ; С) автобус; Д) трамвай; Е) такси.

2. Көлік түріне жатпайтынды белгілеңіз.

А) велосипед В) әткеншек С) есек Д) мәшина Е) түйе

4. «Жаяу» деген сөзбен тіркесе алатын сөзді белгілеңіз.

А) автобус; В) сыпырғыш; С) жүргінші; Д) бағдаршам; Е) мәшина

5. Жолаушы автобуста не төлейді?

А) салық; В) жолақы; С) еңбекақы; Д) кітап; Е) сурет

«Интервью» әдісі

Оқушылар өз ойларын стикерлерге жазып жабыстырады.

2 минут

Ертедегі және бүгінгі көлік түрлерін салыстырыңдар.

қабілеті жоғарыоқушыларға тапсырманыкүрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Сабақ / оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім жəне неліктен?

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?