Каратаева Камила Дукенбаевна

туралы түсініктерін кеңейтеді.

В) Топтық жұмысты бірлесе орындайды. Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.

Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.

С) Қосымша тапсырмаларды орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен

дәлелдер келтіре алады. Шығармашылық ізденіс, сөз өнерін арттырады, поэзияны түсініп,

сырына үңіледі.

Оқушылар бірін-бірі сыйлайды, тыңдайды.

1 топ: Жыршылар

2 топ: Жыраулар

1. Жыраудың жыршыдан қандай айырмашылығы бар?

2.Қандай жырауларды білесіңдер?

3. Жыраулық дәстүрдің бір белгісі – толғау. Толғау қандай сипаттағы шығарма?

Жырау- өз жанынан шығарып

айтатын және эпикалық дастандар

мен толғауларды орындайтын

халық поэзиясының өкілі.Олар

өз заманының нағыз халық

жанашырлары болған.

Жыршылар мирас болып жеткен

өлең, жыр, қисса, толғау

дастандарды орындаушы.

Жыршылар домбыраның не

қобыздың сүйемелдеуімен

мақаммен, әнмен айтады.

Толғау – әдебиетте өзіндік

ерекшелігімен көзге түсіп, көне

дәуірлерде туып қалыптасқан

поэзиялық шығарманың бір түрі.

Толғау қазақтың «жыр толғау»,

«толғап айту» деген сөзінен алынып,

әдебиетте жеке термин

ретінде кейінгі кеңестік дәуірде

ғана қалыптасты.

І. Білу

«Миға шабуыл »

1. Асан қайғы деген кім?

2. Өмір сүрген кезеңі.

3. Асан қайғының қандай толғауларын білесіңдер?

4. Асан қайғының арманы не еді?

5. «Жиһангез жырау» деп аталу себебі неде?

Оқушылар сұрақтарға жауап береді.

Постер қорғайды.

І топ. Асанқайғының өмірі

ІІ топ. Асанқайғының толғаулары, күйі .

Толғаулары: «Таза мінсіз асыл

сөз», «Құйрығы жоқ, жалы жоқ»,

«Әй, хан, мен айтпасам

білмейсің», «Қырында киік

жайлаған», «Көлде жүрген

қоңыр қаз».

4. Асанқайғының арманы халыққа

жайлы қоныс іздеу.

Күйлері:«Ел айрылған», «Асан

қайғы», «Желмаяның жүрісі», «Зар»,

т.б.
Арманы:Асан Қайғы елінің сулы-

нулы, шөбі шүйгін, құтты қоныс

тауып, «адамы жүзге келмей өлмейтін,

қойы екі төлдейтін» мамыражай, еркін

өмір сүруін аңсады. Бұл мұратын жырау

«Жерұйық» деп атады. Алты атанға

жүк артып, алты жыл жайлы қоныс

қарап, қазақ жерін түгел шолып

шығады, әр қоныс, мекенге байыпты

сын, баға беріп отырады.
Кесенесі орналасқан жері:

Қызылорда облысы Шиелі

ауданында «Жеті әулие» қорымы

1-топ. Мәнерлеп оқу

2- топ. Тақырыбын ашып,

идеясын табу.

Сергіту жаттығуы:

«Жұдырықтар» деп аталады.

Жаттығу отырып орындалады. Қолды тізеге қойып, аяқтарымызды сәл ғана алшақ ұстаймыз. Қолдарымызды жұдырыққа түйіп, бірнеше секунд ұстап, содан соң босатып, қолымызды тіземізге қоямыз.

Жұдырығыңды алақанға жұм,

Жұдырығыңмен тарсылдат.

Қазір қыздар мен балалар,

Демалады саусақтар.

ашады.

Аудиодан Асанқайғының «Еділ бол да, Жайық бол » толғауын тыңдату.

Түсті маркерлер.

Аудиодан «Желмаяның жүрісі»

толғауын тыңдату.

1 топ. Өлең құрылысына талдау

2 топ. Тақырыбын ашу.Идеясын табу

ІV. Асан қайғы толғауларындағы афоризм сөздер

жауап жазады

Толғаудағы жалқы есімдер:

Еділ, Жайық. Сөз тіркестері:

ердің құны, мінезі жаман адам,

тәуір көрер кісі, өлетұғын тай,

көшетұғын сай.

Болымсыз етістіктер: ұрыспа,

қуыспа, жуыспа, суыспа,

Көркем тіл түрлері:

ашу- дұшпан( метафора)

1.Өлеңдегі негізгі ойды бір сөйлеммен жазыңыздар.

2. Өлеңнен келешекте қажет болатын қандай маңызды қорытынды шығаруға болады?

3. Толғау бойынша өз пікірлеріңізді айтыңыз.

Сабақ соңында оқушылар жазбаша сұрақтарға жауап береді.

1.Бүгін мен______білдім.

2. Маған қызық болды._____

3. Маған қиын болды.______

4. Мен үйрендім._______

5. Сабақ___________

Стикер

Критериалды бағалау

плакаттар

“Еділ бол да, Жайық бол” (жаттау)