Құрмалас сөйлем

Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары ________

Шуиншалиева Д.А.

сөйлем құрамындағы жай сөйлемдерді сөйлем мүшесіне талдайды. Бірігіп жұмыс жасауды үйренеді.

Көптеген оқушылар: жай сөйлемді құрмалас сөйлемге, құрмалас сөйлемді жай сөйлемдерге айналдырады.

Кейбір оқушылар:Өлең жолдарынның мазмұнына жай сөйлем мен құрмалас сөйлемдер құрай алады.

• жай сөйлемді құрмалас сөйлемге және керісінше айналдыра алады.
• Сөйлем мүшелеріне талдай алады.

• шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;

көркем жазу,еңбек ету қабілеті;

• Ұжымда топтық ,жұптық жұмыс барысында досының сөзін тыңдауға пікір алмаса білуге үйрету.

4-5 мин

«Шаттық шеңбері». 3 мин

Дөңгеленіп тұрайық

Керегені құрайық

Уықтар боп иіліп

Шаңыраққа киіліп

Киіз үйді құрайық.

Міне, сіздермен біз үлкен киіз үйді құрдық. Осы киіз үй сияқты біздің

мектебіміздің қабырғалары мықты болып, шаңырағы биік болсын дегім келеді.

Бір шаңырақ иесі ретінде бір-бірімізге жақсы тілектер айтайық.

Топқа бөлу. Суреттер арқылы. 1-топ – жай сөйлем. 2-топ – құрмалас сөйлем. 3-топ – үтір.

Топтың аталу себебі анықталады.

Күнделікті әдетіміз бойынша үй тапсырмасын тексереміз
Өткен сабақта қандай тапсырма берілді?
Тапсырманы оқиды.

Әр топ бағаланады. Смайлик арқылы.

Қызығушылығын ояту

«Ойлан тап» 2 мин

( математикамен байланыс)

Мына өрнектерді есептеп , мәнін табу. Шешуіндегі сандарды әріптермен алмастыру. «Сөйлем»сөзін шығарып алу.

Л Ө Е Й С М

1200 8 210 876 600 259

300х2=600 С

40:5=8 Ө

342+534=876 Й

400Х3=1200 Л

420: 2=210 Е

2ЖҮЗД. 5ОНД. 9 БІРЛ.=259 М

«Ой қозғау» 5мин

Балалар, өткен сабақтарды еске түсірейік. Сендерге сұрақ беріледі.

І топ: Сөйлем айтылу мақсатына қарай нешеге бөлінеді?

ІІ топ:Құрамына қарай нешеге бөлінеді?

ІІІ топ: Құрылысына қарай нешеге бөлінеді?

Жауаптарына қарай смайликтермен бағалау .

20 мин

Ережелерді еске түсіреді, мысалдар келтіреді.

Венн диаграммасы

Венн диаграммасы
Жай сөйлем ұқсатығы Құрмалас сөйлем
Дара сөйлем Сөйлем Сөз Күрделі
1 ойды білдіреді. тыныс белгілер 2 ойды білдіреді
1 бастауыш, қойылады 2 жай сөйлемнен

1 баяндауыш болады құралады.

1 жай сөйлем болады Лепті Хабарлы 1бастауыш,2баяндауыш
Сұраулы болады болады екі жай сөйлемнің

арасына үтір қойлады. Жақсы балалар біз жай сөйлеммен құрмалас сөйлемнің айырмашылықтарын және ұқсастықтарын жаздық 1.

Ал енді, сөйлемнің мүшелерідегеніміз не, оның түрлерін ата?
Бүгін біз сабақта сендермен құрмалас сөйлем бойынша жұмыстар атқарамыз
Оқулықтағы тапсырмаларды орындау.

Дәптермен жұмыс. 17 мин

Топтық тапсырма. 8мин

1.Сөйлемдерді оқы, құрмалас сөйлемдерді теріп жаз.

1-топ:1-жаттығу

2-топ:3-жаттығу

3-топ:5-жаттығу

2.2-жаттығу 2мин.

Мақалдарды оқы, мағынасын ашып, тұрлаулы мүшелерді тап.

1-топ .

Дос жылатып айтады,

Дұшпан күлдіріп айтады.

2-топ.

Ат – адамның қанаты,

Ас – адамның арқауы

3-топ.

Жақсы өз басынан көреді,

Жаман жолдасынан көреді.

Сергіту сәті: 2 мин

«Көңілді күн»

3.4-жаттығу. 5мин

1-топ. Айтылым.

2-топ. Түсіндірілім.

3-топ. Жазылым.

7-8 минут

Үйге тапсырма

Қазір мен сендерге әр түрлі сөйлемдер оқимын
Егер мен жай сөйлем оқысам онда 1 шапалақ
Құрмалас сөйлем оқысам 2 рет шапалақ
Лепті сөйлем оқысам қолды көтереміз
Сураулы сөйлем оқысам иығымызды қозғаймыз

Күн суытты.
Мен бес алдым!
Қар жауып, дала аппақ болды.
Сабақтан неше алдың?
Алақай демалысқа шығамыз!

Су ішесін бе?
Дүкеенге бардым
Сабағымды оқып болып, далаға ойнауға шықтым.

«Санамалап айт » әдісі. 2 мин

Құрмалас сөйлем туралы не білдік ? сұрағына санамалапжауапбереді.

Үлгі:

Біріншіден, екі немесе одан да көп жай сөйлемдерден жасалады.

Екіншіден, құрамындағы жай сөйлемдер өзара мағыналық байланыста болады.

Үшіншіден, құрамындағы жай сөйлемдердің арасына үтір қойылады. т.б.

Кері байланыс. 5 мин

• Бәрін жақсы түсіндім деген оқушы №1, әлі де сұрақтарым бар деген оқушы №2, ешнәрсе түсінбедім деген оқушы №3 суретті көтеру арқылы сабаққа кері байланыс жасайды.

• Өз тобыңда сабаққа жақсы қатысқан оқушыны анықта.

• Сабақ саған ұнады ма?

5 құрмалас сөйлем құрастыру. Тұрлаулы мүшелерін табу. Ереже жаттау.

Дифференциация уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез келген кезеңінде қолданыла алады

Венн диаграммасы
«Жай сөйлем мен Құрмалас сөйлем » тапсырма дифференциациялық тапсырма ретінде ұсынылады

«Ой қозғау», Венн диаграммасы « Жай сөйлем мен Құрмалас сөйлем », топтық тапсырмалар,«Санамалап айт » әдісі арқылы оқушыларды бағалау жұмысы жүргізіледі

Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.

Осы сабақта

Қауіпсіздік техникасының ережелерінен қолданатын тармақтар

Сергіту сәттерін ұйымдастыру