С.Б. Құрманбаева

Сабақ негізделген

оқу мақсаты

• Қуандық Шаңғытбаев өмірі мен шығармашылығына шолу жасап, «Сабалақ» өлеңінің деректілік негізі, өлеңнен ақын тілінің ұлтжандылық мәні зор екендігін, ақындық рухының биік тұратындығын түсініп, өлең арқылы қазақ халқының тарихын еске түсіріп,өлеңнің негізгі идеясын ұғыну;
• Өлең құрылысына талдау жасап, ақын тілінің ерекшелігін, тіл орамдарының ұшқырлығын түсінуге, әдебиет теориясы бойынша талдау жүргізуге, шумақ бойынша тұжырым жасай білуге үйрету;
• Өз бетінше дербес жұмыс жасауға, топта жауапкершілікті сезіне білуге, нәтижеге жетуге ұмтылу үшін білім бәсекесіне түсуіне, шығармашылық ізденімпаздыққа, ойларын дәлелдеуге және көркем сөйлеуге машықтандыру, түсіну –түйсіну дағдыларын дамыта тәрбиелеу.

Қ.Шаңғытбаев өмірі мен шығармашылығы, «Сабалақ» өлеңінің негізгі тақырыбы мен идеясы туралы біледі;

Өлең құрылысына талдау жүргізіп, ұйқас түрін ажырата алады;

Өлең құрылысынан әдеби көркемдегіш құралдарды тауып, сатылай кешенді талдау жүргізуді үйренеді.

Абылай хан, «Аңырақай шайқасы», Абылайдың Сабалақ атануы, Абылайдың шын есімі-Әбілмансұр

1. Абылай хан кім? Оның шын есімі?

2. Ол неліктен Сабалақ атанды? Сабалақ деген есімді оған кім қойды?

3. Аңырақай шайқасы туралы не білесіз?

• Қуандық Шаңғытбаев өмірі, шығармашылығы, «Сабалақ» өлеңінің мазмұны мен идеясын түсінеді;
• Өлең құрылысына қарай талдау жүргізе алады;
• Сатылай кешенді талдау жасауды үйренеді.

«Менің Отаным» тақырыбында эссе жазу

уақыт

6 мин

ІІ Үй тапсырмасын сұрау

А) Әр топтан бір оқушыдан «Менің Республикам» өлеңін жатқа айтқызу, «Менің Отаным» тақырыбында жазылған эсселерін оқыту.

Жеке жұмыс Құзіретті тапсырмалар

4 мин

10 мин

2 мин

5 мин

3 мин

5-мин

Балалар, Сырбай Мәуленовтың «Менің Республикам» өлеңін оқи отырып нені аңғардыңдар?

Ұлан ғайыр қазақ елінің ел болып, мемлекет болып қалыптасуында қаншама тарихи оқиғалар болды. Сол жолда қаншама ұлы тұлғалар, ел билнеушілері мен батырлар аянбай тер төкті.

Ойқозғау. « Тұлғаны таны»

• Балалар суретте кімнің бейнесі бейнеленген? (Абылай хан)
• Қазақ еліне билік еткен тағы қандай хандарды білесіздер? (Әбілқайыр,Тәуке хан, Қасым хан т.с.с)
• Қазақ хандығын кім құрды (Керей мен Жәнібек)
• Қазақ хандығының неше жылдығын тойладық? (
• Абылай хан туралы не білеміз?

Топтастыру

Дипломат Саясаткер

Хан

Абылай хан

Жауынгер Әділ басшы

Бармақпен бағалау

Видеоролик. Абылай хан

Топтық жұмыс: Оқушылар құрастырған қималардан әр топ орындайтын тапсырмалар берілген.

І топ: Қуандық Шаңғытбаев туралы хранологиялық кесте арқылы мағлұмат беру.

ІІ топ: «Сабалақ» өлеңі бойынша жоспар құру, сол бойынша өлең мазмұнын түсіндіру.

ІІІ топ: Өлең құрылысына сатылай кешенді талдау жасау, әдеби көркемдегіш құралдарды табады.

ІV топ: ӨлеңненСабалақ бейнесін тауып,Сабалаққа мінездеме береді.

Екі жұлдыз, бір ұсыныс арқылы бағалау

Дәптермен жұмыс.

Сөздік

Аңырақай-жердің аты

сарбаздар-әскер

омақаса-кеудесімен жер сүзе құлау

дүбірі- шуы

түзде-далада

Жеке жұмыс

Жеке жұмыс Сәйкестендіру тесті

Бағдаршам арқылы бағалау

Барлығы дұрыс –

Бір қате кездеседі-
2-3 қате кездеседі-

Жұптық жұмыс:

І Өлең құрылысына талдау.

Аңырақайда // айқас, айқас, // қаржасу,//

Аспан асты // алай-түлей // шаң да шу,//

Шабу, шаншу, // ат үстінен // жармасу,//

Жатыр қызып // кек пен ыза,// қанды ашу//

ІІ Өлең құрылысына талдау.

Қасарысты қазақ, қалмақ алысты,

Шабысты да, сайысты да, қағысты,

Талай тарлан ер тоқымын сүйретіп,

Сынды сүңгі, талай қылыш майысты

ІІІ Өлең құрылысына талдау.

Сарбаздар да ер басына құнысқан,

Жалақтайды қыннан шыққан қылыштар,

Қолтығына сүңгілерін қысып ап,

Сол бойынша кетті кіріп ұрысқа.

ІV Өлең құрылысына талдау.

Белгілі ғой айтпасам да ар жағын:

Сол Сабалақ –Абылай Ата тарланың.

Абылай тағы туа ма деп қазақтан,

Тосып келем, сол-ендігі арманым.

Дұрыс жауап парағы арқылы бағалау

Барлығы дұрыс –

Бір қате кездеседі-
2-3 қате кездеседі-

Жеке жұмыс Деңгейлік тапсырмалар

ІІІ деңгей

ІІ деңгей

І деңгей

Дұрыс жауап парағы арқылы бағалау

Бүгін мен………………….білдім.

Маған…………………………қызықты болды.

Маған………………………………….қиын болды.

Мен……………………………..тапсырмаларды орындадым.

Мен…………………… түсіндім.

Мені……………………..таң қалдырды.

Кейінгі оқу. Сабалақ өлеңінен үзінді жаттау.

Ерлік, батырлық туралы мақал-мәтел жазып келу.