Аширбекова Г

Күтілетін нәтиже

1.Білімділік: түсініп оқу, мәнерлеп оқу, мәтіндерді талдау дағдыларын қалыптастыру;рөльге бөліп оқу дағдыларын қалыптастыру.

2.Дамытушылық:талдау қабілеттерін дамыту; белсенділіктерін дамыту;

3.Тәрбиелік: ізгілікті-елжанды дара тұлға төрбиелеу; патриоттыққа тәрбиелеу.

Сабақ түрі : жаңа тақырыпты таныстыру сабағы

Көрнекіліктер: Гагарин, Тоқтар суреттері, АКТ, ғарыш айлағы.

Әдіс-тәсілдер: жұптық , талдау, сипаттау

Амансың ба Алтын күн!

Амансың ба Көк аспан!

Амансың ба достарым!

Сендерді көрсем қуанам!

Ай – Жердің табиғи серігі, өзінен жарық шығармайтын Жерге ең жақын аспан денесі. Ол Жерді эллипстік орбита бойымен айналады. Ай Жер тәрізді, диаметрі 3476 км (Жер диаметрінен 4 еседей аз)

Жұлдыз – өте күшті қызған газдан (плазмадан) тұратын, өзінен жарық шығаратын және табиғаты жағынан Күнге ұқсас аспан денелері. Күн Жерге жақын болғандықтан ғана үлкен болып көрінеді. Жұлдыздар Жерден өте қашық орналасқандықтан, телескоппен қарағанның өзінде де нүктедей ғана болып көрінеді.
Үй тапсырмасын сұрау.
Абай шаңырағы әңгімесіне постер қорғау.
1 – топ.

2 – топ.
3 – топ.
*Куббизм әдісі* бойынша сұрақтар қойып пысықтау.

1. Абайдың үйін осындай әдемі етіп ұстаған кім?
2. Киіз үйді көрген Әуез қарт қандай күйде болды ?
3. Киіз үйге Кәрім мен Кәкітай қандай баға берді ?
4. Күнжанның еңбегіне сен қандай баға берер едің?
5. Абайдың үйін сипаттап бер
6. Абай шаңырағын кім жазды?

Жаңа сабақ:

1. – топ
   Самұрық құс самғады,
   Көктен өтіп.
   Айға жетіп,
   Жеңілдеді салмағы. (Ғарыш кемесі)
   2 – топ
   Аспанда бір алып құс,
   Ызғып ұшып барады.
   Қарап тұрсақ ғажайып,
   Соңында із қалады.(Зымыран)
   3 – топ
   Құстан аумайды,
   Көкте зулайды.( Ұшақ )

– Ендеше, біз бүгін Олжас Сүлейменовтың «Тұңғыш ғарышкер» өлеңін өтеміз.

Италиядағы төтенше және өкілетті елшісі, саяси және қоғам қайраткері
1936 жылы Алматыда дүниеге келген
1989 жылдан «Семей Невада қозғалысының төрағасы
Жазушы, ақын
«Арғымақтар» 1961 жылы шықты
2002 жылдан ЮНЕСКО – дағы Қазақстанның тұрақты өкілі.
– Тақтаға қарайықшы балалар, Ғарышкер сөзін сөз құрамына талдайықшы.
– Сөз құрамы неден тұрады?
– Түбір мен қосымшадан.
– Ғарышкер қай сөз табы?
– Зат есім.
– Балалар, Ғарышкер дегеніміз кім?
Ғарышкер – ғарышқа ұшу кезінде ғарыштық техниканы сынақтан өткізетін әрі оны пайдаланатын адам. Адамның ғарышқа ұшуынан кейін (1961) пайда болған мамандық.
– Қандай ғарышкерлерді білеміз?
– Ғарыш айлағы дегеніміз не?
– Қазақстанның ғарыш айлағы бар ма?
– Қалай аталады?
– Байқоңыр.

Ғарышкерлердің бәрі осы жерден ғарышқа ұшады екен.Байқоңыр ғарыш айлағы ол біздің Қазақстанда, оның ішінде өзіміздің Қызылорда облысында орналасқан.Ғарышқа дайындалу үшін балалар арнайы киімі болу қажет .Оны-скафандр дейді. .Ғарыш кеңістігінде ауа жоқ,сондықтан ол жақта тек осындай арнайы киіммен ғана жүруге болады.Сонымен бірге ұзақ сапарға шыққасын жолға тамақ алып шығуымыз керек .Ал ғарышкерлердің тағамдары сықпалы паста түрінде болады.Адамдарды ғарыш әлемі ерте заманнан бері қызықтырған 1957 жылы4қарашада адамдар алғашқы жер серігімен бірге Лайка атты иттіі ұшырды бірақ ит жерге оралған жоқ. . Одан 3 жылдан кейін Белка және Стрелка атты иттерді ұшырып иттер аман есен оралған екен.

Балалар 1961 жылы 12 сәуірде тұнғыш ғарышқа адам ұшты. Бұл адам Кеңес одағының азаматы Юрий Гагарин болатын.Гагарин ғарыш кемесімен Жерді айналып шықты. Қазақтың тұңғыш ғарышкері.Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров 1946 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданы, 1 май ауылында дүниеге келген.Қазақтың тұңғыш ғарышкері.Техника ғылым докторы, профессор.Кеңес одағының батыры.Сонымен Тоқтар ағаның ізін басқан яғни ғарышқа ұшқан ғарышкер Талғат Мұсабаев.Ол ғарышқа 3 рет ұшып..Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы және Ресей Федерацияның батыры атақтары берілді.

Негізгі ғарышқа жол 1957 жылы 4 – қазанда ашылған.

Оқулықпен жұмыс:
Оқушыларға тізбектей оқу әдісі бойынша оқыту. Өлеңді сұрақ – жауап арқылы талдау, әңгімелеу.
– Ақын Гагариннің ақ жолын неліктен «ала бөтен» дейді?
– Неліктен ақын ел, тарих, өлең, байтақ даланы және табиғатты анаға теңейді?
– Ақын Гагариннің жерді сүйетіндігін, қадірлейтіндігін қалай білген?
Сергіту сәті:
Қазақ халқының ғарышкерлері туралы әңгімелеу.
Т. Әубәкіров туралы мәлімет беру.
Байқоңыр ғарыш айлағынан 1991 жылы қазан айының 2 – сі күні қазақтың қаһарманы Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров Қазақстанда тұңғыш болып ғарышқа үшты. Ол сапарынан аман – есен жерге қонды.
Талғат Мұсабаев – Алматы облысында дүниеге келген. Ол ең алғаш ғарышқа 1994 жылы ұшты. Ол үш мәрте ғарышқа ұшқан.

Ю. А. Гагарин – ғарышқа 1961 жылы ұшты.
Т. О. Әубәкіров – 1991 жылы ұшты.
Т. М. Мұсабаев – 1994 жылы ұшты.
Жаңа сабақты бекіту:
1. Өлеңнің авторы кім?
2. Ғарышқа Гагарин қашан ұшты?
3. Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім?
4. Талғат Мұсабаев туралы не білесің?
5. Қазіргі таңда Байқоңыр ғарыш айлағын қай ел меңгеріп жатыр?
6. Планета серіктерін ата.

Жаңа сабақты қорытындылау:

Ғарыш айлағымыз қай жерде орналасқан екен , ендеше сол туралы ән тыңдап сабақты қорытындылайық .