Марат Қабанбай «Бауыр» әңгімесі

Қатыспағандар оқушылар саны: 0

– Әңгімедегі негізгі тақырыпты анықтайды.

Оқушылардың көпшілігі:

– Шығарманың идеясын анықтайды, композициялық құрылысына талдау жасай алады.

Оқушылардың кейбіреуі:

шығарма идеясын өз көзқарасы негізінде жеткізеді, қазіргі өмірмен байланыстырады

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: туыс,ата-ана,балалар үйі, аға, бауыр, тәрбиеші.

Диолог құруға /шығарма жазуға арналған сөз тіркестері:туыстық қатынас, балалар үйі

Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Ағайындылардың алдағы уақыттағы тағдырын қалай болжар едіңдер?

2. Бауырларыңмен қарым-қатынастарың қандай?

Әдеби шығарманың идеясын өз көзқарасы негізінде жеткізеді

3минут

5минут

10минут

Шаттық шеңбері. Оқушылар шеңберге тұрып бір-біріне жақсы тілектер айтып, көңіл-күйлерін көтеруге әрекет етеді.

Топқа бөлу. Оқушылар тақырыпқа қатысты мақал-мәтелдер арқылы топқа бөлінеді.

1-топ.

Айтысқан ауыл болмас,

Болыспаған бауыр болмас.

2-топ.

Інісі бардың тынысы бар,

Ағасы бардың жағасы бар.

3-топ.

Ағайынды жігіттің отарында малы бар,

Жалғыз-жарым жігіттің шығыр-шықпас жаны бар.

4-топ.

Бауыр шырын, бас тәтті,

Ағайынмен ішкен ас тәтті.

Сабақтың тақырыбын болжату. Ой қозғау.

– Бауыр деген кім?

Жауап: Бір әкеден туған және жақын туысқан адамдар бауыр деп аталады. Бір әкеден туған ағайын адамдарды туған бауыр, ал әкелері ағалы-інілі болса төте бауыр дейді.

–Бауыр мен достың айырмашылығы қандай?
Жауап: Ағайын-бауырларда бірге тумақ — бар да, бірге жүрмек жоқ. Достарда бірге тумақ жоқ та, бірге жүрмек — бар. Сондықтан, кейде жақын достарың бауырдың орнын басады.

– «Ағасы бардың жағасы бар,

Інісі бардың тынысы бар» деген мақалды қалай түсінесіңдер?

Оқушылар бауырдың дос, сүйеніш, ақылшы, қорғаныш, сыбайлас, ағайын, өмірдің бір бөлігі екеніне дәлел келтіре отырып, өз өмірімен байланыстырып жауап береді.

досың сырласың

туысың

сүйенішің

ақылшың өмірдің бір бөлігі

қорғанышың ағайының

Оқушыларға Марат Қабанбаевтың өмірі мен шығармашылығы туралы қысқаша мәлімет беріледі. Әр топ өздеріне берілген мәліметті сараптай отырып, автордың өмірі мен шығармалары бойынша постер дайындап қорғайды.

Слайд № 2

Слайд № 3

Слайд № 4,5

10 минут

5 минут

5 минут

Сабақты бекіту

Дескриптор:

1.Әңгімені түсініп оқиды.

2.Тақырыбы мен идеясын анықтайды.

3.Қазіргі өмірмен байланыстыра алады.

4.Топтық жұмысқа белсенді қатысады.

2-тапсырма. «Аялдама» әдісі.

Шығарманың композициялық құрылысына талдау жасау.

1-аялдама. Оқиғаның басталуы – Манаптың балалар үйіне келуі.

2-аялдама.Оқиғаның дамуы – Манап пен Қалидың кездесуі.

3-аялдама. Оқиғадағы шиеленіс – бауырлар арасындағы салқындық. Манаптың ішкі жан күйзелісі.

4-аялдама. Шарықтау шегі – Қалидың әңгімесі, жаттығуға асығуы.

5-аялдама. Оқиғаның шешімі – көңілі алабұртқан Манаптың кейін қайтуы.

3-тапсырма.

«Ыстық орындық» әдісі арқылы әңгіменің кейіпкерін сомдайтын оқушыны таңдау. Сыныптың қалған бөлігі бұл «кейіпкерге» кезек бойынша сұрақ қояды, оқушы сол кейіпкер роліне ене отырып, жауап беру керек, сол арқылы бүгінгі сабақты қаншалықты түсінгендерін білу.

1.Сізге балалар үйі қандай әсер қалдырды?

2.Қалидың тәлім-тәрбиесі, арманы қандай?

3.Көптен көріспеген ініңізбен кездесу сәті қалай әсер етті?

4.Қалиды балалар үйіне тапсыруға не себеп болды?

5.Қалидың бейнесін суреттеп беріңізші?

6.Алдағы уақытта туысқандық ара-қатынастарыңыз қалай болады деп ойлайсыз?

7.Ініңізбен кездескеннен кейін қандай көңіл-күйде болдыңыз?

Дескриптор:

1. Шығарманың композициялық құрылысына талдау жасайды
2. Әңгіменің мазмұны бойынша сұраққа жауап бере алады.

Слайд № 7

2 минут

«Бағдаршам» әдісі арқылы

Үй тапсырмасы. «Бауыр» әңгімесін толық оқып келу.