Тәрбие тұғыры- имандылықта

Батыс Қазақстан облысы, Орал қаласы, Дарынды балаларға арналған
мамандандырылған №11 облыстық қазақ мектеп- интернат кешенінің
интернат тәрбиешісі Кункашева Ақырыс Тынышқалиқызы

Қазіргі уақыттағы алма- кезек заманда өскелең ұрпаққа имандылық тәрбиесі ауадай қажет деп ойлаймын.Соңғы уақытта әр түрлі өрескел жағдайлар, адамның жаны түршігерлік оқиғалар болып жатқанын ақпарат құралдары: теледидар, радио, газет- журналдар, кітаптар, интернет арқылы көріп, оқып, білсек, тіпті бізді қоршаған өмірден көріп жүрміз.
Адамның ақылына, санасына сыймайтын осындай жағдайлар, нақтырақ айтсақ миссионерлік, секталық ұйымдардаң жастарымыздың , ұлдарымыз бен қыздарымыздың санасын улап, тура жолдан тайдырып, бұрыс жолға алдап түсіріп, өз мақсаттарына пайдаланып, исламға қара күйе жағуда. Әрине бұл жастарымыздың болашағына, еліміздің болашағына қам жейтін ата- аналарды, мұғалімдерді, тәрбиешілерді, біздің қоғамымызды ойландырмай қоймайды. Дінді жамылып, бірақ істеген істері діннен, исламнан, имандылықтан әлдеқайда алыс жатқан миссионерлік, секталық ұйымдардың жетегінде кетпесін десек, өскелең ұрпақты имандылыққа тәрбиелеп, оларға рухани адамгершіліктің: адалдық, кішіпейілділік, мейірімділік, әдептілік, арлылық, ұяттылық, ізгілік, отансүйгіштік деген сияқты  құнды қасиеттерді үйретіп, бойларына сіңіріп, сонымен қатар араққұмарлық, есірткі, шылымқұмарлық деген зиянды әдеттерден жирендіріп, діни сауаттылыққа үйрету басты мақсат болып табылады.
Діни сауатты адам ғана сектаның не екенін, дәстүрлі ислам дінінің не екенін айқын біліп, ара жігін ажырата алады.
«Ислам» – бейбітшілік, амандық, есендік деген мағынаны білдіреді. Ислам діні – жер бетінде «бейбітшілік пен тыныштықты» орнату үшін жіберілген Құдайлық соңғы дін.
«Бейкүнә бір адамды өлтірсе немесе жер бетінде бұзақылық қылса – күллі адамзатты өлтіргендей болады» бұл Қасиетті Құранның «Маида» сүресінің, 32 аятында айтылған. Ендеше бұны білген, санасымен түсінген  адам ондай әрекетке бармайды деп ойлаймын.
«Алланың өзі де рас, сөзі де рас,
Рас сөз ешуақытта, жалған болмас,
Көп кітап келді, Алладан, оның төрті
Алланы танытуға сөз айырмас-
деп Абай айтқандай біз дәстүрлі дінімізді Құраннан, оны жеткізуші соңғы пайғамбар Мұхамедтің (с.ғ.с.) хадистерінен үйреніп, оны балаларға да үйреткеніміз жақсы. Әрине әр нәрсеге сауаттылық керек.
Соңғы уақытта басына түскен болмашы қиындыққа төзе алмай, өз -өзіне қол жұмсап, өмірімен қоштасып жатқан жастарымыз қаншама. Ал біз бұл жағдайға не демекпіз ? Бұл тағы да имансыздықтың, діннің тайыздығының айғағы.
«Өмір»  адамға Алланың берген сыйы, тамаша тартуы, ендеше оны біз қадірлеп, бағалай білу керек деп балаларға үйретіп, өз- өзіне қиянат жасау – исламда үлкен күнә екенін айтсақ, оны Құрандағы «Өздеріңе өздерің қол жұмсамаңдар» «Ниса» сүресінің 29 аятымен бекітсек балаларға әсер ететініне еш күмәнім жоқ.
«Сабырлық – иманның жартысы» дегендей басыңа қандай да бір қиын іс түскенде оны сабырлықпен, төзімділікпен жеңе білуге үйрету, тәрбиелеу дегенді айқындайды .
Қасиетті Құранның алғашқы аяты «Иқра», яғни «Оқы! Жаратқан Раббыңның атымен» деп басталады. Ұлы жаратушы адамдарды адаспасын деп Құранды түсірсе, Құран арқылы оқуға , білімге шақырады. Оқу оқу, білімді болу тамаша нығымет. Оқып, білім алу үлкен бақыт, ол адамды надандықтан сақтайды. Ағартушы, педагог, қоғам қайраткері Ыбырай Алтынсарин өз өлеңін
Бір Аллаға сиынып,
Кел балалар оқылық.
Оқығанды көңілге,
Ықыласпен тоқылық.- деп бастады емес пе?
Қазақ халқы  сонау бал- қаймағы бұзылмаған уақыттан бастап арақ ішу, шарап ішу, есірткі, темекі шегу деген әдеттерден аулақ болған. Гені, қаны таза халық болғанына, сусын ретінде шипасы мол қымыз бен шұбатты пайдаланғанына тарих куә. Пайғамбарымыз Мұхамед (с.ғ.с.)  мына хадисінде «Ішкілік ішпе! Себебі ол –бүкіл жаманшылықтың көзі» -деп өсиет қалдырған. Осы өсиетті балаларға жеткіземін. Неге десеңіз арақ ішкен адам барлық зұлымдыққа барады. Ұлдарымыз бен қыздарымыз арақ ішпесін десек, ең алдымен оған үлкендер өзіміз үлгі- өнеге бола білейік. Ата- ана өзі арақ ішіп, балам сен арақ ішпе десе оның  айтқан ақылы, сөзі өтімді бола ма? Осы тұрғыда барлығымыз терең ойланайықшы.
Аллаһ Тағала адамды барлық жаратылыстан артық етіп жаратқан. Оған сана, ақыл -ой, түйсік, қабілет, таңдау берді емес пе? Барлық жаратылыстың халифасы жасаған. Сөйте тұра адамзат арақ ішіп азуда. Адамнан әлдеқайда төмен дәрежедегі ит арақ ішпейді.
«Ел боламын десең- бесігіңді түзе»-деген М. Әуезов. Қазақ халқы әу бастан ұрпағын бесіктен тірбиелеген. «Қызға қырық үйден тыйым» -деп қыздың тәрбиесіне жете көңіл бөлген. Себебі қыз болашақ ана. Ана бір қолымен әлемді тербетсе, бір қолымен бесікті тербетеді. Ана отбасының ұйытқысы, барлық жақсылықтың бастамасы.
Ал Құранда әйелдер мен қыздарға қатысты былай деп айтылған «Әурәт (ұятты) жерлеріңді ашпаңдар, ол сіздер үшін қайырлы»- деп, ненің қайырлы екенін ашық түсіндірген. Ендеше неге біздер қазақ халқы қыздарымызға шын ықыласымызбен жанымыз ашымайды. Адам баласының бойына адамгершілік, ұялу, ұятты жерлерін жабу деген сипаттарды берген жаратушы.
«Ұят пен иман бір- бірімен өте тығыз байланысты. Егер біреуін алып тастаса, екіншісі өзі кетіп қалады» деген хадисте . Тағы бір хадисте былай айтылған «Әрбір діннің мінезі бар. Исламның мінезі – ұят». Ендеше көкірегінде намыс оты бар , ары бар қыздарымыз ашық шашық киінбейтініне еш күмәнім жоқ.
Уақыт бір мезет те тоқтамайды, көзді ашып-жұмғанша  зулап өтуде. Уақытпен бірге заман да, барлығы да дамуда. Адам да бірге дамып, ақылымен, санасымен саралап заманнан жақсысын алып, жаманынан жирену керек.
Ғылым мен білімді меңгерген, тіліне, дініне берік , еркін ойлай алатын, рухани дамыған, жан-жақты жастарымыз көп болсын. Елдің болашағы сондай жастардың қолында болса, еліміз үшін игі болады.