Cабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының бөліктері.
Тастекеева Гульжан Серикказиновна, Смагулова Кулянда Жумагазыевна,
Cемей қаласы, Шәкәрім атындағы облыстық үш тілде оқытатын МДБМ.
Биология және ағылшын сабақтарын кіріктірілген сабақ жоспары.
Cабақтың тақырыбы: Адам қаңқасының бөліктері.
Скелет человека.
Structure of the human skeleton
Сабақтың мақсатының үш бағыты:
- Танымдық – адамның әлеуметтік тұлға ретіндегі қаңқа ерекшеліктерін салыстыра отыра танымдық іс — әрекеттер ұйымдастырылады.Ағылшын тілінде терминологиялық сөздңктер меңгертіліп,тілде қолдануға үйретіледі.
- Даму, салыстыру, саралау,топтау, т.с.с. әдіс- тәсілдері арқылы ойларын жүйкелеп жеткізу қабілеті дамиды.
- Тәрбиелік — өз ағзасын зерттеп білу, сақтау, қорғай білуге үйренеді.
Сабақтың типі: жоба сабақ.
Әдістемесі: жекелеме, жұптық, топтық оқыту әдіс- тәсілдер технологиясы.
Құрал – жабдықтар: адам қаңқасы, сүтқоректі жануарлардың жекелеме сүйектері, кестелер, сүйектердің көлденең кесінділері, бассүйек, сүтқоректілер қаңқасының кестесі, омыртқалы жануарлар сүйектерінің жиынтығы, интернет желісі, интерактивті тақта,СД дискілері.
Сабақ барысы:
І. Ұйымдастыру.
-Сәлеметсіздерме,
— Good morning,Boys and Girls!
Let’s practice our tonuge.Sing a song.Head and Shoulders.
ІІ. Жаңа сабақты талдау үшін қойылатын жұмылдыру сұрақтары.
Мұғалімнің кіріспе сөзі.
-Балалар,біз жаңа өздеріңмен отырдық,тұрдық,иілдік, бұрылдық,адымдадық,секірдік осының барлығы ненің көмегімен жүзеге асады ?
-Қаңқаның көмегімен.
(тақтада.)«Адам қаңқасы және оның бөліктері».
Q-Have you ever seen a house being built?
A-yes or no
Q-What part of the house do they build first?
A-frame
Q-What does the frame of the house do?
A-It gives the house shape and support.
Q-What is the frame of the human body?
A-The skeleton
That’s right! The skeleton is the frame of the human body. It not only gives our body shape and support, but it also protects our insides. Today, we will be learning about our skeleton. (show model)
-. «Оқытпа, тек оқуға көмектес», сондықтан бүгінгі сабақты өздерің талдайсыңдар, себебі біз өздеріңмен жануартану курсын өткен кезде сүтқоректі жануарлардың қаңқасының құрылысы, атқаратын қызметімен танысқан болатынбыз. Сол білімімізді пайдалана отырып бүгінгі жаңа сабақты талдауға кірісейік.Алдарында жатқан кестені сабақ барысында толтырып отырасыңдар.
ІІІ. Жаңа сабаққа кіріспе. Слайд 1-10
Жаңа сабақты түсіндіру кезінде алдын – ала оқушылар өздері іздену үшін топтарға бөлініп тапсырмалар беріледі.
Сынып 4 топқа бөлінеді, әр топтың алдына өздерінің тапсырмаларына сәйкес сүйектер жиынтығы беріледі, оларды пайдалана отырып жаңа тақырыпты түсіндіру басталады.
1 топ Бас сүйегі бөлімі туралы сөйлейді. Ми сауытынан және бет бөлімінен тұрады. слайд 11-14
а) Ми сауыты жұмыртқа тәрізді. Ішінде ми болады.Ми өскен сайын ми сауыты да өседі. Ми сауытының ерте сүйектенуі мидың өсуінге кедергі жасайды.
ә) Бет бөлімі.Жұп: үстіңгі, астыңғы жақ сүйектері, танау, таңдай, көз ұясы, кеңсірік, тіл асты сүйектерінен тұрады.Астыңғы жақ қимылдайды.
The axial skeleton is made of bones of the skull, the chest, and the spine. The bones of the axial skeleton protect the body’s vital organs, the brain, spinal cord, heart, and lungs. The skull consists of 28 bones, 22 of them form the head. The other six bones, three in each ear will carry sound waves from the eardrums to the brain. The cranium is a part of the skull that protects the brain. There are 8 bones that fit together at immovable joints to form the cranium. The shape of the joints is zigzagged to make them stronger. At birth the bones in the cranium are not joint as there are spaces between them to allow the baby to fit through the birth canal .
— Сөз жұмбақ шешу
2 топ. Тұлға , омыртқа жотасы. Слайд-15-22
а) Омыртқа жотасы 33-34 омыртқадан тұрады. Мойын, арқа, бел, сегізкөз, құйымшақ бөлімдері болады. 4 иілімнен тұрады, екекуі алдыға,екеуі артқа қарай иіледі. Бірінші мойын омыртқасы ми сауытының қарақұс ойығымен жалғасады және онда өсінділер болмайды, сондықтан оны ауыз омыртқа немесе атлант деп атайды.
ә) Тұлға 12 жұп қабырғаның дөңес басы арқа омыртқаларының ойысына бекіп, екінші ұшы шеміршек арқылы төске жалғасып кеуде қуысын құрайды, онда ішкі мүшелер орналасады. 11,12 қабырғалар аралық деп аталып екінші ұшы төске жалғаспай бос орналасады.
б) Жеке омыртқаның құрылысы. Әрбір омыртқа денеден және бірнеше өсіндіден тұрады. Омыртқа доғасында артқы 2 қарама – қарсы, 2 жоғарғы және төменгі өсінділері болады.Омыртқа жотасындағы өзекке жұлын орналасады.
A cage is formed by the bones of the chest to protect the heart and lungs. It expands and contracts as you breathe. The sternum, or breastbone, is a flat bone in the middle and front of the chest and serves as an anchor for the ribs and muscles that help in breathing. It also protects the heart. There are twelve pairs of ribs that are all not the same. In the back, the ribs connect to the thoracic vertebrae, but in the front their attachments vary. The top seven ribs have cartilage at their ends that connect directly to the sternum. The three pairs of ribs below them are not directly connected to the sternum. These three pairs are connected to cartilage that extends up to the sternum. The bottom two pairs of ribs are attached only in the back and not to the sternum.
Лоторея ойналады.
3 топ. Иық белдеуі. Слайд 23-28
а ) иық белдеуін бұғана мен жауырын құрайды. Бұғананың бір төстікпен, екінші басы жауырынмен жалғасады.
ә) Қол сүйектер.
Тоқпан, кәрі (шынтақ- шыбық), білезік, алақан саусақ сүйектері, қол басы сүйектері.
There is only one bone in the upper arm and it fits directly into the shoulder blade. At the other end two bones meet forming the forearm at the elbow joint. There are eight small bones of the wrist that are angled and arranged in two rows. This gives the wrist flexibility. These wrist bones connect with five bones in the hand that form the frame of the palm. In each finger there are three bones, except the thumb that has only two bones. The joints in the fingers and thumb are called knuckles.
Ауызша сұрақ — жауап жүргізіледі.
4 топ Жамбас белдеуі. Слайд 29-33
а) Жамбас белдеуі, жалпақ жамбастан ол артқы жағынан сегізкөзбен берік тұтасып, алдыңғы жағынан өзара байланысады.Жамбас сүйектің ойығына ортан жіліктің ұршық басы орналасады.
ә) Аяқ сүйектері.
Ортан, асықты жілік, тізе буыны арқылы қосылады. Тізе қақпағы аяқтың басы толарсақтан, табан сүйектерінен, сыбырлақтан жәнебашпай сүйектерінен тұрады. Ең үлкен табан сүйек- өкше сүйегі (толарсақ) табан ойысын түзеді.
The biggest, strongest and heaviest bones in your body are the thighbones as they must support the body. Each of the thighbones extend from the pelvis to the knee. Below the knee, two smaller bones share the body’s weight. The larger of the two is located on the inside of the leg, while the smaller is on the outside. The larger bone carries most of the weight coming from the thighbone and transfers it to the foot. The smaller bone allows the ankle a wide range of movement. The kneecap is held in place by tendons from the muscles around it. The structure of the foot is somewhat like that of the hand, but is stronger and more rigid. Five bones form a frame for the top of the food connecting with the toe bones. The big toe, like the thumb, has only two bones. The other toes have three bones each, just like the fingers. The large bones of the foot and the smaller bones of the toes absorb the shock of walking.
Массаж ойыны
IV Бекіту жаттығулары
-You have done your project very well. Let’s consolidate our lesson through listening to the text “The Human skeleton” you have to complete the text with the given words.
1-Now come to the blackboard and put the right word to appropriate place
2.Now listen the text ‘Functions of the skeleton in humans’you have to match the words to their difinitions.
V. Қорытынды.
Сүйектермен жұмыс
4 саусақ жылдың төрт мезгіліне сәйкес келеді.Әр саусақ 2 буын арқылы 3 –ке бөлінеді.Ол әр мезгілдің 3 айы.Сұқ саусақ –көктем айына,ортаңғы саусақ – жаз ,аты жоқ саусақ — күз,кішкентай саусақ –қыс айларына сай.
Тақтада – If we didn’t have a skeleton we would be woubly jelly blobs.
Тақтадағы сөйлемнен не түсіндіңдер?
(Тақтада қаңқа суреті жиналады.)
VІ.Оқушылар білімін бағалау:
Үйге: 21,22 оқу,71-74 беттердегі кестені дәптерге сызып, толтыру.
To learn the new lexic by hearts,to retell the text ‘The human skeleton’
Let’s dance with the skeleton .
Сабақ аяқталды, сау болыңыздар. The lesson is over.Good bye.