Без рубрики

«Я» дыбысы мен әріпі

Шығыс Қазақстан облысы, Аягөз ауданы, Қосағаш ауылы
Ш. Уалиханов атындағы орта мектептің
бастауыш сынып мұғалімі Аязбаева
Жұмағайша Мұқашқызы

Тақырыбы: «Я» дыбысы мен әріпі.

Мақсаты: «Я» қосарлы дыбыстың таңбасы екенін меңгеру, әріпін таныту, жазуды үйрету. Кеспе әріптерден сөз құрату. «Я» дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасай білуге үйрету.

Тәрбиелік мәні: Табиғаттың әсемдігін, әдемілігін сезіндіре отырып, құстарға қамқорлық жасауға тәрбиелеу.

Дамытушылығы: Ой – өрісін, тіл байлығын, танымдық қабілеттерін дамыту мақсатында түрлі дидактикалық ойындарды пайдалану. Сауатты, әдемі жазуға баулу.

Көрнекілігі: Поезд құрастыру ойыны. «Дұрысын тап», «Буынға буын қосып сөз құра», «Жоғалған әріпті тап», «Бейне сөз» сияқты дидактикалық ойындарды пайдалану. Құстар мен ұяның суреті. «Я» дыбысының баспаша және жазбаша түрі, буындар, суреттер.

Сабақтың түрі: Аралас сабақ.

Әдісі: Сұрақ – жауап, түсіндіру, ойын, сөздік жұмысы.

Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру. Психологиялық дайындық

Сыныбымыз тап – таза,

Бор да дайын тақтада.

Денеміз жйнақталып,

Отырайық партада.

Тәуелсіздікке 20 жыл эмблемесы бойынша жұмыс. Біздің мақсатымыз Тәуелсіз Қазақстанның білімді ұрпағы болу. Олай болса «Тәуелсіз ел тірегі – білімді ұрпақ» деген ұранмен сабағымызды бастайық.

Тәуелсіздігіміздің 20 жылдығына өз үлесімізді қосайық дей келе үй тапсырмасын сұрау.

Тәуелсіздігіміздің 20 жылдығына байланысты елімізді «Менің Қазақстаным» поезд аралап бізге де келіп қалыпты.

Поездың басында паравоз болады оны айдайтын адамды машинист дейді.

Машинистің сұрағы:

  • (І-топқа) Біздің еліміз қалай аталады? (Қазақстан Республикасы);

  • (ІІ-топқа) Еліміздің тұңғыш Президенті кім? (Н.Ә. Назабаев);

  • (ІІІ-топқа) Отанымыздың жүрегі, бас қала, қай қала? (Астана қаласы).

1 – вагонның тапсырмалары:

  • І-топқа: Бәйге;

  • ІІ-топқа: Ертегі;

  • ІІІ-топқа: Жүгері сөздерін буынға бөлу.

2 – вагон тапсырмалары: «Буынға буын қосып сөз құра» ойыны:

  • І-топқа: Ше (ге);

  • ІІ-топқа: Се (гіз);

  • ІІІ-топқа: Қа (ла).

3 – вагон тапсырмалары: «Дұрысын тап» ойыны:

  • І-топқа: к н ү;

  • ІІ-топқа: т л ү к і;

  • ІІІ-топқа: г л ү.

4 – вагон тапсырмалары: Бейнесөзді шеш:

 

Тапсырмаларды орындап «Менің Қазақстаным» поездін құрап шығамыз.

Ендеше мына сөздерді оқиық. Плакат бетте жазылған сөздерді жеке оқушыларға оқыту.

«Бәйге, мәре, ертегі, жүгері, мерген, дәрігер, әңгіме, жүген» — сөздерін буынға бөлгізу.

Ақан сері мәтінін 1 – 2 оқушыға оқыту, сұрақ – жауап арқылы әңгімелету.

  • Ақан кім? (Әнші, ақын, сері);

  • Ақанның ең сүйікті тұлпарының аты қалай аталған? (Құлагер);

  • Ол бәйгеден нешінші болып келген? (Бірінші болып);

  • Бүркітін қалай атаған? (Қараторғай);

  • Қараторғайға арнап не шығарды? (Ән).

  1. Жаңа материал бойынша жұмыс

Жалқаулықты тастаймыз,

Жаңа сабақ бастаймыз.

Жаңа сабақ: Жұмбақ жасыру

  1. Қалқиып ұзын құлағы

Елеңдеп қорқып тұрады. (Қоян)

  1. «Ұя» десе соңында

«Сия» десе соңында

Тұратұғын қайқайып

Айтыңдаршы қай әріп? (Я)

  • Қоян сөзінде неше буын бар?

Екінші буында бізге таныс емес қандай дыбыс естіліп тұр? (Я)

  • «Я» дауысты дыбыс ол созылып айтылады, бәріміз бірге айтып көрейік, Я.

  • Ал, балалар қандай дыбыс естіп тұрсыңдар?

И+А дыбыстарының қосылуынан жасалады. Ал ол бір ғана «Я» әріпімен таңбаланады: қойан – қоян, шайан – шаян.

  1. Оқулықпен жұмыс

Баған сөздерін тақтадағы жазбақағаздардан оқыту, мағынасын түсіндіру.

<table border="1" cellpadding="7" cellspacing="0" rules="ROWS" width="499">

        <col width="109" />
        <col width="111" />
        <col width="110" />
        <col width="111" />
    <tbody>
        <tr valign="TOP">
            <td bgcolor="#4bacc6" height="21" width="109">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif"><b>А &ndash; яқ</b></font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#4bacc6" width="111">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif"><b>Қо &ndash; ян</b></font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#4bacc6" width="110">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif"><b>Қи &ndash; яр</b></font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#4bacc6" width="111">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif"><b>А &ndash; яз</b></font></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr valign="TOP">
            <td bgcolor="#d2eaf1" height="22" width="109">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif"><b>Та &ndash; яқ</b></font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#d2eaf1" width="111">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif">Ша &ndash; ян</font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#d2eaf1" width="110">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif">Пи - яз</font></span></p>
            </td>
            <td bgcolor="#d2eaf1" width="111">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ"><span style="font-size:14px;"><font color="#000000"></font><font face="Times New Roman, serif">Са - яз</font></span></p>
            </td>
        </tr>
    </tbody>
</table>

Сурет бойынша әңгіме өткізу: Құстардың суретін көрсетіп оларды атату.

  1. Суретте қай жыл мезгілі бейнеленген?

  2. Қандай жыл құстарын білесіңдер?

  3. Қыстайтын қандай құстарды білсіңдер?

  4. Оларға қандай қамқорлық жасау керек?

  1. Ұя түрлерін көрсету

Балалар біз сендермен бүгін «Ұя» өлеңін оқимыз. Өлеңді мәнерлеп оқу, талдау, түсіндіру.

  1. Бала тақтайдан не жасады?

  2. Оны қайда байлады?

  3. Ненің сайрағанын күтті?

  4. Қараторғай не деп сайрапты?

  1. Сергіту сәті

Көлбең, көлбең көлеңкем,

Көлбеңдеген көлеңкем.

Айтшы, кәне, көлеңкем,

Құстар қалай ұшады?

Қоян қалай жүреді?

Ян – ян секіреді қоян.

  1. Жазба жұмысы

Тақтада әріп элементтерін көрсету. Оқушыларды ауада жаттықтыру.

Дәптермен жұмыс. «Я» дыбысының әріптік таңбасын жаздыру.

Топтастыру әдісі: «Я» дыбысы

<table border="1" cellpadding="7" cellspacing="0" width="539">

        <col width="523" />
    <tbody>
        <tr>
            <td bgcolor="#4bacc6" valign="TOP" width="523">
                <p align="CENTER" style="margin-top:.21cm;"><span style="font-size:14px;"><font color="#ffffff"></font><font face="Times New Roman, serif"><span lang="kk-KZ"><b>&laquo;</b></span></font><font color="#ffffff"></font><font face="Times New Roman, serif"><span lang="kk-KZ"><b>И+А&raquo; қосарлануы</b></span></font></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr>
            <td bgcolor="#d2eaf1" valign="TOP" width="523">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ" style="margin-top:.21cm;"><span style="font-size:14px;"><font face="Times New Roman, serif"><b>Сөздің соңында</b></font></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr>
            <td valign="TOP" width="523">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ" style="margin-top:.21cm;"><span style="font-size:14px;"><font face="Times New Roman, serif"><b>Дауысты дыбыс</b></font></span></p>
            </td>
        </tr>
        <tr>
            <td bgcolor="#d2eaf1" valign="TOP" width="523">
                <p align="CENTER" lang="kk-KZ" style="margin-top:.21cm;"><span style="font-size:14px;"><font face="Times New Roman, serif"><b>Орыс тілінен енген сөздерде сөздің ортасында жазылады</b></font></span></p>
            </td>
        </tr>
    </tbody>
</table>

Сабақты қорытындылау: «Кім жылдам» дидактикалық ойынымен қорытындылау. «Я» дыбысы бар сөздерді айтқызу.

Мадақтау.

 

Добавить комментарий

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.