Тотығу дәрежесі
Ақтөбе облысы, Мұғалжар ауданы
Қандыағаш қалалық №2 орта мектебінің
Химия пәні мұғалімі
Искакова Лаура Қалқаманқызы
Тақырыбы: Тотығу дәрежесі.
Білімділік мақсаты: «Тотығу дәрежесі» ұғымымен таныстыру, валенттілік пен тотығу дәрежесі арасындағы байланысты негіздеу, байланыс түрлерін қайталау.
Тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды топтасып жұмыс істеуге, ұйымшылдыққа, бірлікке баулу.
Дамытушылық мақсаты: Заман ағымына байланысты оқушылардың ой-өрісін дамыту, тиімді жолды пайдалана білуді дамыту.
Сабақ түрі: Аралас сабақ.
Пәнаралық байланыс: Физика, экономика.
Құрал-жабдық: Интерактивті тақта, кестелер, карточкілер.
Сабақтың барысы.
І,ІІ Ойын шарты түсіндіріледі.
І Капитал
І-топ
1.Иондық байланыс дегеніміз не? 30 т
2. Диполь сөзінің мәні? 40т
3. Ең күшті бейме? 50т
4. Ковалентті полюсті байланыс дегеніміз не? 30т
5. Иондық байланысы бар заттарды атау : 60т. (3 зат)
ІІ-топ
1.Ковалентті байланыс дегеніміз не? 30т
2. Ион дегеніміз не ? 40т
3. Ең жеңіл Ме ? 50т
4. Электртерістілк дегеніміз не? 30т
5. Ковалентті полюссіз байланысы бар заттарды атау 60т (3 зат)
ІІ Капитал
Депозит Бизнес
а) 10% Ұсақ тауарлар
ә) 15 % Күнде пайдаланатын заттар
Депозит І-топ Депозит ІІ-топ
а) 10% а) 10%
Артық затты анықтау : Артық затты анықтау:
Na, K, Cu, Li F, CL, Mn, Br
ә) 15% ә) 15%
Машина мен трактордың жаны Аспандағы айды осы элементтпен теңестіреді
Қара металлургияның наны . Салмақты адамды мақтауды келістіреді.
Бизнес
1.Ұсақ тауарлар 100%
І топ
MgO ков. полюсті байланыс
Na иондық байланыс
H2O ков.полюссіз байланыс
CL2 металдық байланыс
ІІ топ
KCl металдық байланыс
HCl иондық байланыс
O2 ков.полюсті байланыс
Fe ков.полюссіз байланыс
2. Күнделікті пайдаланатын заттар 150 %
Мына затты құрамы, құрылысы, қасиеті бойынша сипаттау.
І топ ІІ топ
NaJ H2SO4
ІІІ Капитал
Депозит Өндірістер
Валюттік депозит Ауыл шаруашылығы
Аммиак өндіру зауыты
1.Валюттік депозит – 100%
І – топ ІІ – топ
№32 элемент №21 элемент
ашылғанға дейін қалай аталды ?
а) экасилиций а) индий
ә) экаалюминий ә) экабор
б) экабор б) экаалюминий
2. Өндірістер.
Ауыл шаруашылығы – 100%
І-топ ІІ-топ
Элементтің оксиді және гидроксиді негіздік қасиет көрсетеді, осы қосылыстарда ол тұрақты
ІІ-валентті І-валентті
4 периодта орналасқан
(Ca) (K)
Аммиак өндіру зауыты – 150%
І-топ ІІ-топ
Элемент газ тәрізді сутекпен қосылысында
1-валентті 3-валентті
жоғары оксидінде бұл элемент
VІІ-валентті, ІІІ пер. орналасқан V-валентті,ІІІпер. орналасқан
(CL) (P)
IV Капитал «Супер капитал»
І-топ
Мына берілген заттардың (оксидтердің) ішінде ІV топтың негізгі топшасында орналасқан элементтің жоғарғы оксидінің формуласын анықтаңдар.
а) Э2О ә) ЭО б) ЭО2 в) ЭО4
ІІ-топ
Мына берілген қосылыстардың ішінде V топтың негізгі топшасында орналасқан элементтің сутекті қосылысының формуласын анықтаңдар.
а) ЭН4 ә) ЭН3 б) ЭН2 в) ЭН
2-тапсырма
Құрылымдық формуласын құрыңдар, байланыстың ығысуын бағдаршаммен көрсетіңдер, зарядын, валенттілігін анықтаңдар.
H2S, HCl, H2O, H2O2
ІІІ.
НI+ SII-2 HI+ ClI+ , HI+ OII-2 , H+ OII- OII- H +
H I+ HI+
Электртерістілігі жоғары атомға байланыс ығысады немесе электрондық жұп ығысады. Электртерістілігі төмен атомнан электртерістілігі жоғары атомға ығысқан электрондық жұп сонымен анықталатын шама тотығу дәрежесі деп аталады.
Сабағымыздың тақырыбы « Тотығу дәрежесі »
Тотығу дәрежесі шартты түрде валенттілікке тең деп есептеуге бола ма? Ия. Барлық жағдайда емес , мысалы Н2О2ІІ- . Тотығу дәрежесі «-», «+» мәнмен көрсетіледі. Тотығу дәрежесі «0»-ге тең заттар O2 0, Fe 0 қандай заттар (жай заттар )
K+ MnxO4-2 +1∙1+x+(-2)∙4=0
1+x-8 =0
x=7 K+Mn+7O4-2
Қорытынды : 1) молекула, атомның т.д. 0-ге тең.
2) Э.жоғары атом қосылыста теріс тотығу дәрежесін көрсетеді.
3) т.д. барлық жағдайда валенттілікке тең бола бермейді.
ІV. Бекіту . а) «Шытырман» ойыны.
б) Тақтаға оқушыны шығарып формула жазғызу.
H2CO3 , KCl, H3PO4 , Mg, N2 , Na2SO4 , CaS, H2Cr2O7
1-оқушы байланыс типін анықтайды, 2-оқушы тотығу дәрежесін анықтайды.
в) 181-бет №2,3,4
г) Формуласын құрыңдар, тотығу дәрежесі анықтаңдар.
а) Al және F б) Mg және P(ІІІ) в) Li және N (ІІІ)
V. 181-бет №8