Химиялық элементтердің валенттілігі. § 11. 33-бет

1 күн

1-сабақ 8-сынып

Н. Нұрахметов, К. Сарманова, К. Жексембина химия

8 – сынып.

Н. Нұрахметов, Н. Заграничная, К. Сарманова, 8 – сынып есептер жинағы.

Жоспар, әдістемелік оқулықтар, электрондық оқулық.

Оқушыларды «валенттік» ұғымымен таныстыру.

Заттың формуласындағы атомдардың валенттігін анықтауға жаттықтыру.

Бинарлы қосылыстағы элементтің валенттілігін анықтауды үйрету.

Атомның валенттігі бойынша формула құрудың мәнін білу үшін оқушы ондағы реттілікті есте сақтауы шарт.

Валенттікті таба білу, формула құра білу.

– Әрбір заттың химиялық формуласын дұрыс өрнектеу үшін элементтің өзара қосылу заңдылығын білу.

– Валенттік, биэлементті қосылыстар.

– Химиялық формула құру біліктілігін қалыптастыру.

– Химиялық қосылыстың формуласын құра білу.

1.Тест тапсырмалары.

2. Сөзжұмбақ шешу.

3. Ресурспен жұмыс.

4. Венн диаграммасы.

5.Постер қорғау.

6. Оқулықпен жұмыс.

Кейінгі тапсырмалар:

§11. 3-кест. 35-бет

І топ – №7 – 36 бет ІІ топ – №8 – 36-бет

ІІІ топ – №9 – 36 бет IV топ – №10 – 36 бет

Химияға валентілік ұғымын енгізген ағылшын химигі Эдуарт Франкленд туралы деректер жинау және мәнжазба жазу.

Сабақ бойынша мұғалімнің жазбалары:

І. Ұйымдастыру кезеңі – 2 мин.

– Оқушылармен амандасу.

-Сыныпта жағымды психологиялық ахуал туғызу.

-Оқушыларды топқа бөлу.

-Мақсатын айту.

ІІ. Үй тапсырмасы. Алдыңғы сабақтармен байланыс.Білім. 2 мин.

«Өзің еңбектену арқылы өзің үшін де басқалар үшін де барлығын өзің істейсің, ал егер еңбегің нәтижесіз болса, қаймықпа тағы да тырысып көр » Д.И.Менделеев.

І – топ.

1. Заттың физикалық қасиетін анықтайтын белгілер:

А) Түсі

Ә) Электрөткізгіштігі

Б) Молекулалық формуласы

В) Атом радиусы

2. 5Н2О қалай оқылады?

А) Судың 2 атомы Б) Судың 2 молекуласы

Ә) Судың 5 атомы В) Судың 5 молекуласы

3. Салыстырмалы молекулалық массасын табыңдар. M(MgSO4)=?

А) 120 Ә)130 Б)100 В)85

4. SO4 қосылысындағы күкірттің массалық үлесі қандай?

А)50% Ә)0,5% Б)20% В)10%

5. Теңдеудегі коэффициенттер қосындысы қанша? 2Al + 3Cl2 = 2AlCl3

А)5 Ә)7 Б)3 В)2

ІІ – топ.

1. Термометр көмегімен … анықтауға болады:

А) Суда ерігіштігі Б) Қаттылығы

Ә) Магниттік қасиеті В) Балқу температурасын

2. CuO қоспасындағы мыс пен оттегінің массалық қатынасы қандай?

А) 64 : 16 Ә) 32: 8 Б) 16: 4 В) 8 : 2

3. Н2SО4 – ның салыстырмалы молекулалық массасы қанша?

А) 108 Ә) 98 Б) 64 В) 89

4. Көмірқышқыл газдың салыстырмалы молекулалық массасын мынадай

сандармен өрнектеуге болады:

А) 22 Ә) 44 Б) 66 В) 88

5. Заттың химиялық қасиетін білдіретін белгілер:

А) Қаттылығы Ә) Тұнба түсуі

Б) Жылудың бөлінуі В) Молекулалық формуласы

ІІІ – топ.

• Массалық үлесі 7:4 болатын азот оксидінің формуласын табыңдар:

А) NO2 Ә) NO Б) N2O В) N2O3

2. 3 Al2O3 қалай оқылады?

А) Алюминий оксидінің 2 атомы

Ә) Алюминий оксидінің 3 атомы

Б) Алюминий оксидінің 2 молекуласы

В) Алюминий оксидінің 3 молекуласы

3. Na2O – нің салыстырмалы молекулалық массасы :

А) 62 Ә) 52 Б) 39 В) 74

4. MgO әрбір элементтің массалық үлесін есептеңдер:

А) 0,6; 0,4 Ә) 0,2; 0,5 Б) 0,3; 0,4 В) 0,4; 0,8

5. Суды қалай тазартады?

А) Дистелдеу Ә) Сүзу Б) Тұндыру В) Суалту

IV – топ.

1. Химиялық таңбаның алдына қойылатын цифр қалай аталады?

А) коэффициент Ә) индекс Б) атом В) молекула

2. Na2SO4 салыстырмалы молекулалық массасын есептеңдер:

А) 142 Ә) 140 Б) 136 В) 119

3. N2SO4 әрбір элементтің массалық қатынастары қандай?

А) 1:16:32 Ә) 2:32:64 Б) 4:98:16 В) 1:32:16

4. 3CО2 қалай оқылады:

А) көміртегі (IV) оксиді. Б) көміртегі (IV) оксидінің 3 молекуласы

Ә) көміртегі (IV) оксидінің 3 атомы В) көміртегі (IV) оксидінің молекуласы

5. CuO + қосылысындағы мыстың массалық үлесі қандай?

А) 80% Ә) 0,8% Б) 20% В) 40:%

Бағалау өлшемдері:

5 – «5»

4 – «4»

1-3 – «3»

0 – «2»

Бағалау бетшесі

III. Түсіну. «Мағынаны тану». Жаңа сабақ. 5 мин. Сөзжұмбақ дұрыс шешілсе, жаңа сабақтың тақырыбы шығады. Ендеше, балалар, бәріміз бірігіп тауып көрейік.

1. № 23 элементті атаңдар.

2. Денелерді құраушылар.

3. Заттың құрамы мен қасиетін сақтайтын ең кіші бөлшегі.

4. Математикада шығарамыз.

5. Ақ түсті тәтті зат.

6. Заттың химиялық жолмен бөлінбейтін ең ұсақ бөлшегі.

7. Элементті немен бейнелейді.

8. Үйді аластайтын сары зат.

9. № 3 элементті атаңдар.

10. Қан құрамында болатын элемент.

11. Сүйек құрамындағы элемент.

Қолдану. 5 мин. Тірек сөздер – глоссарий :

Валенттілік – valentia – күш (латынша ).

Биэлемент – екі элементтен құралған қосылыс.

Амфотерлі – Айнымалы.

Валенттілік латын тілінен аударғанда «valentia» – «күш» деген мағынаны білдіреді. Химияға валентілік ұғымын 1853 жылы ағылшын химигі Эдуарт Франкленд (1825 – 1899) енгізген. Химиялық элементтің валенттігіне қарап химиялық формула жазуға болады.

Талдау. Топтарға тапсырма (ресурстар беріледі) – Жигсо әдісі. 12 мин.

І топ – Валенттілік дегеніміз не?

ІІ топ – Валенттілік мәндерін қалай анықтайды?

ІІІ топ – Алюминийдің ІІІ валентті екенін біле отырып, оның оксидінің формуласын

құрастырыңдар.

IV топ – Айнымалы валентті элементтер дегеніміз не?

Оқушылар бір – біріне түсіндіреді, содан соң көрші топтарға түсіндіреді.

Жинақтау. «Кері байланыс». 3 мин.

1. Венн диаграммасын толтыру – тақтамен жұмыс. 3 –кесте.

ІІ валентті І валентті

2. Постер қорғау, ресурспен жұмыс. 5 мин.

3. «Ыстық орындық». 3 мин.

4. Оқулықпен жұмыс . 5 мин.

І топ – 36-бет №3

ІІ топ – 36-бет №4

ІІІ топ – 36-бет №5

IV топ – 36-бет №6

Үйге тапсырма: 1 мин.

§11. 3-кесте. 35-бет.

І топ – №7 36-бет

ІІ топ – №8 36-бет

ІІІ топ – №9 36-бет

IV топ – №10 36-бет

Химияға валентілік ұғымын енгізген ағылшын химигі Эдуарт Франкленд туралы деректер жинау және мәнжазба жазу.

Рефлексия кезеңі: 2 мин.

• Оқушы мен мұғалім арасында дұрыс қарым-қатынасты тудыру.

• Оқушылардың өзін – өзі басқару және басқа адамдармен дұрыс қарым – қатынас принципін үйрету.

• Бүгінгі сабақтың сіздер үшін маңызы қандай? «Менің көзқарасым».

Бағалау:

• Бағалау өлшемдері бойынша оқушылар өзін – өзі бағалайды. Бағалау бетшесін толтырады.

• Смайликтер беру.

• Мадақтау.

• Формативті бағалау.

• Қорытынды бағалау.