Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ

Ақтөбе қаласы
«Сымбат» жеке мектебі
Бастауыш сынып мұғалімі
Кайдакова Жанат Бекболатовна

Тақырыбы: «Мың бір мақал, жүз бір жұмбақ»

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың тілдерін дамыту, ой-өрістерін кеңейту, ойын тиянақтап, тұжырымдап сөйлеуге жаттықтыру, интеллектуалды және эмоционалды белсенділігін арттыруға дағдыландыру.

Сабақтың барысы.

І.Ұйымдастыру кезеңі.

Психологиялық дайындық.

А) Класты 3 топқа бөлу.

Ә) Әр топтан 1 мақалшы, 1 жұмбақшы белгілеу.

Б) Ойын тәртібін түсіндіру.

В) Әділ қазылар алқасын белгілеу.

Г) Әділ жауапты 10 ұпайға санау.

Сыныпты тәртіпке, ойын шартын мүлткісіз орындауға, бірін – бірі тыңдауға шақыру.

ІІ.Негізгі бөлім.

Мұғалім: Құрметті ұстаздар, оқушылар, қонақтар! Мақал-мәтел – қай халықтың болсын ауыз әдебиетіндегі мазмұны бай, әр тілде сақталып келе жатқан інжу маржаны.

І бөлім. Мақалшылар жарысы.

Мақалшыларды таныстыру.

І топ:

Өнер толы бойында,

Білім алу ойында.

Әсем атты бұл қызға,

Кім тең келер ойында.

ІІ топ:

Сабағын да меңгерген

Жақсылықты жөн көрген

Ата-анасы Әділетке,

Әдемі есім теңгерген.

ІІІ топ:

Тас атқылап торғайды,

Қуалауға болмайды.

Қамқор болып құстарға

Әлімжан бәрін қорғайды.

Ойын 5 кезеңнен тұрады.

1. «Білімдінің жүзі жарқын». Ойыншылар кезек-кезек мақал айтады. Бірін-бірі қайталамауы тиіс. Әр жауапқа 10 ұпайдан беріледі.

2. Белгілі тақырыпқа байланысты мақал-мәтел айтады.

3. Мақалды аяқтау.

4. Орны ауысқан сөздерді орнына қойсаң мақал-мәтел шығады. Көрермендерге тапсырма.

5. «Түсін мені». Мақалды қимылмен көрсету. Ойыншылар қандай мақал – мәтел екенін табады.

ІІ бөлім: Жұмбақшылар сайысы.

Кіріспе: Ауыз әдебиеті шығармаларының бірі – жұмбақ. Заттың, құбылыстың өзіндік дербес қасиетін дөп басып, екінші бір затқа немесе құбылысқа ұқсастығын таппайынша және сол ұқсастықты айшықты түрде сөзбен суреттеп бермейінше жұмбақ дүниеге келмейді.

Жұмбақ – ақылдылықтың, тапқырлықтың мектебі.

Үш қатардан 3 жұмбақшы шығып, 3 жұмбақтан айтады.

1. «Өнер білсең өлмейсің». /Ойыншылар бір-біріне жұмбақ жасырады/

2. «Естімеген елде көп». /Әзіл жұмбақтар шешеу/

1.Су астында сіріңке жағуға бола ма? / Егер сен сүңгуір қайықта болсаң/

2.Қандай сұраққа «иә» деп жауап бере алмайсың? /Ұйықтап жатырсың ба/

3.Жұмылған көзбен не көруге болады? /Түс/

4.Адам үйден биік секіре ала ма? /Үй секірмейді/

5. Қандай ыдыстан тамақ жеуге болмайды? / Бос ыдыстан/

6.Шайды қай қолмен араластырған дұрыс? /Қасықпен/

3. «Күш – білімде».

«Тізбек құрау». Мұғалім жұмбақ айтады, оқушылар жауабына тізбек құрайды.

4.Жұмбақ есептер шешу.

5. «Іздеген табады,Сұраған алады», «Құпия жәшік». Жұмбақтарды шешу арқылы жәшіктің ішіндегі заттарды тауып алумен ұтады.

Қорытынды: Ең ұпайы көп ойыншы келесі ойынға шығады.

Ақырғы ойын: «Білікті бірді жығады,

Білімді мыңды жығады».

/Жұмбақ сөзді немесе мәтін тақырыбын айту/

Мұғалім: Бүгін біздің —————– бай болды, білімі өнеріне сай болды. Сендер бүгін жақсы ойнадыңдар. Әрқашан жолдарың болсын.

«Үздік мақалшы», «Үздік жұмбақшы» атақтарын беру, оқушыларды бағалау.