XV-XVIII ғғ. Қазақ хандығының қоғамдық құрылысы
ШҚО Аягөз қаласы, «№5 орта жалпы білім беру мектебі» ММ
Тарих пәнінің мұғалімі: Жолдыбаева Раушангуль Турсынахуновна
Тақырыбы: XV-XVIII ғғ. Қазақ хандығының қоғамдық құрылысы
Мақсаты: XV-XVIIIғғ.Қазақ хандығының басқару жүйесі, ұлыстық құрамы, әлеуметтік құрамы, заң, салық, міндеткерлік түрлері туралы түсінік беру.
Дамытушылық міндеті: Оқушыларды ізденіске баулу арқылы ой-өрісін, қабілеттерін, жеке қасиеттерін дамыту.
Тәрбиелік міндеті: Оқушыларды Отан сүйгіштікке, елжандылыққа тәрбиелеу арқылы тұлғалық қасиеттерін қалыптастыру.
Сабақтың түрі: Аралас сабақ. Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, әңгімелеу.
Жабдықтау: интерактивті тақта, слайдтар, карта, таблица.
Жаңа сабақ:
Хан –ең жоғарғы билеуші.Хандық билік мұрагерлікпен беріліп. тек сұлтан атағы бар адам хан сайланады.
Ханның бес түрлі құқығы мен міндеттері болған:
1.Мемлекет жеріне билік жүргізу құқығы
2.Соғыс жариялау, әскерді басқару құқығы
3.Шет елдермен келіссөз жасау құқығы
Мемлекеттің сыртқы саясатын белгілеп отыру құқығы
4.Өлім жазасына кесу немесе тірі қалдыру құқығы болды.
5.Заң шығару, бұйрық беру құқығы болды
Сұлтан- Бұл атақ тек Шыңғысхан ұрпақтарына ғана берілген. Ханнан кейінгі ел билеуші
Әлеуметтік құрамы:
|
||||
|
||||
1. Шыңғысхан тұқымдары 2.Қожалар 1.Қарапайым халық
Төрелер деп аталды
1.Шаруа, малшы, қараша 1.Хандар,сұлтандар,оғландар
Құлдар, күңдер -куәлік беруге құқы жоқ. Құлдар мемлекеттік жұмыстарға жіберілмеген.
Жеті жарғы :7 бөлімнен тұрады
Әз Тәукенің шығарған заңдар жинағы
1.Зекет мөлшері қандай?
2.Хараж мөлшері қандай?
3.Салық түрлерін қандай?
Бекітуге:1. Хан кеңесінің, билер кеңесінің рөлі қандай?
2. XV-XVIIIғғ.Қазақ хандығының әлеуметтік құрылымы қандай?
3.Жеті жарғы қандай бөлімдерден тұрады?
4.Жеті жарғының құқықтық нормаларын ата?
5. Салықтың қандай түрлері болды?
6.Ұлыстық басқару қалай жүргізілді?
7.Меншіктің қандай түрлері бар?
8.Халық қандай міндеткерлік атқарды?
Үйге:§21