Сілтілік металл – натрий

Өткізген: М.Аманова

2011 – 2012 оқу жылы

10.11.2011 жыл

Сабақтың тақырыбы: §65. Сілтілік металл натрий

Сабақтың мақсаты:
а) білімділік:натрийдің периодтық жүйеде орны, атом құрылысы, ашылу тарихы, табиғатта кездесуі мен физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру;
ә) дамытушылық: типтік металл натрийдің қасиеттерін реакция теңдеулерімен

жаза білу, логикалық ойлау қабілетін, танымдық белсенділігін арттыру;

б) тәрбиелілік: натрийдің табиғатта таралуы мен қолданлуы туралы ұғымдарды қалыптастыру.

Сабақтың көрнекілігі: периодтық жүйе, интерактивті тақты, сілтілік металдар

коллекциясы, натрий хлориді, натрий гидрокорбанаты, су,

химиялық стакан, лакмус индикатрлары.

Сабақ түрі: дәстүрлі сабақ

Сабақтың әдісі: баяндау, сұрақ- жауап

Сабақтың типі: аралас сабақ

Сабақ технологиясы: Шатановтың тірек – сызба нұсқасы, деңгейлеп аралап оқыту.

Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру.

– Оқушыларды түгелдеу, назарларын сабаққа аудару.

2. Үй тапсырмасын тексеру.

1. Сілтілік металдар қай топқа орналасқан? Неге сілтілік деп аталған?

2. Сілтілерді теріп жаз:

NaOH, Fe(OH)₂, Cu(OH)₂, KOH, LiOH.

3. Тотығу дәрежесін анықта:

SiCl₄, MgI₂, NaBr, H₂O, NH_3.

4. Жай заттардың тотығу дәрежесін анықта:

Na, K, H₂, O₃, Cu, N₂

5. Al+H₂SO₄=Al(SO₄)₃+H₂↑. Тотығу – тотықсыздану реакциясы теңдеуін құру.

3. Жаңа сабақ.

1 – тірек сызба.

 

2 – тірек сызба. Атом құрылысы.

Na n=11 III период І топ А

11e^–

Ar(Na)=23 2e^– 8e^– 1e^–

Электондық формуласы: 1s²2s²2p⁶3s¹

Графиктік 1s² 2s² 2p⁶ 2s¹

формуласы:

3 – тірек сызба.

Біздің планетамызда таралуы бойынша 6 – шы орында.

                  Na

Галит Nacl

Миробилит Na₂SO₄·10H₂O

Сода NaCO₃

4 – тірек сызба. Ашылу тарихы.

Натрий – «натрон», «сода», «сілті» деген араб сөздерінен шыққан. 1807 жылы ағылшын химигі Дэви сілтілі балқытып, электронүдеу арқылы ашты. Натрийдің көмірқышқылы тұзы өте ерте кезден – ақ кір жууға пайдаланған. Оның гидрод тотығы белгілі болған, оны сілті деп атаған.

5 – тірек сызба.

6 – тірек сызба.

+1 -2

1. 2Na⁰+S⁰=Na₂S^-2. Натрий сульфиді.

+1

Na⁰-1e^–→Na (тотығу реакциясы)

+1 -2 +1 0

2. 2Na⁰+2H₂O=NaOH+H₂↑

Na⁰-1e^–→Na⁺ (тотықты)

2H⁺+2e^–→H₂ ⁰ (тотықсызданды)

 

 

7 – тірек сызба.

Бос күйіндегі натрий ХІХ ғасырдың басында электр тогы қолдана бастағанда алынды. 1807 жылы ағылшын ғалымы Дэви металл күйдегі натрийді натрий гидроксидінің балқымасын электролиздеу арқылы бөліп алды.

2Nacl→2Na+cl₂

8-тірек сызба.Натрий қосылыстары.

 

Na

 

 

NaOH

NaCl

 

 

 

9-тірек сызба.Қолданылуы.

Авиация мен ядролық реакциялардың Органикалық химияда өршіткі.

жылу тасымалдағышы.

Лампаларды натрий

 

Na

буымен толтырады.

Металлургияда тотықсыздандырғыш

 

Көлікте натрийдің қорғасынмен Медицинада радиоактивті

құймасынан подшипниктер дайындалады. изотоптар.

4. Бекіту сұрақтары:

а) Натрий неліктен типтік белсенді металл?

б) «Сандарды сөйлетейік» ойыны

 

 

 

 

в) Натрийдің табиғатта таралуы мен адам өміріндегі маңызын айтып беріңіздер.

г) №5. Төмендегі айналулардың реакция деңдеулерін жаз.

Na→NaOH→Nacl

д) Қай минералда Na массасы үлесі көп.

Nacl, Na₂CO₃

5. Үй тапсырмасы.

§65. №4, №6.