Ресми іс ќаєаздар стилі

Ќазаќ тілі

/9- сынып/

Кеулімжай Анар Ґтегенќызы

Ќызылорда облысы, Ќазалы ќаласындаєы №16 орта мектеп директорыныѕ баєдарлы оќыту жґніндегі орынбасары, ќазаќ тілі мен јдебиеті пјні мўєалімі

Сабаќтыѕ таќырыбы: Ресми іс-ќаєаздар стилі.

Сабаќтыѕ маќсаты:

Білімділік: Оќушыларєа  ресми іс ќаєаздары стилі, іс ќаєаздарыныѕ тїрлері                          мен тілдік ќўрылымдыќ ерекшеліктерін  меѕгерту. Сауатты, ўќыпты жазуєа даєдыландыру.

Дамытушылыќ: Оќушылардыѕ іскерлік даєдысын ќалыптастыру, ой -ґрісін дамыту,  ізденімпаздыќќа баулу,  танымдыќ ќабілетін  жетілдіру.

Тјрбиелік: Оќушыларды сыйластыќќа,  бір-бірініѕ пікірін тыѕдауєа  тјрбиелеу.

Сабаќтыѕ типі: Аралас сабаќ

Сабаќтыѕ јдістері: проблемалы – мазмўндау, репродуктивтік,  ішінара –іздену,  зерттеу

Сабаќты ўйымдастыру формасы: Б.Блум бойынша

Пјнаралыќ байланыс:  јдебиет, информатика, орыс тілі, аєылшын тілі.

Сабаќтыѕ ќўрал-жабдыєы: интербелсенді  таќта.

Сабаќтыѕ барысы:

І . Ўйымдастыру. Оќушылармен амандасып, сыныпты тїгелдеймін.  Оќушылардыѕ  сабаќќа дайындыєын тексеремін.

ІІ. Їй тапсырмасын тексеру.

64-жаттыєу.

ІІІ. Їй тапсырмасын бекіту.

«Роунд-робин» јдісі. Оќушылар   стильдер туралы, ауызекі сґйлеу стилі, кґркем јдебиет стилі туралы  не біледі, сол жайында бір сґйлем, не бір сґз тіркесін айтуы керек. Бірініѕ айтќанын бірі ќайталамауы тиіс. Сыныптаєы оќушылар тїгелімен сґйлеуі керек.

ІЇ.   Жаѕа сабаќ.

1. Білу. Бїгінгі сабаќта нені білуіміз керек?

1) Іс ќаєаздары, оныѕ тїрлері

2) Ќатынас ќаєаздары

3) Іс ќаєаздар стилініѕ ерекшеліктері.

1. 2. Тїсіну.

Интербелсенді таќтадан  слайдтар арќылы жаѕа материалды тїсіндіру.

І слайд.

Іс ќаєаздары дегеніміз- жеке адамныѕ, ўжымныѕ, фирмалардыѕ, мекемелердіѕ атќаратын ќызметіне байланысты пайда болатын жазбаша (ауызша) ќарым-ќатынас ќўралы.

Арыз

Тїсінікхат

Бўйрыќ

Хаттама

Аныќтама

Ґмірбаян

Ґтініш

Ќолхат

Мінездеме

Келісім шарт

Ўсыныс

Сенімхат

Кујлік

Іс ќаєаздарыныѕ тїрлері:

 

ІІ слайд.

Іс жґніндегі ќатынас ќаєаздардыѕ ќўрылымы:

Ќатынас ќаєазыныѕ жіберілген мерзімі (кїні, айы, жылы)

Ќатынас ќаєаз жіберілген мекеменіѕ (фирманыѕ), мекеме басшысыныѕ аты-жґні

Ќатынас ќаєазыныѕ мазмўны

Ќатынас ќаєазды жіберуші жґнінде мјлімет жјне оныѕ ќолы.

 

ІІІ  слайд.

Мјтін ґте жинаќы ќўрылады

Іс ќаєаздары стилініѕ ерекшеліктері

Сґйлемдер, негізінен, номинативті, екі негізді болып келеді.

Сґйлемдегі сґздер базистік (негізгі) тјртіпке сай орналасады, инверсия ґте сирек ўшырасады. 1.

Мјтін баяндау ретінде келеді.

Экспрессивті сґздер ќатыспайды.

 

3.   Ќолдану.

А)   Ґзіндік жўмыс

75- жаттыєу.

Оќушылар  алєан білімдерін  ќолданып, бір ќўжаттыѕ їлгісін  ґздері ќўрастырады.

Б)   Жеке оќушыєа озыќ тапсырма беру. Тапсырманы бўрын  орындап болєан оќушыларєа  семантикалыќ карта беріледі.

«Семантикалыќ  карта»

№	Мысалдар	Єылыми  стиль	Ресми іс ќаєаздар стилі	Публицистикалыќ стиль	Кґркем јдебиет стилі	Ауызекі сґйлеу стилі
1	-Атыѕ кім? Нешінші сыныпта оќисыѕ? – Атым- Гїлнар. Бесінші сыныпта оќимын.					+
2	Емен ўзаќ жылдар бойы ґсе береді. Ол 150-200 жылєа дейін созылады. Жалпы емен жылу сїйгіш аєаштар ќатарына жатады.	+
3	Ауруханаєа бару їшін сабаќтан босатуыѕызды сўраймын.		+
4	Заттыѕ  санын, ретін білдіретін сґздерді сан есім дейміз	+
5	Кїлзипа екенін білген соѕ, Јбдірахман жїруге ыѕєайланса да, мен жібермедім – ќалжыѕдасып барєанды жаќсы кґрдім				+
6	Екі ел арасындаєы кездесуде Еуразия саудасындаєы тауар тасымалына ќызмет кґрсетуде Ресей мен Ќазаќстан кґлік жїйелерініѕ їйлесімді жўмыс істеуін ќамтамасыз ету мјселелеріне айрыќша назар аударылды.			+
7	Мінездеме. Сапар  Айдана 1994 жылы 15 мамырда туєан. Ќазалы ќаласындаєы №16 мектепте 2001 жылдан бері оќып жїр. Биыл 9- сыныпты бітіреді.		+

1. 4. Талдау.

1.  «Іс жїргізуші»  ойыны

Јр оќушы интерактивті таќтадан   1-ден 10-єа дейінгі сандардан тўратын ўяшыќтарды   таѕдайды. Ўяшыќтардаєы ќўжаттардыѕ  їлгісімен танысып,  ќўрылысын талдайды.

1. Арыз  2.Ґтініш  3. Кујлік   4.Аныќтама  5. Ўсыныс  6. Тїсінікхат  7.Ќолхат  8.Сенімхат 9.Мінездеме  10. Хаттама

2.  «Полиглот»

Берілген  ресми іс ќаєаздар   стиліне   тјн  сґздерді  їш  тілде   интербелсенді таќтаєа   жазу.

Берілген сґздер	Орыс  тілі	Аєылшын  тілі
aрыз кујлік аныќтама тїсінікхат сенімхат мінездеме хаттама	заявление удостоверение справка объяснительное письмо довереность характеристика протокол	statement certificate reference explanation letter power of attorney characteristic protocol

ІІІ. Сабаќты ќорытындылау.

1. 5. Жинаќтау

Сабаќты ќорытындылау маќсатында  оќушыларєа сўраќтар беріліп, жауап аламын.

1. Стильдіѕ ќанша тїрі бар?
2. Іс ќаєаздар стилі дегеніміз не?
3. Ресми іс ќаєаздар стилініѕ маќсаты ќандай?

4.  Іс ќаєаздарыныѕ ќандай тїрлері бар?

5.  Іс ќаєаздар стилініѕ ерекшеліктерін ата.

Іс ќаєаздарыныѕ адам ґміріндегі орны ерекше екендігін, ґндірістегі істіѕ, адам ґміріндегі іс јрекеттердіѕ дўрыс, дјл кезінде іске асуы ќўжаттар мазмўныныѕ аныќ, дјл баяндалуына байланысты екендігін  айтамын. Іс ќаєаздары мазмўны дјл, аныќ жазылуы керектігін, ќўжаттарды жазуда мемлекет дайындаєан арнаулы нўсќаулыќ басшылыќќа алынатынын ескертемін.

1. 6. Баєалау.

Баєалау кестесі  арќылы оќушылардыѕ  білімін, белсенділігін сараптау, баєалау.

р/с	Оќушылардыѕ аты-жґні	Їй тапсырмасы	«Іс жїргізуші»  ойыны	Ґзіндік жўмыс	Семантикалыќ  карта	Сўраќ жауап	баєасы
1	Алдан Бекназ						4
2	Жиенали Айдана						5
3	Молдахмет Парасат      т.б				–		3

ІЇ. Їйге тапсырма беру.

73- жаттыєу. Мјтінді оќып, іс ќаєаздар стиліне тјн ерекшеліктерді атау.  Басќа да ресми іс ќаєаздарєа жататын ќўжаттарды  іздестіру, жинаќтау, жазылу ерекшелігіне назар аудару.

Сыныптас ќўрбысына  мінездеме жазу.

Нјтижесі:

1. Оќушылар ресми іс ќаєаздары стилі, іс ќаєаздарыныѕ  тїрлері мен тілдік ќўрылымдыќ ерекшеліктері туралы маєлўмат алды.

2. Іс ќаєаздары мазмўны дјл, аныќ жазылуы керектігін, ќўжаттарды жазуда мемлекет дайындаєан арнаулы нўсќаулыќ басшылыќќа алынатынын білді.

3.  Іс ќаєаздардыѕ їлгісін  ќўрастыруды,  сауатты жаза білуге їйренді.

4.  Іс ќаєаздарыныѕ  тїрлерініѕ  орыс тілінде, аєылшын тілінде ќалай аталатынын білді.

5. Оќушылар бір-бірімен ынтымаќтасып жўмыс жасады.

6. Бір-бірініѕ  пікірін тыѕдауєа їйренді.

7. Сыныптаєы оќушылар тїгелдей баєаланды.

Пайдаланылєан јдебиеттер:

1.  «Ќазаќ тілі мен јдебиеті»   журналдары   №3, 2003ж, №1, 2009ж

2. Ќазаќ тілі: талапкерге арналєан оќулыќ-тест.   Шыѕ-кітап, 2009ж

3. А.Ќ. Ќўрманова, Б.Б.Жахина, И.С. Ќайырбекова  «Мемлекеттік тілде іс ќаєаздарын жїргізу курсынан практикалыќ тапсырмалар»

Блум жїйесі	Мўєалім  ќызметі	Оќушы  ќызметі	Тапсырмалар
Білу	Білім алуєа жетелейтін јдіс-тјсілдерді пайдаланады.  Бїгінгі сабаќта не білетіндерін айту,  сабаќ таќырыбын, жоспарын таныстырады.	Негізгі жоспармен танысады.	1. Іс ќаєаздары, оныѕ тїрлері 2. Ќатынас ќаєаздары 3. Іс ќаєаздар стилініѕ ерекшеліктері.
Тїсіну	Интербелсенді таќтадан слайдтар арќылы жаѕа сабаќты тїсіндіреді.	Мўєалімді тыѕдай отырып, наќты тїсінік ќалыптастырады.
Ќолдану	Оќушыларды баќылайды, жеке оќушыларєа кґмек береді. Жеке оќушымен жўмыс,наќты жауабын жазуєа,ойлауєа жетелейді.	Алєан білімдерін  ќолданып, бір ќўжаттыѕ їлгісін  ґздері ќўрастырады, дјптерлеріне жазады. Семантикалыќ картаны толтырады.	1.75- жаттыєу. 2. «Семантикалыќ карта»
Талдау	Оќушыларєа баєыт-баєдар береді, жауаптарын тыѕдайды.	Білім алу їшін ќажетті даєдыны ґз бетінше ќолданады. Интерактивті таќтадан   1-ден 10-єа дейінгі сандардан тўратын ўяшыќтарды   таѕдайды. Ўяшыќтардаєы ќўжаттардыѕ  їлгісімен танысып,  ќўрылысын талдайды. Берілген сґздердіѕ аудармасын интербелсенді таќтаєа жазады.	2.  «Іс жїргізуші»  ойыны 2. «Полиглот»
Топтау	Жаѕа сабаќты бекіту їшін сўраќтар ќояды.	Сўраќтарєа жауап береді	Сўраќтар беріледі.
Баєалау	Јр оќушыныѕ ќатысуын,білімін аныќтау,баєалау.	Ґз біліміне сараптама жасау.	«Баєалау кестесі»