ГУМАРОВА САЯГҮЛ
ГУМАРОВА САЯГҮЛ ДЮСЕМБАЕВНА
«Нұрай» бөбекжай бақшасы тәрбиешісі
Атырау облысы, Құрманғазы ауданы, Ақкөл ауылы
Материал тақырыбы: Мектеп жасына дейінгі білім беру мазмұнын ұйымдастыру
Бұл мақалада мектеп жасына дейінгі білім беру мазмұнын ұйымдастырудың негізгі бағыттары, қағидаттары мен ерекшеліктері қарастырылады. Балалардың жан-жақты дамуын қамтамасыз етудегі тәрбиешінің рөлі, ойын технологияларының маңызы және білім беру ортасын тиімді ұйымдастыру мәселелері талданады.
Түйін сөздер: мектепке дейінгі тәрбие, білім беру мазмұны, бала дамуы, ойын технологиясы, тәрбиеші, оқыту үдерісі.
Кіріспе
Мектеп жасына дейінгі кезең – тұлғаның қалыптасуындағы ең маңызды кезеңдердің бірі. Осы уақытта баланың танымдық қабілеті, сөйлеу мәдениеті, шығармашылық мүмкіндіктері мен әлеуметтік дағдылары қарқынды дамиды. Сондықтан мектепке дейінгі ұйымдардағы білім беру мазмұнын тиімді ұйымдастыру қазіргі білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі болып табылады.
Қазақстан Республикасының мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес мектепке дейінгі ұйымдарда баланың жас және жеке ерекшеліктерін ескере отырып, оның жан-жақты дамуына жағдай жасау көзделеді.
Мектепке дейінгі білім беру мазмұнының мақсаты
Мектепке дейінгі білім беру мазмұнының негізгі мақсаты – баланың дене, зияткерлік, эмоционалдық және әлеуметтік тұрғыдан үйлесімді дамуына ықпал ету. Білім беру үдерісі барысында балалардың қоршаған орта туралы түсініктері кеңейіп, өздігінен әрекет ету дағдылары қалыптасады.
Баланың дамуы келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылады:
- дене дамуы;
- коммуникативтік дағдыларды қалыптастыру;
- танымдық және зияткерлік даму;
- шығармашылық қабілеттерін жетілдіру;
- әлеуметтік-эмоционалдық дағдыларды дамыту.
Білім беру мазмұнын ұйымдастырудың қағидаттары
Мектепке дейінгі білім беру мазмұнын ұйымдастыру барысында бірнеше маңызды қағидаттар басшылыққа алынады.
Біріншіден, баланың жас ерекшеліктерін ескеру қағидаты. Әрбір оқу әрекеті баланың даму деңгейіне сәйкес ұйымдастырылуы тиіс.
Екіншіден, ойын арқылы оқыту қағидаты. Ойын – мектеп жасына дейінгі баланың жетекші әрекеті. Сондықтан білім беру мазмұны ойын элементтері арқылы жүзеге асырылғанда нәтижелі болады.
Үшіншіден, жүйелілік пен бірізділік қағидаты. Білім мен дағдылар белгілі бір ретпен беріліп, біртіндеп күрделенуі қажет.
Төртіншіден, тәрбиелік бағыттылық қағидаты. Әрбір ұйымдастырылған іс-әрекет баланың адамгершілік қасиеттерін қалыптастыруға бағытталуы тиіс.
Заманауи әдістер мен технологияларды қолдану
Қазіргі уақытта мектепке дейінгі ұйымдарда инновациялық технологияларды пайдалану кеңінен қолданылуда. Соның ішінде:
- дамыта оқыту технологиясы;
- ойын технологиясы;
- жобалау әдісі;
- ақпараттық-коммуникациялық технологиялар;
- шығармашылық тапсырмалар мен зерттеу әрекеттері.
Бұл технологиялар балалардың қызығушылығын арттырып, белсенділігін дамытуға мүмкіндік береді.
Мысалы, табиғат құбылыстарын түсіндіру кезінде бақылау, тәжірибе жасау және сюжеттік-рөлдік ойындарды қолдану арқылы балалардың зерттеушілік қабілеттерін дамытуға болады.
Тәрбиешінің кәсіби рөлі
Мектепке дейінгі білім беру мазмұнын тиімді жүзеге асыруда тәрбиешінің рөлі ерекше. Тәрбиеші балалардың танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, олардың шығармашылық әлеуетін дамытуға бағыт береді.
Тәрбиеші:
- қолайлы дамытушы орта құрады;
- балалардың қызығушылығын қолдайды;
- әр баланың жеке ерекшелігін ескереді;
- ата-анамен тығыз байланыс орнатады;
- тәрбиелеу мен оқытуды біртұтас үдеріс ретінде ұйымдастырады.
Қорытынды
Мектеп жасына дейінгі білім беру мазмұнын тиімді ұйымдастыру – сапалы білім мен саналы тәрбиенің негізі. Баланың тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуы, оның мектепке дайындығы мен болашақтағы жетістіктері осы кезеңдегі жүргізілген тәрбие мен оқыту жұмыстарының сапасына тікелей байланысты. Сондықтан мектепке дейінгі ұйымдарда заманауи әдістерді пайдалана отырып, баланың жан-жақты дамуына бағытталған білім беру ортасын қалыптастыру маңызды міндет болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер
- Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.
- Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты.
- Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуға арналған үлгілік оқу бағдарламасы.
- Қоянбаев Ж.Б. Педагогика. – Алматы.
- Аймауытов Ж. Тәрбиеге жетекші. – Алматы.