
{"id":130323,"date":"2019-02-11T17:22:09","date_gmt":"2019-02-11T11:22:09","guid":{"rendered":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130323"},"modified":"2019-02-11T17:22:09","modified_gmt":"2019-02-11T11:22:09","slug":"latyn-alipbiine-koshy-zaman-talaby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130323","title":{"rendered":"Latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shy\u0301 &#8211; zaman talaby"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u0416\u0435\u043a\u0435\u043d\u043e\u0432\u0430 \u0413\u0430\u0443\u0445\u0430\u0440 \u041c\u0443\u0440\u0430\u0442\u043e\u0432\u043d\u0430 <\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u0406 \u0441\u0430\u043d\u0430\u0442\u0442\u044b \u0431\u0438\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u043f\u04d9\u043d\u0456 \u043c\u04b1\u0493\u0430\u043b\u0456\u043c\u0456<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u0411\u049a\u041e, \u0416\u0430\u04a3\u0430\u049b\u0430\u043b\u0430 \u0430\u0443\u0434\u0430\u043d\u044b \u0416\u0430\u04a3\u0430\u049b\u0430\u0437\u0430\u043d \u0430\u0443\u044b\u043b\u044b<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>\u041c.\u0416\u04af\u043d\u0456\u0441\u043e\u0432 \u0430\u0442\u044b\u043d\u0434\u0430\u0493\u044b \u0436\u0430\u043b\u043f\u044b \u043e\u0440\u0442\u0430 \u0431\u0456\u043b\u0456\u043c \u0431\u0435\u0440\u0435\u0442\u0456\u043d \u043c\u0435\u043a\u0442\u0435\u0431\u0456<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qazaq tili &#8211; \u0131irimi men so\u0301zdik qorynyn\u0301 moldyg\u0301y, ko\u0301rkemdigi jag\u0301ynan da\u0301rejesi b\u0131ik tilderdin\u0301 qatarynan oryn alady. Qazaqtyn\u0301 jazba tili sonay\u0301 ko\u0301ne zamandardan bastay\u0301 alyp, ku\u0301ni bu\u0301ginge de\u0131in ult tili, ana tili, memlekettik til bolyp b\u0131iginen tu\u0301sken joq. Qazaq a\u0301lipb\u0131i ku\u0301ni bu\u0301ginge de\u0131in 3 a\u0301lipb\u0131men arab,latyn, k\u0131r\u0131ll a\u0301lipb\u0131imen qoldanylyp kelgeni belgili. Qazaqtan Respy\u0301bl\u0131kasynyn\u0301 Prez\u0131denti N.A\u0301.Nazarbaev &#8220;Bolashaqqa bag\u0301dar: ry\u0301han\u0131 jan\u0301g\u0301yry\u0301&#8221; atty maqalasynda qazaq tilin latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shiry\u0301 ty\u0301raly a\u0131typ, og\u0301an aldag\u0301y jyldary u\u0131ymdastyry\u0301 ja\u0301ne a\u0301distemelik jumystar ju\u0301rgizily\u0301i kerektigin a\u0131typ o\u0301tti. Sonymen latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shy\u0301 bizge ne u\u0301shin kerek? Qazaq tilinin\u0301 ma\u0301rtebesinin\u0301 b\u0131ik boly\u0301y u\u0301shin latyn a\u0301lipb\u0131inin\u0301 yqpaly qanda\u0131? <!--more--><br \/>\nBu\u0301gingi ku\u0301ni BAQ pen qog\u0301amda ken\u0301inen talqylanyp jatqan akty\u0301aldy ma\u0301selelerdin\u0301 biri &#8211; qazaq tilin latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shirily\u0301i. Jazy\u0301 &#8211; tek a\u0301ripterdin\u0301 basyn qosyp so\u0301z quray\u0301 emes, ulttyn\u0301 o\u0301zindik bolmysyn tanytatyn tan\u0301balar ju\u0301\u0131esi, so\u0301\u0131ley\u0301 tili, sol ulttyn\u0301 tar\u0131hy, a\u0301deb\u0131eti men ma\u0301den\u0131etin ko\u0301rsetetin quraly. Jazy\u0301 arqyly o\u0301tkenimiz ekshelenip, bu\u0301gini men keleshegi jalg\u0301asady, urpaqtar sabaqtastyg\u0301yn ko\u0301rsetedi. Al sol jazy\u0301dyn\u0301 halyqtyn\u0301 qog\u0301amdyq o\u0301mirinin\u0301 barlyq salasyna a\u0301ser etedi, jan\u0301ashyldyqqa basta\u0131dy.<\/p>\n<p>Artqa sheginsek, 1929 jyly 7 tamyzda KSRO Ortalyq Atqary\u0301 Kom\u0131teti men KSRO Halyk Kom\u0131ssarlar Ken\u0301esinin\u0301 Prez\u0131d\u0131y\u0301my latyndandyrylg\u0301an jan\u0301a a\u0301lipb\u0131 &#8211; &#8220;Birtutas tu\u0301rki alfav\u0131tin&#8221; engizy\u0301 ty\u0301raly qay\u0301ly qabyldady. Latyn a\u0301lipb\u0131inin\u0301 negizinde jasalg\u0301an jazy\u0301 u\u0301lgisi 1929 jyldan 1940 jylg\u0301a de\u0131in qoldanylyp, ke\u0131in k\u0131r\u0131ll\u0131sag\u0301a ay\u0301ystyryldy. &#8220;Qazaq jazy\u0301yn latyndandyrylg\u0301an a\u0301lipb\u0131den orys graf\u0131kasy negizindegi jan\u0301a a\u0301lipb\u0131ge ko\u0301shiry\u0301 ty\u0301raly&#8221; zan\u0301 qabyldandy. Elbasymyz: &#8220;Biz 2025 jyldan bastap a\u0301lipb\u0131imizdi latyn qarpine, latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shiry\u0301ge kirisy\u0301imiz kerek. Bul &#8211; ult bolyp sheshy\u0301ge t\u0131is pr\u0131ns\u0131pti ma\u0301sele. Bir kezde tar\u0131h bederinde biz munda\u0131 qadamdy jasag\u0301anbyz. Balalarymyzdyn\u0301 bolashag\u0301y u\u0301shin osynda\u0131 sheshim qabylday\u0301g\u0301a t\u0131ispiz ja\u0301ne bul a\u0301lemmen birlese tu\u0301sy\u0301imizge balalarymyzdyn\u0301 ag\u0301ylshyn tili men \u0131nternet tilin jetik \u0131gery\u0301ine, en\u0301 bastysy &#8211; qazaq tilin jan\u0301g\u0301yrty\u0301g\u0301a jag\u0301da\u0131 ty\u0301g\u0301yzady&#8221; &#8211; dep latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shy\u0301din\u0301 basty qajettilikterin atap ko\u0301rsetti.<br \/>\nTu\u0301rki elderinin\u0301 barlyg\u0301y derlik qazirgi tan\u0301da latyn a\u0301lipb\u0131inde oqyp, jazyp, qoldanyp keledi. Latyn a\u0301lipb\u0131ine ko\u0301shy\u0301 &#8211; g\u0301ylymg\u0301a, jan\u0301alyqqa jol ashady. Latyn qarpin qoldany\u0301 &#8211; til tazalyg\u0301yna, qazaq tilinin\u0301 tab\u0131g\u0301\u0131 qalpyn saqtay\u0301g\u0301a yqpal etedi, sonda\u0131-aq qazaq tilinin\u0301 halyqaralyq da\u0301rejege shyg\u0301y\u0301yna a\u0301keledi. Qazir jan\u0301a tehnolog\u0131\u0131alar arqyly aqparat ken\u0301istigine shyg\u0301y\u0301g\u0301a birden bir jol &#8211; latyn a\u0301lipb\u0131i dey\u0301ge bolady. Sa\u0131yn dala to\u0301sinde erkin jelgen qazaq u\u0301shin ana tilinin\u0301 taza, tab\u0131g\u0301\u0131lyg\u0301yn saqtap, o\u0301z tug\u0301yrynan ta\u0131ma\u0131, ja\u04bbandany\u0301dyn\u0301 man\u0301yzdy quralyna a\u0131nalsa, odan asqan baqyt joq. Azattyg\u0301ymyz ara\u0131ly, tilimiz tug\u0301yrly, ma\u0301rtebesi arta bersin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0416\u0435\u043a\u0435\u043d\u043e\u0432\u0430 \u0413\u0430\u0443\u0445\u0430\u0440 \u041c\u0443\u0440\u0430\u0442\u043e\u0432\u043d\u0430 \u0406 \u0441\u0430\u043d\u0430\u0442\u0442\u044b \u0431\u0438\u043e\u043b\u043e\u0433\u0438\u044f \u043f\u04d9\u043d\u0456 \u043c\u04b1\u0493\u0430\u043b\u0456\u043c\u0456 \u0411\u049a\u041e, \u0416\u0430\u04a3\u0430\u049b\u0430\u043b\u0430 \u0430\u0443\u0434\u0430\u043d\u044b \u0416\u0430\u04a3\u0430\u049b\u0430\u0437\u0430\u043d \u0430\u0443\u044b\u043b\u044b \u041c.\u0416\u04af\u043d\u0456\u0441\u043e\u0432 \u0430\u0442\u044b\u043d\u0434\u0430\u0493\u044b \u0436\u0430\u043b\u043f\u044b \u043e\u0440\u0442\u0430 \u0431\u0456\u043b\u0456\u043c \u0431\u0435\u0440\u0435\u0442\u0456\u043d \u043c\u0435\u043a\u0442\u0435\u0431\u0456 Qazaq tili &#8211; \u0131irimi men so\u0301zdik qorynyn\u0301 moldyg\u0301y, ko\u0301rkemdigi jag\u0301ynan da\u0301rejesi b\u0131ik tilderdin\u0301 qatarynan oryn alady. Qazaqtyn\u0301 jazba tili sonay\u0301 ko\u0301ne zamandardan bastay\u0301 alyp, ku\u0301ni bu\u0301ginge de\u0131in ult tili, ana tili, memlekettik til bolyp b\u0131iginen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_hide_featured_image":false,"_jetpack_featured_image_duplicate_dismissed":0,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[589689009],"tags":[],"class_list":["post-130323","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ulagatty-ustaz"],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p17n9Y-xTZ","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[{"id":130450,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130450","url_meta":{"origin":130323,"position":0},"title":"\u00abLatyn \u00e1lipb\u0131i &#8211; r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd\u00bb","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"5 \u043c\u0430\u0440\u0442\u0430, 2019","format":false,"excerpt":"ShQO, Seme\u0131 qalasy, Qa\u0131nar a\u00fdyly \u00abBegal\u0131n atynda\u01f5y jalpy orta bilim beretin mektep\u00bb KMM A\u01f5ylshyn tili p\u00e1nini\u0144 mu\u01f5alimi Bek\u0131sheva Tolk\u0131n Maratovna Elbasyny\u0144 \u00abBolashaqqa ba\u01f5dar: r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd\u00bb atty ba\u01f5darlamalyq maqalasy tere\u0144 ma\u01f5ynaly, k\u00fardeli j\u00e1ne kemeldigimen erekshelenedi.Osydan 27 jyl buryn \u00f3z jolymyzdy t\u00e1\u00fdelsiz derbes memleket retinde basta\u01f5anymyzda Qazaqstanny\u0144 birinshi ja\u0144\u01f5yr\u00fdy bastal\u01f5an bolatyn. Ekinshi\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":130415,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130415","url_meta":{"origin":130323,"position":1},"title":"Latyn \u00e1lipb\u0131i \u2013 m\u00e1\u0144gilik eldi\u0144 r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fdy","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"26 \u0444\u0435\u0432\u0440\u0430\u043b\u044f, 2019","format":false,"excerpt":"Aqt\u00f3be qalasy, Ja\u0144aqonys a\u00fdyly \u2116 69 JBBOM basta\u00fdysh synyp mu\u01f5alimi Kenj\u0131na Saltanat Shynb\u00fdlatovna R\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd \u00abBiz alda\u01f5y \u00fdaqytta da memlekettik tildi damyt\u00fd ba\u01f5ytynda\u01f5y keshendi jobalardy j\u00fazege asyr\u00fddy tabandylyqpen jal\u01f5astyra beremiz. Qazaq alfav\u0131tin 2025 jyl\u01f5a qara\u0131 latyn graf\u0131kasyna k\u00f3shir\u00fdge da\u0131yndyq jumysyn osy bastan qol\u01f5a al\u00fd qajet. Bul qazaq tilin ja\u0144\u01f5yrtyp qana\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":130265,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130265","url_meta":{"origin":130323,"position":2},"title":"\u00abLatyn \u00e1lipb\u0131i:ja\u0144\u01f5yr\u00fd &#8211; jaz\u00fddan bastalady\u00bb","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"7 \u0444\u0435\u0432\u0440\u0430\u043b\u044f, 2019","format":false,"excerpt":"Sovetova Torga\u0131 Sovetqyzy ShQO Seme\u0131 qalasy Qa\u0131nar a\u00fdyly \u00abBegal\u0131n atynda\u01f5y jalpy orta bilim beretin mektep\u00bbKMM Elbasy N.Nazarbaev \u00abQazaqstan \u2013 2050\u00bb Strateg\u0131\u0131asy \u2013 qalyptasqan memleketti\u0144 ja\u0144a sa\u0131as\u0131 ba\u01f5yty\u00bb atty Qazaqstan halqyna arna\u01f5an Jolda\u00fdynda: \u00abBiz 2025 jyldan bastap \u00e1lipb\u0131imizdi latyn qarpine, latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3shir\u00fdge kiris\u00fdimiz kerek. Bul \u2013 ult bolyp shesh\u00fdge t\u0131is\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":130290,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130290","url_meta":{"origin":130323,"position":3},"title":"Latyn \u00e1lipb\u0131i: ja\u0144\u01f5yr\u00fd \u2013 jaz\u00fddan bastalady","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"8 \u0444\u0435\u0432\u0440\u0430\u043b\u044f, 2019","format":false,"excerpt":"Latyn \u00e1lipb\u0131i: ja\u0144\u01f5yr\u00fd \u2013 jaz\u00fddan bastalady Qara\u01f5andy oblysy Aba\u0131 a\u00fddany K\u00fdrm\u0131n a\u00fdyly \u00abK\u00fdrm\u0131n tirek mektebi (res\u00fdrstyq ortalyq)\u00bb KMM f\u0131lolog-aqyn B\u00f3ken Qazbek Maratuly Zaman bir orynda turma\u0131tyny barshamyz\u01f5a a\u0131an. \u00abZaman\u01f5a qara\u0131 adamy, talapqa ora\u0131 mamany\u00bb bol\u01f5any durys. \u00d3mirdi\u0144 \u00e1r salasy \u00fanemi jetilip, ja\u0144a tehnolog\u0131\u0131alardy \u0131gerip, \u00fazdiksiz dam\u00fd \u00fastinde a\u0131anba\u0131 e\u0144bekten\u00fdi qajet.\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":130291,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130291","url_meta":{"origin":130323,"position":4},"title":"\u00abJa\u0144ar\u00fd jaz\u00fddan bastalady\u00bb","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"8 \u0444\u0435\u0432\u0440\u0430\u043b\u044f, 2019","format":false,"excerpt":"Ers\u00fdltanova Sa\u00fdle Askerbekovna Qara\u01f5andy oblysy Aba\u0131 qalasy \u00e1k\u0456md\u0456g\u0456n\u0456\u0144 \u00abAqq\u00fd b\u00f3bekja\u0131\u00bb KMQK \u00e1d\u0456sker\u0456 Prez\u0131dent\u0456m\u0456z \u00f3z\u0456n\u0456\u0144 2012 jyly halyqqa arnal\u01f5an Jolda\u00fdynda latyn \u00e1l\u0456p\u00acb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fdd\u0456\u0144 naqty joldaryn k\u00f3rsete otyryp, osy m\u00e1selen\u0456\u0144 halyq z\u0131\u0131alylary arasynda ke\u0144\u0456nen talqy\u00ac\u01f5a salyn\u00fdyn atap a\u0131tqan bolatyn. Sondyq\u00actan, b\u00fag\u0456n mende el\u0456m\u0456zd\u0456\u0144 azamaty ret\u0456nde \u00f3z o\u0131ymdy b\u0456ld\u0456rg\u0456m keled\u0456. Latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]},{"id":130266,"url":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130266","url_meta":{"origin":130323,"position":5},"title":"\u00abLATYN \u00c1LIPBII: JA\u0143\u01f4YR\u00dd \u2014 JAZ\u00ddDAN BASTALADY\u00bb","author":"\u0420\u0415\u0414\u0410\u041a\u0426\u0418\u042f","date":"7 \u0444\u0435\u0432\u0440\u0430\u043b\u044f, 2019","format":false,"excerpt":"Almaty oblysy, Qarasa\u0131 a\u00fddany, Shamal\u01f5an beket\u0456ndeg\u0456 ja\u0144a qazaq orta mekteb\u0456n\u0456\u0144 qazaq t\u0456l\u0456 men \u00e1deb\u0131et\u0456 p\u00e1n\u0456n\u0456\u0144 mu\u01f5al\u0456m\u0456 Am\u0131rbaev Asylbek Kad\u0131rbaev\u0131ch Ana t\u0456l\u0456 \u2013 ult r\u00fdhyny\u0144 \u00f3zeg\u0456. R\u00fdhy myqty tul\u01f5any\u0144 qalyptas\u00fdy ana t\u0456l\u0456n \u00fa\u0131ren\u00fdden,ana t\u0456l\u0456ndeg\u0456 \u00e1deb\u0131 muralardy b\u0456l\u00fdden bastalady. \u00abT\u0456l\u00bb degen s\u00f3z \u00fash \u00e1r\u0456pten quralsa da,\u00e1rb\u0456r halyq \u00fash\u0456n asa qas\u0131ett\u0456 qazyna sanalady.\u2026","rel":"","context":"\u0412 &quot;ULAGATTY USTAZ&quot;","block_context":{"text":"ULAGATTY USTAZ","link":"https:\/\/45minut.biz\/?cat=589689009"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130323","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130323"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130323\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}