
{"id":130291,"date":"2019-02-08T21:44:13","date_gmt":"2019-02-08T15:44:13","guid":{"rendered":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130291"},"modified":"2019-02-08T21:44:13","modified_gmt":"2019-02-08T15:44:13","slug":"janary-jazydan-bastalady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130291","title":{"rendered":"\u00abJa\u0144ar\u00fd jaz\u00fddan bastalady\u00bb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ers\u00fdltanova Sa\u00fdle Askerbekovna<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qara\u01f5andy oblysy Aba\u0131 qalasy \u00e1k\u0456md\u0456g\u0456n\u0456\u0144<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00abAqq\u00fd b\u00f3bekja\u0131\u00bb KMQK \u00e1d\u0456sker\u0456<\/strong><\/p>\n<p>Prez\u0131dent\u0456m\u0456z \u00f3z\u0456n\u0456\u0144 2012 jyly halyqqa arnal\u01f5an Jolda\u00fdynda latyn \u00e1l\u0456p\u00acb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fdd\u0456\u0144 naqty joldaryn k\u00f3rsete otyryp, osy m\u00e1selen\u0456\u0144 halyq z\u0131\u0131alylary arasynda ke\u0144\u0456nen talqy\u00ac\u01f5a salyn\u00fdyn atap a\u0131tqan bolatyn. Sondyq\u00actan, b\u00fag\u0456n mende el\u0456m\u0456zd\u0456\u0144 azamaty ret\u0456nde \u00f3z o\u0131ymdy b\u0456ld\u0456rg\u0456m keled\u0456. Latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd halyq arasynda \u00e1r t\u00farl\u0456 o\u0131 p\u0456k\u0456r men b\u0456rge ulttyq t\u0456l\u0456m\u0456zd\u0456\u0144 erekshel\u0456kter\u0456n saqtap qal\u00fdda ker\u0456 \u00e1ser\u0456n t\u0131g\u0456ze me degen qa\u00fd\u0456pt\u0456 de t\u00fdyndatyp otyr. Stat\u0131st\u0131ka bo\u0131ynsha b\u00fag\u0456nde qazaqty\u0144 sany jyl sa\u0131yn 1-1,5 pa\u0131yz\u01f5a \u00f3s\u0456p otyr eken. Endeshe \u00abEl b\u00fag\u0456nsh\u0456l, men\u0456k\u0456 \u2013 erte\u0144 \u00fash\u0456n\u00bb dep Ahmet Ba\u0131tursynuly a\u0131tqanda\u0131 muny\u0144 b\u00e1r\u0456 b\u0456z \u00fash\u0456n emes, erte\u0144g\u0456 urpaq bolasha\u01f5y \u00fash\u0456n jasalyp jatyr dep t\u00fas\u0456ngen durys. B\u0456z latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fdden qoryqpa\u00fdymyz kerek. Qazaq t\u0456l\u0456 \u00f3te ba\u0131 t\u0456l b\u0456z sol ba\u0131lyqty jo\u01f5altyp al\u00fddan qorq\u00fdymyz qajet. B\u00fag\u0456ng\u0456 qazaq urpa\u01f5y \u00f3z t\u0456l\u0456n jan jaqty jet\u0456k me\u0144ger\u00fd\u0456 t\u0131\u0456s. B\u0456raq \u00e1l\u0456pb\u0131 jasa\u00fdda qazaq t\u0456l\u0456nde qansha t\u00f3l dybys bar, sony\u0144 b\u00e1r\u0456 saqtalyp, esh \u00e1r\u0456p, dybys jo\u01f5alma\u0131tynda\u0131 et\u0456p, zerttep, alyp shy\u01f5\u00fd kerek. <!--more--><\/p>\n<p>\u00c1r\u0131ne, bul jerde salmaq latyn \u00e1l\u0456pb\u0131 nusqasyn da\u0131ynda\u0131tyn \u01f5alymdar\u01f5a t\u00faset\u0456n\u0456 anyq.<\/p>\n<p>Tar\u0131htan belg\u0456l\u0456, HH \u01f5asyrdy\u0144 30-40 jyl\u00acdary latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456 el\u0456m\u0456zde qol\u00acdanysta boldy. Sol jyldary jalpy \u0456s-qa\u01f5azdar men \u01f5ylym-b\u0456l\u0456m t\u00fdyndylary latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456 neg\u0456z\u0456nde jazyl\u01f5an. Jeke \u00f3z basym latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456 neg\u0456z\u0456nde jazyl\u01f5an ke\u0131b\u0456r qujattar men \u00e1deb\u0131et t\u00fdyndylary kezdes\u0456p, qolyma t\u00fas\u0456p qal\u01f5anda oqyp, t\u00fas\u0456ne alamyn. Sebeb\u0456, mektep partasynda \u00ablatyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456\u00bb qarp\u0456men frants\u00fdz t\u0456l\u0456nen sabaq alsam, med\u0131ts\u0131nalyq \u00fdch\u0131l\u0131ede \u00abLatyn t\u0456l\u0456\u00bb oqytyldy. Al, qaz\u0456r a\u01f5ylshyn t\u0456l\u0456n jaqsy me\u0144gergen jastar \u00f3te k\u00f3p. Sonymen b\u0456rge u\u0131aly telefondarda\u01f5y latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456men jazyl\u01f5an jarnamalar men habarlamalardy k\u00f3psh\u0456l\u0456g\u0456 erk\u0456n oq\u0131 alady. J\u00fdyrda \u00f3z\u0456m qyzmettes bol\u01f5an ustazdarmen bas qosqan j\u0131ynda osy m\u00e1sele qyz\u00fd talqylanyp, \u00e1r t\u00farl\u0456 o\u0131-p\u0456k\u0456rler a\u0131tyldy. J\u0131ynda bol\u01f5an \u00e1r\u0456ptester\u0456mn\u0456\u0144 basym b\u00f3l\u0456g\u0456 latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456men tanys, erk\u0456n oq\u0131 alatyndyqtaryn a\u0131tty. Sondyqtan, qazaq \u00fash\u0456n latyn qarp\u0456ne k\u00f3sh\u00fd q\u0131yn emes dep o\u0131la\u0131myn. Basylym better\u0456ndeg\u0456 qazaq z\u0131\u0131alylyryny\u0144 p\u0456k\u0456rler\u0456n oqyp otyryp latyn \u00e1l\u0456p\u00acb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fdd\u0456\u0144 san q\u0131ly q\u0131yndyqtary barly\u01f5yn anyq ba\u0131qadym. Sol p\u0456k\u0456rlerd\u0456\u0144 b\u0456razyna toqtala ketsem,<\/p>\n<p>Talas Omarbek: P\u0456k\u0456r k\u00f3p. B\u0456zde p\u00e1lenba\u0131 ba\u01f5darlama bar eken. Eger kom\u0131ss\u0131\u0131any\u0144 quramyna basqa ult \u00f3k\u0456lder\u0456 ense, a\u0131tys-tartys bastalady. Ek\u0456nsh\u0456, orys mektepter\u0456nde oq\u0131tyn basqa ultty\u0144, \u00e1s\u0456rese slav\u0131an ultyny\u0144 \u00f3k\u0456lder\u0456 k\u0131r\u0131ll\u0131tsadan a\u0131rylma\u00fd\u01f5a tyrysady. Oryst\u0456ld\u0456 mektept\u0456 b\u0456t\u0456rgen t\u00falekt\u0456\u0144 k\u00f3b\u0456 Rese\u0131d\u0456\u0144 \u00fdn\u0131vers\u0131tetter\u0456ne oq\u00fd\u01f5a t\u00fas\u0456p jatyr. Olar \u00fash\u0456n k\u0131r\u0131ll\u0131tsa \u2013 e\u0144 basty \u00e1l\u0456pb\u0131 bolyp qala bered\u0456. Shyn m\u00e1n\u0456nde, el\u0456m\u0456zd\u0456\u0144 latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd\u0456ne orys mektepter\u0456nde oq\u0131tyn basqa ult \u00f3k\u0456lder\u0456 qala\u0131 qara\u0131dy?<\/p>\n<p>Danda\u0131 Ysqaq: B\u0456z k\u00f3pultty memleket bolsaq ta, end\u0456 ulttyq memleket ret\u0456nde ulttyq m\u00fadden\u0456 al\u01f5a shy\u01f5ar\u00fdymyz kerek. \u00c1lemd\u0456k t\u00e1j\u0456r\u0131bege s\u00fa\u0131ensek, T\u00fark\u0131\u0131a quryl\u01f5an kezde t\u00far\u0456kter 30 pa\u0131yz \u01f5ana bol\u01f5an. Sol kezde Atat\u00far\u0456k \u00abBul t\u00far\u0456kter qur\u01f5an memleket, sondyqtan bul jerde b\u00e1r\u0456 t\u00far\u0456kshe bolady. T\u00far\u0456kshe s\u00f3\u0131legen adam \u01f5ana \u2013 t\u00far\u0456k\u00bb dept\u0456. Sondyqtan da ulttyq m\u00e1selen\u0456 ashyp a\u0131t\u00fd kerek. \u00c1r\u0131ne, m\u00e1sele k\u00f3p. Qazaq t\u0456l\u0456nde s\u00f3\u0131le\u00fdd\u0456 \u00e1rk\u0456m \u00f3z\u0456nen basta\u00fd kerek. Ulttyq \u0131deolog\u0131\u0131a saltanat qur\u00fdy qajet. B\u0456raq qaz\u0456r k\u00f3shen\u0456\u0144 b\u00e1r\u0456 \u2013 qate, a\u00fddarma t\u0456l. Qujattar orys t\u0456l\u0456nde. Nege?<\/p>\n<p>Dos K\u00f3sh\u0456m:<\/p>\n<p>Men\u0456\u0144she, neg\u0456zg\u0456 m\u00e1seleler a\u0131tyldy. Shyndy\u01f5ynda, bul maqalany\u0144 jar\u0131\u0131alan\u00fdy k\u00fatpegen ja\u01f5da\u0131 boldy. Ulttyq m\u00e1selege j\u00e1ne \u00fak\u0456metke naqty ba\u01f5yttal\u01f5an ja\u0131ttar t\u0456lge t\u0131ek et\u0456lgen. Shyndy\u01f5ynda, reforma jasa\u00fd o\u0144a\u0131 emes. B\u0456r \u01f5asyrdy\u0144 \u0456sh\u0456nde b\u0456r jerge \u00fash ret operats\u0131\u0131a jasa\u00fd q\u0131yn. B\u0456z de \u00fash\u0456nsh\u0456 m\u00e1rte ota\u01f5a t\u00faskel\u0456 jatyrmyz. B\u0456raq muny\u0144 b\u00e1r\u0456m\u0456zge kerekt\u0456g\u0456 a\u0131dan anyq. Bul m\u00e1selege keshend\u0456 t\u00farde kelgen durys. Budan ke\u0131\u0456n de \u00abk\u0131r\u0131ll\u0131tsa\u01f5a adamdar \u00fa\u0131ren\u0456p aldy, latynmen qatar j\u00fare tursyn\u00bb dese, onda alysqa barma\u0131myz.<\/p>\n<p>Anar Fazyljanova: Bul \u00e1l\u0456pb\u0131d\u0456\u0144 neg\u0456z\u0456 \u2013 orfograf\u0131\u0131alyq erejeler\u0456. \u00c1r\u0131ne latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd \u2013 b\u0456r k\u00fande shesh\u0456let\u0456n m\u00e1sele emes. Sonymen b\u0456rge latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd ps\u0131holog\u0131\u0131alyq tur\u01f5ydan halyqqa a\u00fdyr bolady dep te o\u0131lama\u0131myn. Sebeb\u0456, latyn qarp\u0456 t\u00e1\u00fdels\u0456z memleket\u0456\u00acm\u0456zd\u0456\u0144 \u00f3s\u0456p-\u00f3rkende\u00fd\u0456ne, otandyq \u01f5ylym-b\u0456l\u0456m salasyny\u0144 dam\u00fdyna \u00f3te zor yqpal etet\u0456n\u0456 anyq. Bu\u01f5an ulttyq jaz\u00fd emes, zaman talaby dep qara\u01f5an j\u00f3n.<\/p>\n<p>E\u0144 basty m\u00e1sele \u2013 ulttyq b\u0456rl\u0456kt\u0456 saqta\u00fd. Ult bolyp ja\u00fdapkersh\u0456l\u0456kpen qara\u00fdymyz qajet dep b\u0456lem\u0456n.<\/p>\n<p>Osy o\u0131 tujyrym p\u0456k\u0456rlerd\u0456 sarala\u0131 kele barly\u01f5y da latyn \u00e1l\u0456p\u00acb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd qajet degen o\u0131 t\u00fa\u0131gen. \u00d3tken tar\u0131hymyz\u01f5a zer salsaq b\u0456z munda\u0131 qadamdy buryn jappa\u0131 sa\u00fdat ash\u00fd keze\u0144\u0456nde jasa\u01f5anbyz. Al, qaz\u0456r balalarymyzdy\u0144 bolasha\u01f5y \u00fash\u0456n osynda\u0131 shesh\u0456m qabylda\u00fd\u01f5a t\u0131\u0456s bolsaq muny ult bolyp b\u0456rlese qolda\u00fdymyz kerek. Latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd e\u0144 bastysy \u2013 qazaq t\u0456l\u0456n ja\u0144\u01f5yrt\u00fd\u01f5a ja\u01f5da\u0131 t\u00fd\u01f5yzady\u00bb \u2013 dep senem\u0456n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ers\u00fdltanova Sa\u00fdle Askerbekovna Qara\u01f5andy oblysy Aba\u0131 qalasy \u00e1k\u0456md\u0456g\u0456n\u0456\u0144 \u00abAqq\u00fd b\u00f3bekja\u0131\u00bb KMQK \u00e1d\u0456sker\u0456 Prez\u0131dent\u0456m\u0456z \u00f3z\u0456n\u0456\u0144 2012 jyly halyqqa arnal\u01f5an Jolda\u00fdynda latyn \u00e1l\u0456p\u00acb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fdd\u0456\u0144 naqty joldaryn k\u00f3rsete otyryp, osy m\u00e1selen\u0456\u0144 halyq z\u0131\u0131alylary arasynda ke\u0144\u0456nen talqy\u00ac\u01f5a salyn\u00fdyn atap a\u0131tqan bolatyn. Sondyq\u00actan, b\u00fag\u0456n mende el\u0456m\u0456zd\u0456\u0144 azamaty ret\u0456nde \u00f3z o\u0131ymdy b\u0456ld\u0456rg\u0456m keled\u0456. Latyn \u00e1l\u0456pb\u0131\u0456ne k\u00f3sh\u00fd halyq arasynda \u00e1r t\u00farl\u0456 o\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[589689009],"tags":[],"class_list":["post-130291","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ulagatty-ustaz"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p17n9Y-xTt","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130291"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130291\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}