
{"id":130265,"date":"2019-02-07T17:09:32","date_gmt":"2019-02-07T11:09:32","guid":{"rendered":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130265"},"modified":"2019-02-07T17:09:32","modified_gmt":"2019-02-07T11:09:32","slug":"latyn-alipbiijan%c7%b5yry-jazydan-bastalady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/45minut.biz\/?p=130265","title":{"rendered":"\u00abLatyn \u00e1lipb\u0131i:ja\u0144\u01f5yr\u00fd &#8211; jaz\u00fddan bastalady\u00bb"},"content":{"rendered":"<p>Sovetova Torga\u0131 Sovetqyzy<br \/>\nShQO Seme\u0131 qalasy Qa\u0131nar a\u00fdyly<br \/>\n\u00abBegal\u0131n atynda\u01f5y jalpy<br \/>\norta bilim beretin mektep\u00bbKMM<\/p>\n<p>Elbasy N.Nazarbaev \u00abQazaqstan \u2013 2050\u00bb Strateg\u0131\u0131asy \u2013 qalyptasqan memleketti\u0144 ja\u0144a sa\u0131as\u0131 ba\u01f5yty\u00bb atty Qazaqstan halqyna arna\u01f5an Jolda\u00fdynda: \u00abBiz 2025 jyldan bastap \u00e1lipb\u0131imizdi latyn qarpine, latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3shir\u00fdge kiris\u00fdimiz kerek. Bul \u2013 ult bolyp shesh\u00fdge t\u0131is pr\u0131ns\u0131pti m\u00e1sele. Bir kezde tar\u0131h bederinde biz munda\u0131 qadamdy jasa\u01f5anbyz. Balalarymyzdy\u0144 bolasha\u01f5y \u00fashin osynda\u0131 sheshim qabylda\u00fd\u01f5a t\u0131ispiz j\u00e1ne bul \u00e1lemmen birlese t\u00fas\u00fdimizge, balalarymyzdy\u0144 a\u01f5ylshyn tili men \u0131nternet tilin jetik \u0131ger\u00fdine, e\u0144 bastysy \u2013 qazaq tilin ja\u0144\u01f5yrt\u00fd\u01f5a ja\u01f5da\u0131 t\u00fd\u01f5yzady\u00bb degen bolatyn. Al jaqynda \u01f5ana jaryq k\u00f3rgen \u00abBolashaqqa ba\u01f5dar: r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd\u00bb atty maqalasynda Elbasy: \u00abQazaq tilin birtindep latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3shir\u00fd jumystaryn basta\u00fdymyz kerek. Biz bul m\u00e1selege ne\u01f5urlym d\u00e1\u0131ektilik qajettigin tere\u0144 t\u00fasinip, ba\u0131yppen qarap kelemiz j\u00e1ne o\u01f5an kiris\u00fdge T\u00e1\u00fdelsizdik al\u01f5annan beri muq\u0131\u0131at da\u0131yndaldyq. I\u0430\u01f5n\u0131, 2025 jyl\u01f5a qara\u0131 is qa\u01f5azdaryn, merzimdi baspas\u00f3zdi, oq\u00fdlyqtardy, b\u00e1rin de latyn \u00e1lipb\u0131imen basyp shy\u01f5ara basta\u00fd\u01f5a t\u0131ispiz\u00bb, \u2013 dedi. <!--more--><br \/>\nB\u00faginde bul m\u00e1sele qo\u01f5amda talqy taqyrybyna a\u0131naldy. Meni\u0144 o\u0131ymsha :Prez\u0131dentti\u0144 \u00abBolashaqqa ba\u01f5dar: r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd\u00bb atty irgeli maqalasy jar\u0131\u0131alandy. Muny k\u00f3p k\u00fatkenimiz ras. \u00abSabaqty \u0131ne s\u00e1timen\u00bb de\u0131di \u01f5o\u0131. \u00abQo\u01f5am qala\u0131 qabylda\u0131dy eken?\u00bb dep ekige jaryl\u00fddy\u0144 qajeti joq. Basty m\u00e1sele \u2013 ulttyq sana ja\u0144\u01f5yryp, quldyq sanadan aryl\u00fd\u01f5a t\u0131ispiz. A\u0131nalyp kelgende, bul \u0131de\u0131any\u0144 astarynda birtutas ult qur\u00fd degen maqsat bar. Elbasy \u00ab2025 jyldan latyn\u01f5a k\u00f3shemiz\u00bb dedi.. Ala\u0131da bu\u01f5an bizdi\u0144 qo\u01f5am da\u0131yn ba? Qanda\u0131 m\u00e1selege k\u00f3\u0144il b\u00f3l\u00fd kerek?<br \/>\nShyndy\u01f5ynda, bul maqalany\u0144 jar\u0131\u0131alan\u00fdy k\u00fatpegen ja\u01f5da\u0131 boldy. Ulttyq m\u00e1selege j\u00e1ne \u00fakimetke naqty ba\u01f5yttal\u01f5an ja\u0131ttar tilge t\u0131ek etilgen. Shyndy\u01f5ynda, reforma jasa\u00fd o\u0144a\u0131 emes. Bir \u01f5asyrdy\u0144 ishinde bir jerge \u00fash ret operas\u0131\u0131a jasa\u00fd q\u0131yn. Biz de \u00fashinshi m\u00e1rte ota\u01f5a t\u00faskeli jatyrmyz. Biraq muny\u0144 b\u00e1rimizge kerektigi a\u0131dan anyq. Bul m\u00e1selege keshendi t\u00farde kelgen durys. Budan ke\u0131in de \u00abk\u0131r\u0131ll\u0131sa\u01f5a adamdar \u00fa\u0131renip aldy, latynmen qatar j\u00fare tursyn\u00bb dese, onda alysqa barma\u0131myz. \u00c1\u00fdeli \u00e1\u0144gime latyn tilin \u00fa\u0131renip, sodan ke\u0131in k\u00f3shege jaz\u00fd emes, aldymen mekeme ata\u00fdyny\u0144 b\u00e1ri latynsha jazylyp, jurt sodan \u00fa\u0131ren\u00fdi kerek. B\u00fakil halyq, b\u0131lik bolyp jumys iste\u0131tin kez osy. Bar salmaq z\u0131\u0131aly qa\u00fdym\u01f5a t\u00fasedi.<br \/>\nE\u0144 basty m\u00e1sele \u2013 ulttyq birlikti saqta\u00fd. Bul s\u00f3zsiz sa\u0131as\u0131, \u00f3rken\u0131ettik ta\u0144ba. \u00c1rip kishkenta\u0131 \u01f5ana n\u00e1rse s\u0131\u0131aqty.<br \/>\nResp\u00fdbl\u0131ka Prez\u0131dentini\u0144 bul maqalasy jurtty\u0144 k\u00f3pten k\u00fatken n\u00e1rsesi edi. Sol \u00fashin de asa ma\u0144yzdy qujat retinde qabyldanyp, talqy\u01f5a t\u00fasip otyr. Qarapa\u0131ym halyq ult z\u0131\u0131alylaryna arqa s\u00fa\u0131e\u0131di. \u00c1\u00fdeli solar ne a\u0131tar eken dep aqparat quraldaryn aqtaratyndary sondyqtan. Sizder b\u00fagin \u00abBolashaqqa ba\u01f5dar: r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fd\u01f5a\u00bb pikir a\u0131t\u00fd barysynda sonda a\u0131tyl\u01f5an asa ma\u0144yzdy m\u00e1selelerdi\u0144 m\u00e1nin ashyp berdi\u0144izder. Maqalada\u01f5y atap-atap a\u0131tyl\u01f5anny\u0144 b\u00e1ri ult \u00fashin \u00f3te ma\u0144yzdy. Sonda\u0131-aq, solardy\u0144 biri \u2013 2025 jyly latyn qarpine k\u00f3sh\u00fddi de erekshe a\u0131t\u00fd\u01f5a bolady. Bul m\u00e1sele osydan on bes jyl buryn da qoz\u01f5al\u01f5an edi. Biraq ol kezde ekonom\u0131kalyq a\u00fdyrtpalyqtar\u01f5a ba\u0131lanysty, k\u00f3shin endi t\u00fazep kele jatqan elimiz \u00fashin asy\u01f5ysta\u00fd bolatyn. Endi mine, dam\u00fddy\u0144 sara jolyna t\u00fasip, sol m\u00e1selege der kezinde qa\u0131ta oralyp otyrmyz. I\u0131a, \u00fdaqyt jyldam. Aldymyzda\u01f5y sana\u00fdly jyldar ishinde osy qujat-maqalada\u01f5y k\u00f3rsetilgen r\u00fdhan\u0131 qundylyqtarymyzdy j\u00fazege asyr\u00fd k\u00fatip tur. Ult z\u0131\u0131alylary bir ja\u01f5adan bas, bir je\u0144nen qol shy\u01f5aryp, u\u0131ymshyldyqpen iske asyrady degen o\u0131damyz.<br \/>\nT\u00farkitektes halyqtar tilinde latyn \u00e1lipb\u0131i 1926 jyldan bastap qoldanylady. Latyn \u00e1lipb\u0131in al\u01f5ash qoldanysqa engizgenderdi\u0144 biri \u2013 T\u00fark\u0131\u0131a memleketi. Bizdi\u0144 elde HH \u01f5asyrdy\u0144 20-jyldary qazaq z\u0131\u0131alylary latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3sh\u00fd m\u00e1selesin k\u00f3terdi. Qazaq tilini\u0144 tab\u0131\u01f5atyna sa\u0131 \u00e1lipb\u0131 \u00falgisin jasap, qoldanysqa engizgen bolatyn.Qazaq til bilimini\u0144, \u00e1lipb\u0131ini\u0144 negizin sal\u01f5an birege\u0131 \u01f5alym A.Ba\u0131tursynuly: \u00abBizdi\u0144 zamanymyz \u2013 jaz\u00fd zamany: jaz\u00fdmen s\u00f3\u0131les\u00fd a\u00fdyzben s\u00f3\u0131les\u00fdden artyq d\u00e1rejege jetken zaman. Sondyqtan s\u00f3\u0131le\u0131 bil\u00fd qanda\u0131 kerek bolsa, jaza bil\u00fd kerektigi odan da artyq\u00bb, &#8211; degen bolatyn.Bul \u2013 HH \u01f5asyrdy\u0144 basynda\u01f5y qo\u01f5amda\u01f5y komm\u00fdn\u0131kas\u0131\u0131alyq \u00fardisterdi zerdele\u00fdden t\u00fd\u01f5an o\u0131 bolatyn. Qazir adamzat balasy HHI \u01f5asyr\u01f5a a\u0131aq basyp otyr. Jaz\u00fddy\u0144 ma\u0144yzy buryn\u01f5ydan birneshe ese \u00f3sken zaman. Sondyqtan, \u00e1lemdegi elderdi\u0144 basym b\u00f3ligi, sony\u0144 ishinde t\u00fdystas t\u00farki halyqtary qoldanatyn latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3sh\u00fd \u2013 jahandan\u00fd d\u00e1\u00fdirindegi r\u00fdhan\u0131 ja\u0144\u01f5yr\u00fddy\u0144 al\u01f5ashqy da ma\u0144yzdy satysy bolmaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sovetova Torga\u0131 Sovetqyzy ShQO Seme\u0131 qalasy Qa\u0131nar a\u00fdyly \u00abBegal\u0131n atynda\u01f5y jalpy orta bilim beretin mektep\u00bbKMM Elbasy N.Nazarbaev \u00abQazaqstan \u2013 2050\u00bb Strateg\u0131\u0131asy \u2013 qalyptasqan memleketti\u0144 ja\u0144a sa\u0131as\u0131 ba\u01f5yty\u00bb atty Qazaqstan halqyna arna\u01f5an Jolda\u00fdynda: \u00abBiz 2025 jyldan bastap \u00e1lipb\u0131imizdi latyn qarpine, latyn \u00e1lipb\u0131ine k\u00f3shir\u00fdge kiris\u00fdimiz kerek. Bul \u2013 ult bolyp shesh\u00fdge t\u0131is pr\u0131ns\u0131pti m\u00e1sele. Bir kezde tar\u0131h [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"jetpack_seo_schema_type":"","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_wpcom_ai_launchpad_first_post":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[589689009],"tags":[],"class_list":["post-130265","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ulagatty-ustaz"],"blocksy_meta":[],"acf":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p17n9Y-xT3","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=130265"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/130265\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=130265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=130265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/45minut.biz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=130265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}