Сүйінші, Наурыз келді!
Тєрбие саѓаты Мањѓыстау облыстыќ медицина колледжініњ оќытушысы Назира Кулбатированыњ 234 топ студенттерімен µткізген тєрбие саѓаты
«С‰йінші, Наурыз келді!»
(Єдеби-драмалыќ шара)
Шараныњ формасы: сахналыќ кµрініс
Шараныњ маќсаты: ¦рпаќќа салт-дєст‰рімізді насихаттай отырып,
±лттыќ наќыштарымызды, ќазаќ ауыз
єдебиетініњ маржандарын санасына ќ±ю
арќылы, ќазаќы мінез бен ќонаќжайлылыќ
ќасиетін ±рпаќќа аманат ету.
Шараныњ таќырыбы: «С‰йінші, Наурыз келді!»
Шараѓа ќатысушылар:
Сорпаг‰л апа: Назира Елдашбайќызы
Шылдырмаќ (Сорпаг‰л апаныњ немересі): Г‰лжайнар
К‰лімхан апа: Анар
Айгµлек (К‰лімхан апаныњ немересі) Айн±р
Ќожанасыр: Ќуандыќ
Шыѓайбай: С‰йіндік
Жењеше (Шыѓайбайдыњ єйелі): Аманбибі
Бізбике (Шыѓайбайдыњ ‰лкен ќызы) Гаухар
¦лбике (Шыѓайбайдыњ кенже ќызы) Айгерім
Жігіт: Парахат
Ќыз: Дариѓа
Жастар: Парахат., Дариѓа,
Камила, Єсия,
Н±ржанат,Назира
Кµрші ауылдыњ ќыздары:
І-бµлім
/Сахнада дµњгелек ‰стел басында б±рышта Шыѓайбайдыњ ‰йі орналасады. Шыѓайбай, єйелі жєне екі ќызы. Сахнаѓа ќыз бен жігіт шыѓады. Музыка ойнап т±рады, екеуі екі шумаќ µлењ оќиды./
Жігіт:
Жазѓыт±ры ќалмайды ќыстыњ сызы,
Масатыдай ќ±лпырар жердіњ ж‰зі.
Жан жануар адамзат анталаса,
Ата-анадай елжірер к‰нніњ кµзі.
Ќыз:
Кµктем келіп, жігіттер, жыл ќ±сымен,
Жалмањдасып жас к‰лер ќ±рбысымен,
Кµрден жања т±рѓандай кемпір мен шал
Жайрањдасар µзініњ т±рмысымен.
/Кимешек киген Сорпаг‰л апа шыѓады да, ќыз бен жігітке шашу шашады. Олар кµріседі. Осы сєтте Шылдырмаќ «с‰йінші, с‰йінші, с‰йінші» деп ж‰гіріп келеді./
Жігіт: -Уа, ќандай жаќсы хабарыњ бар?-дейді
Сорпаг‰л апа: -К‰нім-ау, Шылдырмаќ не болды? -дейді
Сол кезде Шылдырмаќ: – Єже, бізге Наурыз ќонаќќа келе жатыр!
Б±та біткен б‰рленіп
Дала єсем т‰рге еніп
Масайрайды бар єлем
Ќ±тты жања жыл келіп,
Басы барлыќ ырыстыњ !
/Сахнаѓа К‰лімхан апа шыѓады. К‰лімхан апа Сорпаг‰л апамен тµс т‰йістіріп кµрісіп, амандасады. Осы кезде Ќожанасыр келе жатырѓаны байќап, К‰лімхан апа «Ќожекењ келе жатыр ѓой» деп ќолын беріп, амандасып кµріседі. /
Ќожеке: -Мє, К‰лімхан апа, мына Шыѓайбайдыњ ‰йініњ т‰тіні ќою шыѓып жатыр ѓой, шыќ бермес Шыѓайбайдан ќазан кµтергізіп, дєм татайыќ. Ж‰ріњіз апа барып осы ‰ймен кµрісіп келейік.
К‰лімхан апа: – Сенде бізбен ж‰р, Сорпаг‰л кемпір
Сорпаг‰л кемпір: -Немеремніњ ±йќысы келіп т±р, сендер бара беріњдер, ‰йде келін де жоќ еді, кетейін.
/Сорпаг‰л апа немересімен сахнадан кетеді. К‰лімхан апа, немересі, Ќожанасыр Шыѓайбайдыњ отауына беттейді./
ІІ-бµлім
/ К‰лімхан апа, немересі, Ќожанасыр кіріп келе жатќанда дастархан ‰стіндегілерді Шыѓайбай мен єйелі столдыњ астына жасырып ќояды. Ќожанасыр мен К‰лімхан апа ‰йдегілермен «Ассалаумаѓалейкум», «Аманбысыњдар?» деп амандасады. ‡йдегілер бастарын изеп, ернініњ ±шымен сєлемін алады /
Ќожеке: -Уа, жењеше ќазандарыњнан с‰р еттіњ исі б±рќырап шыѓып жатыр ѓой, жењеше наурыз кµже пісірдіњіз-ау дейім? Мен Наурызды ала келдім.
Осы кезде Шыѓайбайдыњ єйелі: -Тµрлетіњіздер! Ќандай б±йымтайларыњыз бар? Сен Ќожеке к‰нде ќонаќсыњ ѓой ертіп келген Наурызыњ ќайда? Оњ жаќта отырѓан ќыздарым бар ќ±лаќтарына алтын сырѓа.
Ќожанасыр: Жењеше, Наурыз деген адам ба? Жылдыњ басы емес пе? Жењеше меніњ ќыздарѓа єкелген «селт еткізер» сыйлыѓым бар.
/Ќожеке ќалтасынан тараќ жєне айна алып ќыздарѓа береді./
Айгµлек: -Єже, тєтті жоќ кетейікші,кетейікші-деп ќыњќылдай бастайды. К‰лімхан єже: – Мына келінніњ бізге берері жоќ па, Ќожеке басќа ‰йге барайыќ – дейді.
Ќожеке: -К‰лімхан апа, ќайда барамыз, сіз µзіњіз бара беріњіз, – дейді.
Бізбике:- К‰лімхан апа, сіз бара беріњіз. Біз єн салайыќ, содан кейін Ќожекењнен ќонаќ кєде к‰теміз.
/Ќыздар жаѓымсыз дауыспен, барќылдап наурыз туралы µлењ айтады./ Ќожеке ќыздарѓа ќарап: -Дауыстарыњ неткен б±лб±лдыњ даусындай!- деп маќтайды.
Шыѓайбайдыњ єйелі ќазанын араластырып жайлап сыбырлап: – Піс ќазаным 5 ай ,-дейді.
Ќожекењ б±л сµзді естіп ќалып: -Отырайын 10 ай, – дейді.
/Шыѓайбай аѓаныњ ‰йіне кµріскелі келе жатырѓан бір топ жастар кµрінеді. /
Жастар к‰ліп-ойнап: – «Шыѓайбайдыњ ‰йінде ќонаќ бар ау деймін. Кіріп амандасайыќ».
/Жастар Шыѓайбай аѓаныњ ‰йіне кіріп келеді. Жастар Шыѓайбайдыњ єйелімен амандасып бетінен с‰йгенде Шыѓайбайдыњ єйелі бетін с‰ртіп тастайды. /
Шыѓайбайдыњ єйелі: «Тµрге шыѓыњдар тµрлетіњдер!»
/Жастар тµрге шыѓып отырады.Келген жастар Шыѓайбаймен амандасадып, хал жаѓдай с±расады./
Шыѓайбай: -«Ш‰кір, ш‰кір жер аяѓы кењейіп аќ кµбейді»
/Осы кезде Шыѓайбайдыњ єйелі басын изеп ымдайды (дастархан жасайын деп) Шыѓайбай басын шайќайды./
/Шыѓайбайдыњ ‰йінде жастарарасында ќыз бен жігіт айтысы болады/
Жігіттер: Кµктем келді ќ±лпырып жердіњ ж‰зі,
Неге шыќпай отыр екен ќыздар ‰ні
Ќыздар: Уа, жігіттер кµњілді селт еткізсењ
Сезіміњді ісіњмен сен жеткізсењ
Жігіттер: ¤неріміз сан ќырлы серілерміз
Аќылменен, к‰шпенен кµрінерміз.
Ќыздар: Сµзде маѓына болѓанмен салмаќ болмас,
Сыйлыќ берсењ с±луѓа артыќ болмас..
Жігіттер: Ќыздар-ау, ќаѓыттыњдар –ау. Сµзден жењілдік. Сыйлыѓымыз єн болсын.
/Жігіттер мен ќыздар єн айтады. «Сусамыр» єнін орындайды./
Шыѓайбайдыњ єйелініњ дауысы шыѓады/басын ±стап/: -Ойб‰й, отырып ќалыппын ѓой, дастарханды єзірлейін
/Шыѓайбайдыњ єйелі дастархан астындаѓы заттарды шыѓарады. Шыѓайбай єйеліне тањ ќалып ќарайды./
Ќожеке: -Шыќ бермес, шыќ бермес деп ж‰рсем Шыѓеке жомарттыѓыњызды таныттыњыз ѓой.
/Дастарханнан бєрі дєм татып, шай ішіп сыртќа шыѓады./
Жастар: -Шыѓеке бата беріњіз.
Шыѓайбай: «О, ќ±дайым ќолдасын, Жамандыќтар болмасын, Баќ берсін Береке берсін, ¦лыстыњ ±лы к‰ні ќ±тты болсын. Єумин.»
Жігіт: Кµрші ауылдыњ жастары келе жатыр.
Шыѓеке: -Олай болса, шыраќтар шыѓып ќарсы алайыќ.
/Кµрші ауылдыњ ќыдырып ж‰рген ќыздары кµрінеді.
Бєрі бір-бірімен кµріседі. Бєрі бірге т±рып «Єгугай» єнін хормен айтады/
Топтыњ ішінен бір жігіт: – Кµрші ауылда т±саукесер тойын жасаѓалы жатыр соѓан бет алайыќ .
/Сахнадан барлыѓы шыѓып кетеді.