Химия

Тұздар гидролизі

ШҚО Семей қаласы, Новобаженово ауылы
А. Ибраев атындағы жалпы орта білім беретін мектептің
химия пәнінің мұғалімі Муртазина Зауре Задабековна

Пәні: химия   Тақырыбы:  Тұздар гидролизі
Сабақтың мақсаты:
●   Білімділік : тұздар гидролизі туралы түсінік бере отырып, реакцияның молекулалық, толық және қысқарған иондық теңдеулерін жазуға үйрету.
●   дамытушылық: әртүрлі тұздар ертіндісінің ортасын  анықтай отыра проблемалық жағдайларды шешуге үйрену.
●  тәрбиелік: пәнге деген ынтасын арттыру, өзбетімен жұмыс істей білуге, топта өзін және өзгені сыйлай білу сезімін қалыптастыру.
Көрнекіліктер: реактивтер .таблицалар.

Сабақтың барысы;

І    Ұйымдастыру.

ІІ  Өткенді қайталау.( І кезең)

А) деңгейлік тапсырма.

ІІІ   Жаңа сабақты баяндау.

А) Жобалармен таныстыру.

ІV  Демонстрациялық тәжірибелер.

                                      Жаңа сабақ

 

Берілген тұздардың типтерін және индикатордың көмегімен ортасын анықта.

Нәтижесін кестеге толтыр.

 

1 тапсырма  К 2 СО3,  Са (NО3 )2, ZnСІ2,

 

 

 

Тұздардың формулалары Тұздардың типтері Индикаторлардың түсі  

 

ортасы

K2     CO3 

Zn CL2

 

NaCl

Күшті негіз әлсіз қышқылдардан 

Әлсіз негіз күшті қышқылдан

 

Күшті қышқыл күшті негізден, әлсіз негіз, әлсіз қышқылдан

 Көк 

Қызыл

 

Өзгермейді

Қышқыл, негіз күшті байланыс

Сілтілік 

Қышқыл

 

Бейтарап

Әлсіз негіздік

Әлсіз қышқылдық

 

2 -тапсырма

 

Проблемалық сұрақ неліктен орта сілтілік ортаны көрсетеді?

К 2СО3 – күшті электролит.

++ СО32-+ Н ++ ОН       2К ++ НСО3 + ОН     КНСО 3+ КОН  орта сілтілік

Қорытынды: Күшті негіз катионы мен әлсіз қышқыл анионынан түзілген тұздың гидролизі кезінде әлсіз қышқыл анионы сутегі ионын байланыстырады.

Судың диссоциоция тепе- теңдігі   ОН   ионы түзілетін жаққа ығысады.

[ Н +]  ‹    [ОН ]

ІV. Сабақты бекіту. Оқулықтағы есептер мен жаттығуларды орындату

 

Проблемалық сұрақ

Неліктен   Zn CL гидролінде қышқылдық орта көрсетеді?

Zn2++2CL +H++ OH – ZnOH ++ 2 CL + H+ – ZnOHCL + HCL+HCL орта қышқылдық

 

Әлсіз негіз күшті қышқылдың тұзы гидролиз кезінде қышқыл орта көрсетеді

 

Себебі, ОН ионы байланысты, ерітіндіде Н+ ионы жиналады.

 

[ Н + ] > [ОН]

V. Қорытындылау.

VІ. Бағалау

VІІ. Үйге тапсырма беру

 

 

 

Пәні: химия

Сыныбы: 10 сынып

Тақырыбы: Химиялық реакциялар жылдамдығына әсер ететін факторлар

Мақсаты:

  • Білімділік: Химиялық реакциялар жылдамдығына әсер ететін факторларымен таныстыру, мағұлмат беріп, ол бойынша есеп шығаруға дағдыландыру;
  • Дамытушылық: Оқушыларға оқылатын материалдағы ең негізгісін бөліп шығара алуды дамыту, жоба құра отырып тәжірибе жүзінде көріп салыстыру, қорытындылауды үйрету;
  • Тәрбиелік: Пәнге деген ынтасын арттыру, өз бетімен жұмыс істей білуге, топта өзін өзгені сыйлау сезімін қалыптастыру.

Реактивтер мен құралдар: Химиялық стакандар, күкірт қышқылы, натрий тиосульфаты, сутегі асқын тотығы ерітінділері, калий бихроматы.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру.

ІІ. Өткенді қайталау.

ІІІ. Жаңа сабақ.

а) Жаңа сабақты баяндау.

ә) Демонстрациялық тәжірибелер.

  • Зерттеу үлгісі: Әрекеттесуші заттардың реакция жылдамдығына концентрацияның әсері.

Тәжірибе: 3 стаканға І-ге 150 мл, ІІ-ге 100 мл, ІІІ-ге 50 мл натрий тиосульфаты ерітіндісі мен ІІ-ге 50 мл Н2О , ІІІ-ге 100 мл су құйып аламыз да 50 мл қышқылды І- стаканға құйып секундомерді қосып есептейміз.

ІІ,ІІІ стаканға тұз қышқыл құйып тұнба түзілуін есептеп салыстырамыз.

Қорытынды:

І стаканда реакция жылдамдығы жүреді, себебі заттың концентрациясы жоғары болғандықтан

  • зерттеудің үлгісі: Реакция жылдамдығына катализатордың әсері

Тәжірибе: 2 Н2О2                         2О2 + О2           сутегі асқын тотығының үстіне күкірт қышқылы мен қышқылдандырылған К2Сr2Оерітіндісін құямыз.

Ерітіндінің түсі күлгін қошқылға өзгереді. О2 бөлгендіктен ерітінді қайнайды. Стаканға шала жанған шыраны апарсақ  лаулап жанады. Сутегі асқын тотығының ыдырауын катализатор –калий бихроматы жылдамтатады.

Қорытынды: Катализатор қатысында реакцияның жүру жылдамдығы артады.

  • зерттеудің үлгісі: Бірдей концентрациядағы әрекеттесуші заттардың реакция жылдамдығына температураның әсері.

Тәжірибе: Натрий тисульфаты мен күкірт қышқылының ертітінділерін бөлме температурасында, екіншісін 10-20° С –та қыздырып әрекеттесуін бақылау.

Қорытынды: t° әрбір 10°С-қа көтерілгенде реакция жылдамдығы 3-4 есе артады.

 

ІV. Сабақты бекіту.

Есеп. Реакцияның жылдамдығын 27 есе арттыру үшін t°-ны қанша градусқа жоғарылату керек?

Температура коэффициенті ʏ3

Шешуі: V=  =27   осыдан 27=3

Добавить комментарий

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.