Без рубрики

Темір

Ақтөбе облысы  Шалқар ауданы  Қауылжыр ауылы
ГКС-12 орта мектебінің химия пәнінің мұғалімі
Аманжолов Қасым Есмұханұлы

Сабақтың  мақсаты:
-Темірдің  периодтық жүйедегі  орны және атом құрлысвмен  таралуы мен алынуымен және қасиеттерімен маңызды қосылыстармен  танысу,
-Өз бетімен еңбектену іскерліктерін  арттырып,танымдық белсендіктерін  дамыту.
-Ойлау қабілеттерін  дамыта  отырып,ғылыми дүниетанымын қалыптастыру,пәнге қызығушылығын  арттыру
Құралдар мен  реактивтер:темір үгіндісі,темір  қосылыстары, Д.И Менделеевтің  периодтық жүйесі, интерактивті  тақта.
Сабақтың типі: жаңа  білімді меңгеру
Сабақың түрі: үш  кезеңді талдау  сабағы.Сабақтың  әдісі: интерактивті  тақта , бағдарланған  тапсырмалар

Мағынаны тану

Ой қозғау

 

 

Сабақтың  жоспары

Білімді

тиянақтау

қортындылау

 

 

 

Үй тапсырмасын  сұрау

1.Жай  зат хромға сипаттама  бер?

2.Хромның физикалық және химиялық  қасиеттері

3.Хромның оттекті қосылыстарын жаз

4.Мына өзгерістерді  жүзеге асыр:

а) Cr2(SO4)3           Cr(OH)3              Cr2O3            Cr              Cr2S3    

5.-

Жаңа сабаққа  кіріспе

(сұрақ қою  арқылы)

  1. Басқа ұқсамайтын ерекшке  қасиеттері  бар металл.
  2. Сонымен  қатар өмір өзегі  болып  табылады.

Ақпан  айының  16-сы

7.5  Темір

Физикалық

қасиеттері

Табиғатта

Таралуы және өнеркәсіпте алынуы

Периодтық жүйедегі

Орны және атомқұрлысы

                                                                                      

 

 

 

 

Темір

 

 

 

 

 

Темір  табиғатта таралуы бойынша  екінші  металл. Жер қыртысындағы массалық  үлесі   5,1%

Метиориттердің  құрамында темір бар,сондықтан «аспан тасы» деп атаған.

Fe2O3қызыл  теміртас

Темірдің кендері          Fe3O3магниттік теміртас

FeS2пирит

 

Темірдің                       FeSО4

Минералды

Сулардың құрамында    Fe(HCO3)2

 

Алынуы.

Оның оксидтерін сутекпен,алюминймен  немесе көміртек (ІІ) оксидімен тотықсыздандырып  алады

FeO4+4CO=4CO2

FeO+H2-Fe+H2O

Fe2O3+2A1=2Fe+A12O3

Физикалық қасиеттері:

Жылтыр

Fe                                  Күмітей ақ  түсті металл

Темір                                     p=7.87г/см3

tбалқу=+15390C

Оңай магниттеледі

Химиялық қасиеттері

Темір-орташа белсенді металл. Белсенді беиметаллдар тотықтандырады.

2Feo+3Cl2o=2Fe+3Cl3-1

Feo+So=Fe+2S-2

Қыздырған темірдің жұқа жоңқалары оттекке темір тотқағын түзіп жанады.

3Fe+2O3=Fe3O4(FeO*Fe2O)

Қыздырған теміор су буымен әріптеседі:

Feo+H+12O=Fe+2O+H2

Ылғал ауада  темір тотығу өнімінің  қоспасы тотпен қапталады.

4Feo+6H2O+3O2o=4Fe+3(OH)3

Темір қышқылдарда +2 тотығу дәрежесіне дейін тотығып,сутекті тотықсыздандырады.

Feo+2H+1Cl=Fe+2Cl2+H2o

Темір белсенді төмен металлдарды  тұздарынан тотықсыздандырады.

Feo+Cu+2Cl2=Fe+2Cl2+Cuo

Темірдің маңызды қоспалары:

Fe(OH)2                         Fe2O3

Темір (ІІ)гидрооксиді  темір (ІІІ)оксиді

 

Fe Тұздары                            Fe+3   тұздар

 

Қара түсті ұнтақ

FeO            суда ерімейді

Негіздік  қасиет көрсетеді

 

Күрен,қоңыр  ұнтақ

Fe2O3                суда ерімейді

Негіздік оксидте тән қасиет

Жоғарғы  температурада  негіздік оксидтермен және балқытқанда сілтімен қосылады.

СаО+Fe2O3=Ca(FeO2)

Кальций периті

                               500оС

Fe2O3 +2NaOH====2NaFeO2+H2O

Темір гидрооксиді.

  1. Гидрооксидтердін алу үшін сәйкес тұздарын сілтілермен әрекеттестіреміз
  2. Fe(OH)2-негіздік  қасиет

Fe(OH)3-екідайлы қасиет

  1. Қыздырғанда ыдырайды
  2. Fe(OH)2 тұрақсыз, баяу тотығады

 

Темір қосылысарын анықтау үшін сілті пайдаланады.

 

Қолданылуы

трансформаторларды

Таза темір               электромоторда

Техниканың басты конструкциялық материалдары

Жаңа сабақты бекіту

І кезең. Менің тұжырымым дұрыс па?

Дұрыс-,қате^

  1. Темір белсенді металл,s-элементке  жатады
  2. Темір ауыспалы тотығу дәрежесін көрсетеді,
  3. Приттің формуласы  Fe2O3
  4. Темір иілгіш, оңай магниттеледі
  5. Темір (ІІІ) оксиді суда ериді
  6. Темір  тотығынын формуласы FeO
  7. FeO-ді қышқылдық оксид
  8. Үлкен адамның ағзасында 4-5г темір  бар
  9. Темір тұздарын сілтілермен анықтайды
  10. Табиғатта таралу бойынша  І орында

 

Добавить комментарий

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.